The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является комплекс общественных отношений, складывающихся в процессе использования deepfake-технологий и инструментов социальной инженерии для совершения онлайн-мошенничества, а также механизмы их уголовно-правового регулирования и противодействия на национальном и международном уровнях.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі — deepfake-технологияларды және әлеуметтік инженерия құралдарын онлайн-алаяқтық жасау мақсатында пайдалану барысында қалыптасатын қоғамдық қатынастардың жиынтығы, сондай-ақ оларды ұлттық және халықаралық деңгейде қылмыстық-құқықтық реттеу мен оған қарсы іс-қимыл тетіктері.

Aim of work (in Russian) : Целью исследования является разработка научно обоснованных предложений по совершенствованию уголовно-правовых и криминологически ориентированных механизмов противодействия онлайн-мошенничеству, совершаемому с использованием deepfake-технологий и инструментов социальной инженерии, с учётом национального и международного опыта регулирования.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты — deepfake-технологиялар мен әлеуметтік инженерия құралдарын пайдалана отырып жасалатын онлайн-алаяқтыққа қарсы іс-қимылдың қылмыстық-құқықтық және криминологиялық тетіктерін жетілдіруге бағытталған ғылыми негізделген ұсыныстар әзірлеу, сондай-ақ ұлттық және халықаралық реттеу тәжірибесін ескере отырып оларды тиімді қолдану жолдарын айқындау.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включают формально-юридический анализ нормативных актов и международных соглашений, сравнительно-правовой метод для сопоставления зарубежного и национального опыта, системный и структурно-функциональный анализ механизмов онлайн-мошенничества, контент-анализ и изучение прецедентов реальных случаев использования deepfake и социальной инженерии, а также криминологический и прогностический методы для оценки последствий и определения перспектив совершенствования законодательства.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістеріне нормативтік құқықтық актілер мен халықаралық келісімдерді формалды-құқықтық талдау, шетелдік және ұлттық тәжірибені салыстыруға арналған салыстырмалы-құқықтық әдіс, онлайн-алаяқтық тетіктерін жүйелік және құрылымдық-функционалдық тұрғыдан талдау, deepfake пен әлеуметтік инженерияны қолданудың нақты жағдайларын контенттік талдау және прецеденттерді зерттеу, сондай-ақ қылмыстық-құқықтық салдардың бағасы мен заңнаманы жетілдірудің болашағын айқындауға арналған криминологиялық және болжамдық әдістер кіреді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Исследование показало, что развитие генеративного ИИ и дипфейк-технологий привело к появлению новых форм онлайн-мошенничества, основанных на создании практически неотличимого от реальности контента, что усиливает манипулятивные схемы и усложняет их выявление. Установлены три ключевых направления криминального использования дипфейков: финансовое мошенничество, шантаж и вымогательство, а также политические манипуляции. Анализ выявил рост интернет-мошенничества в Казахстане и серьёзные трудности в доказывании подлога, так как традиционные методы экспертизы и автоматизированные системы не обеспечивают должного уровня выявления синтетического контента. Сравнительно-правовое исследование показало отсутствие прямых норм о дипфейках в международном праве и необходимость специализированного регулирования на национальном уровне. Научная новизна заключается в выявлении синергии дипфейков и социальной инженерии, формировании комплексной стратегии противодействия и предложениях по модернизации законодательства Казахстана, включая разработку специальных норм и механизмов защиты от вредоносного синтетического контента.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері генеративті жасанды интеллект пен дипфейк-технологиялардың дамуы онлайн-алаяқтықтың жаңа түрлерін туындатқанын көрсетті, өйткені жасалған контент шынайы материалдан айырмашылығы байқалмай, қылмыстық схемалардың манипулятивтік ықпалын күшейтеді және оларды анықтауды қиындатады. Дипфейктердің қылмыстық мақсатта қолданылуының үш негізгі бағыты анықталды: қаржылық алаяқтық, бопсалау және қорқытып алушылық, сондай-ақ саяси манипуляциялар. Қазақстанда интернет-алаяқтықтың өсуі және синтетикалық контентті дәлелдеудің күрделілігі байқалды, себебі дәстүрлі сараптамалық тәсілдер де, автоматтандырылған жүйелер де оны анықтауда жеткіліксіз тиімді. Салыстырмалы-құқықтық талдау дипфейктерге қатысты тікелей нормалардың халықаралық құқықта жоқтығын және ұлттық деңгейде арнайы реттеудің қажеттігін көрсетті. Зерттеудің ғылыми жаңалығы дипфейктер мен әлеуметтік инженерияның синергиясын айқындаудан, кешенді қарсы іс-қимыл стратегиясын ұсынудан және Қазақстан заңнамасын жетілдіруге бағытталған арнайы құқықтық тетіктерді енгізу жөніндегі ұсыныстардан көрініс табады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған журналда 3 мақала жарияланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Опубликованы 3 статьи в журнале, рекомендованном Комитетом по обеспечению качества в сфере науки и высшего образования Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) :

Efficiency (in Kazakh) :

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы: 1) в правоприменительной практике органов досудебного расследования и суда при квалификации уголовных правонарушений, совершённых с использованием deepfake-технологий и инструментов социальной инженерии; 2) при разработке и совершенствовании уголовного законодательства, включая нормы, направленные на противодействие новым формам онлайн-мошенничества и злоупотреблениям цифровыми технологиями; 3) в деятельности правоохранительных органов для повышения эффективности методов выявления, предупреждения и пресечения высокотехнологичных мошенничеств; 4) в образовательном процессе юридических вузов при подготовке специалистов по уголовному праву, криминалистике и кибербезопасности; 5) в экспертной и аналитической работе по оценке рисков, связанных с развитием технологий искусственного интеллекта и синтетических медиа.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері мынадай салаларда пайдаланылуы мүмкін: 1) deepfake технологиялары мен әлеуметтік инженерия құралдарын қолдану арқылы жасалған қылмыстық құқықбұзушылықтарды саралау кезінде сотқа дейінгі тергеп-тексеру органдары мен соттың құқық қолдану тәжірибесінде; 2) онлайн-алаяқтықтың жаңа түрлеріне және цифрлық технологияларды теріс пайдалануға қарсы іс-қимылға бағытталған нормаларды қоса алғанда, қылмыстық заңнаманы әзірлеу және жетілдіру барысында; 3) жоғары технологиялық алаяқтықтарды анықтау, алдын алу және жолын кесу әдістерінің тиімділігін арттыру мақсатында құқық қорғау органдарының іс-әрекетінде; 4) қылмыстық құқық, криминалистика және киберқауіпсіздік салалары бойынша мамандар даярлау үшін заңгерлік жоғары оқу орындарының білім беру үдерісінде; 5) жасанды интеллект және синтетикалық медиа технологияларының дамуына байланысты тәуекелдерді бағалауға бағытталған сараптамалық және талдамалық жұмыста.