The object of research, development or design (in Russian) : Представители ортопоксвирусов (вирус оспавакцины, оспы коров, оспы верблюдов), средства их диагностики, специфической профилактики

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ортопоксвирус өкілдері (оспавакцина, сиыр шешегі және түйе шешегі вирустары), оларды диагностикалау және арнайы алдын алу құралдары

Aim of work (in Russian) : Предложение системе здравоохранения Республики Казахстан отечественную вакцину против оспы обезьян и тест-систем диагностики этой болезни для испытания и внедрения в практику противоэпидемических мероприятий в качестве стратегических инструментов сохранения биологической безопасности в стране.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесіне биологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің стратегиялық құралдары ретінде маймыл шешегіне қарсы отандық вакцина мен тест-жүйелерді әзірлеу және тәжірибеге енгізу.

Методы исследования (на русском) : вирусологические, серологические, молекулярно-генетические

Методы исследования (на казахском) : вирустологиялық, серологиялық, молекулалық-генетикалық

Obtained results and novelty (in Russian) : Подготовлены кандидатные вирусы из числа представителей рода Orthopoxvirus семейства Poxviridae для разработки вакцины и средств диагностики оспы обезьян. Проведена сравнительная оценка молекулярно-генетических и антигенных свойств перечисленных вирусов между собой и вирусом оспы обезьян. Разработаны праймеры и зонды, контрольные образцы ПЦР тест-системы для индикации возбудителей рода Orthopoxvirus и вируса оспы обезьян. Оптимизирован состав реакционной смеси и температурно-временные параметры реакции. Разработана технология получения биомассы вирусов рода Orthopoxvirus для получения диагностических антигененов и способ получения указанных белков возбудителей. Подобран иммуногенный вирус рода Orthopoxvirus по антигенному родству для изготовления живой вакцины против оспы обезьян и установлены чувствительные субстраты-продуценты (ФКЭ, Vero (ВОЗ) для репродукции этих вирусов. По данным GenBank и др. источников определены иммуногенные белки вируса оспы обезьян для разработки субъединичной вакцины и получены плазмиды для бактериальной экспрессии указанных белков этого возбудителя.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Poxviridae тұқымдасының Orthopoxvirus туыстастығына жататын өкілдері негізінде маймыл шешегіне қарсы вакцина мен диагностикалық құралдарды әзірлеуге арналған кандидат-вирустар дайындалды. Аталған вирустардың бір-бірімен және маймыл шешегі вирусымен молекулалық-генетикалық және антигендік қасиеттері салыстырмалы түрде бағаланды. Маймыл шешегі вирусын және Orthopoxvirus туысына жататын вирустарды индикациялауға арналған ПТР тест-жүйесіне қажетті праймерлер, зондтар және бақылау үлгілері әзірленді. Реакциялық қоспаның құрамы, температуралық және уақыттық режимдері оңтайландырылды. Orthopoxvirus туысына жататын вирустардың диагностикалық антигендерін алу үшін биомассасын өндіру технологиясы және аталған қоздырғыштардың ақуыздарын алу әдісі жасалды. Маймыл шешегіне қарсы тірі вакцинаны әзірлеуге жарамды, антигендік жағынан ең жақын әрі иммуногендігі жоғары Orthopoxvirus түрі таңдалып, олардың репродукциясына қолайлы жасушалық субстраттар (ФКЭ, Vero (WHO) айқындалды. GenBank және басқа деректер негізінде маймыл шешегі вирусының субъединикалық вакцинаны өндіруге қажетті иммуногендік ақуыздары анықталып, осы ақуыздарды бактериялық экспрессиялау үшін плазмидтер алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты работы обеспечат сохранность здоровья людей от оспы обезьян, составляющей социальный и экономический эффект.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Бұл жұмыстың нәтижелері әлеуметтік және экономикалық әсері бар маймыл шешегінен халықтың денсаулығын қорғауға мүмкіндік береді. 

Level of implementation (in Russian) : Использовать в качестве научной основы, инструментов диагностики и специфической профилактики в разработке и применении противоэпидемических мероприятий при оспе обезьян среди людей.

Level of implementation (in Kazakh) : маймыл шешегі эпидемиясына қарсы іс-шараларда қолданылатын диагностикалық және арнайы алдын алу құралдарын әзірлеу.

Efficiency (in Russian) : Экономическая эффективность создания отечественных биопрепаратов определяется тем, что в итоге финансовые средства, которые нацелены на приобретение зарубежных вакцин, будут использованы в республике и направлены на развитие новых научных исследований и повышение социального состояния населения.

Efficiency (in Kazakh) : Отандық биофармацевтикалық препараттарды әзірлеудің экономикалық тиімділігі, сайып келгенде, шетелдік вакциналарды сатып алуға бөлінген қаржы ресурстары республикада пайдаланылатындығымен және жаңа ғылыми зерттеулерді дамытуға және халықтың әлеуметтік әл-ауқатын жақсартуға бағытталатындығымен анықталады.

Field of application (in Russian) : Биологическая безопасность, лабораторная диагностика, специфическая профилактика, медицина.

Field of application (in Kazakh) : Биологиялық қауіпсіздік, зертханалық диагностика, арнайы алдын алу, медицина.