The object of research, development or design (in Russian) : Высокотемпературные сверхпроводящие материалы в системе Bi(Pb)-Sr-Ca-Cu-O

The object of research, development or design (in Kazakh) : Bi(Pb)-Sr-Ca-Cu-O жүйесіндегі жоғары температуралы асқын өткізгіш материалдар

Aim of work (in Russian) : Разработка инновационной эффективной технологии получения высокотемпературных сверхпроводящих материалов на основе Bi-2212, Bi-2223 (керамик, ленты, проволоки) с высокой критической плотностью тока и критической температурой с использованием аморфных прекурсоров, полученных термическо-радиационным способом под воздействием электромагнитных излучений

Aim of work (in Kazakh) : Электромагниттік сәулеленудің әсерінен термиялық-сәулелену әдістерімен алынған аморфты прекурсорларды пайдалана отырып, жоғары критикалық ток тығыздығы мен критикалық температурасы бар Bi-2212 және Bi-2223 негізіндегі жоғары температуралы асқын өткізгіш материалдарды (керамика, таспалар, сымдар) алудың инновациялық, тиімді технологиясын әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Электронно-микроскопический метод, рентгенодифрактометрический метод, дифференциально-термический метод анализа, термогравиметрический метод анализа, четырехзондовый метод исследования

Методы исследования (на казахском) : Электронды микроскопиялық әдіс, рентгендік дифрактометриялық әдіс, дифференциалды термиялық талдау әдісі, термогравиметриялық талдау әдісі, төрт зондты зерттеу әдісі

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана технология получения аморфных прекурсоров термическо-радиационным способом плавления с использованием гарнисажного метода. Плавление смеси исходных материалов сверхпроводника осуществляется под воздействием теплового конвекционного потока и лучистой энергии (ИК-излучения, УФ-излучения, лазерного излучения) c последующей сверхбастрой закалкой Разработаны технологические режимы получения аморфных прекурсоров номинальных составов Bi-2212, Bi-2223, Bi-2234, Bi-2245 и Bi-2256 термическо-радиационным способом Исследованы элементные составы прекурсоров. Результаты показали отсутствие существенных изменений катионного состава. Проведены исследования влияния типа электромагнитного излучения, а также технологических режимов плавления и закалки на состав и свойства исходных аморфных прекурсоров Исследование элементного состава аморфных прекурсоров показало, что существенных отклонений по катионному составу не Проведены исследования относительной прочности на изгиб образцов, изготовленных твёрдофазным методом и с использованием аморфных прекурсоров (с целью сравнительной оценки прочности межзеренной связи). Проведены термические исследования аморфных прекурсоров в интервале 25–900 °C со скоростью нагрева 10 °C/мин Проведены исследования влияние добавок Ag₂S (0, 1, 2, 5, 10, 20 и 50 мас. %) на свойства сверхпроводящей керамики YBCO

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Аморфты прекурсорларды гарнизаж әдісін қолдана отырып термиялық-радиациялық балқыту әдісімен алу технологиясы жасалды. Асқын өткізгіштің бастапқы материалдарының қоспасын балқыту жылу конвекциялық ағынының және сәулелік энергияның (ИҚ-сәулелену, ультракүлгін сәулелену, лазерлік сәулелену) әсерінен жүзеге асырылады, содан кейін супербастер сөндіріледі BI-2212, Bi-2223, Bi-2234, BI-2245 және Bi-2256 номиналды құрамдарының аморфты прекурсорларын термиялық-радиациялық тәсілмен алудың технологиялық режимдері әзірленді Прекурсорлардың элементтік құрамы зерттелді. Нәтижелер катиондық құрамда айтарлықтай өзгерістердің жоқтығын көрсетті. Электромагниттік сәулелену түрінің, сондай-ақ балқу мен қатаюдың технологиялық режимдерінің бастапқы аморфты прекурсорлардың құрамы мен қасиеттеріне әсері бойынша зерттеулер жүргізілді Аморфты прекурсорлардың элементтік құрамын зерттеу катиондық құрамы бойынша айтарлықтай ауытқулар жоқ екенін көрсетті Қатты фазалық әдіспен және аморфты прекурсорларды қолдана отырып жасалған үлгілердің салыстырмалы иілу беріктігі бойынша зерттеулер жүргізілді (астықаралық байланыстың беріктігін салыстырмалы бағалау мақсатында). Аморфты прекурсорларға 10 °C/мин қыздыру жылдамдығымен 25-900 °c аралықта термиялық зерттеулер жүргізілді Зерттеулер жүргізілді Ag₂S қоспаларының әсері(0, 1, 2, 5, 10, 20 және 50 мас. % ) ybco асқын өткізгіш керамика қасиеттеріне

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В данном этапе проекта была разработана термическо-радиационная технология получения аморфных прекурсоров под воздействием лучистого потока (ИК, УФ, лазерное уизлучение), которая при синтезе высокотемпературных сверхпроводящих материалов обеспечивает чистоту технологического процесса, ускоренный синтез ВТСП материалов (от 3 до 5 раза), улучшенную межзеренную связь (1,3-1,5 раза превышает материалов твердофазного синтеза), высокую текстуру (до 95-97 %) и высокую плотность (ближе к теоретической). Все эти эффекты напрямую связаны на повышение величину плотности критического тока

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның осы кезеңінде сәулелік ағынның (ИК, УК, лазерлік сәулелену) әсерінен аморфты прекурсорларды алу үшін жылулық-сәулелену технологиясы әзірленді. Бұл технология жоғары температуралы асқын өткізгіш материалдарды синтездеу кезінде таза процесті, ЖТАӨ материалдарының синтезін жеделдетуді (3-тен 5 есеге дейін), түйіршікаралық байланысты жақсартуды (қатты фазалы синтез материалдарына қарағанда 1,3-1,5 есе жоғары), жоғары құрылымды (95-97%-ға дейін) және жоғары тығыздықты (теориялыққа жақын) қамтамасыз етеді. Осы әсерлердің барлығы критикалық ток тығыздығының артуымен тікелей байланысты

Level of implementation (in Russian) : В рамках данного проекта на 2025-2027 г. внедрение не предусмотрено оно является целью последующих проектов. В проекте пердусмотрена разработка эфективной технологии получения висмутовых высокотемпературных сверхпроводящих материалов (керамики, ленты, проволоки)

Level of implementation (in Kazakh) : Бұл жобаны 2025-2027 жылдарға енгізу көзделмеген; бұл кейінгі жобалардың мақсаты. Жоба висмут негізіндегі жоғары температуралы асқын өткізгіш материалдарды (керамика, таспа және сым) өндірудің тиімді технологиясын әзірлеуді көздейді

Efficiency (in Russian) : Разработана термическо-радиационная технология получения аморфных прекурсоров под воздействием лучистого потока (ИК, УФ, лазерное уизлучение), которая при синтезе высокотемпературных сверхпроводящих материалов обеспечивает чистоту технологического процесса, т.е. полностью исключается загрязнения прекурсоров материалом устройства по сравнению традиционного метода получения расплава в тигле. Обеспечивает ускоренный технологический процесс получения аморфных прекурсоров (15-80 с), тогда как плавление в тигле занимает более 1,0-1,5 часа времени. Обеспечивается избыток кислорода, чем стехиометрического состава, что ускоряет процесс синтеза сверхпроводящих материалов до 5 раза по сравнению традиционного метода получения расплава в тигле

Efficiency (in Kazakh) : Сәулелік ағынның (ИК, УК, лазерлік сәулелену) әсерінен аморфты прекурсорларды алудың терморәдіс технологиясы жасалды. Бұл технология жоғары температуралы асқын өткізгіш материалдарды синтездеудің таза процесін қамтамасыз етеді, дәстүрлі тигель балқымасын өндіру әдісімен салыстырғанда құрылғының прекурсор материалымен ластануын толығымен жояды. Бұл технология аморфты прекурсорларды өндіруді жеделдетеді (15-80 с), ал тигельде балқыту 1,0-1,5 сағаттан астам уақытты алады. Стехиометриялық құрамға қатысты оттегінің артық мөлшері қамтамасыз етіледі, бұл асқын өткізгіш материалдардың синтезін дәстүрлі тигель балқымасын өндіру әдісімен салыстырғанда бес есеге дейін жеделдетеді

Field of application (in Russian) : Энергетика, электроника, приборостроения, металлургия, медицина

Field of application (in Kazakh) : Энергетика, электроника, аспап жасау, металлургия, медицина