The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются распределительные электрические сети среднего и низкого напряжения Республики Казахстан, их оборудование (распределительные трансформаторы, линейные регуляторы напряжения, распределительные щиты и коробки), а также процессы регулирования напряжения, мониторинга и управления надежностью с использованием интеллектуальных систем SCADA.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – Қазақстан Республикасының орта және төмен кернеулі тарату электр желілері, олардың жабдықтары (тарату трансформаторлары, сызықтық кернеу реттегіштері, тарату қалқандары мен қораптары), сондай-ақ SCADA интеллектуалды жүйелерін пайдалану арқылы кернеуді реттеу, мониторинг және сенімділікті басқару процестері болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Создание и производство комплексной интеллектуальной системы отечественного казахстанского производства с использованием инновационных технологий и высокотехнологичного оборудования, а также анализ результатов для проверки ее технических характеристик и оценки соответствия заданным параметрам качества

Aim of work (in Kazakh) : Инновациялық технологиялар мен жоғары технологиялық жабдықты пайдалана отырып, отандық қазақстандық өндірістің біріктірілген интеллектуалды жүйесін құру және өндіру, сондай-ақ оның техникалық сипаттамаларын тексеру және көрсетілген сапа параметрлеріне сәйкестігін бағалау үшін нәтижелерді талдау

Методы исследования (на русском) : Методы исследования заключаются в экспериментальной проверке рабочих характеристик разрабатываемой комбинированной интеллектуальной системы в условиях аккредитованной испытательной лаборатории. Исследования включают поэтапное формирование технических требований, подбор и анализ параметров материалов и комплектующих, разработку конструкторской документации, изготовление опытного образца (коммутатор, линейный регулятор, распределительный шкаф, интеллектуальные модули), а также проведение комплекса электрических, функциональных и нагрузочных испытаний на специализированных стендах. Полученные экспериментальные данные сопоставляются с заданными параметрами для оценки соответствия системы требованиям надежности, качества и функциональности.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері аккредиттелген сынақ зертханасында әзірленетін біріктірілген интеллектуалды жүйенің жұмыс сипаттамаларын эксперименттік тексеруге негізделеді. Зерттеу процесі техникалық талаптарды қалыптастырудан, материалдар мен компоненттердің параметрлерін талдау және таңдаудан, конструкторлық құжаттаманы әзірлеуден, тәжірибелік үлгіні (ауыстырып-қосқыш, сызықтық реттегіш, тарату шкафы, интеллектуалды модульдер) дайындаудан тұрады. Сонымен қатар арнайы стендтерде электрлік, функционалдық және жүктемелік сынақтар жүргізіледі. Алынған эксперименттік деректер жүйенің сенімділік, сапа және функционалдық талаптарына сәйкестігін бағалау үшін бастапқы параметрлермен салыстырылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : В отчетном году проведён анализ методов регулирования напряжения и возможностей интеллектуальных систем для повышения надежности распределительных сетей. Изучены методики испытаний, доступные материалы и комплектующие, на основе чего сформированы технические требования к опытному образцу. Подготовлен перечень закупаемых изделий и определены основные поставщики. Разработан полный комплект конструкторской документации в КОМПАС 3D: — переключатель (17 чертежей); — линейный регулятор (20 чертежей); — распределительный шкаф и коммутационное оборудование (15 чертежей). Научная новизна состоит в комплексной разработке элементов интеллектуальной системы нового поколения — переключателя, линейного регулятора и распределительного шкафа — предназначенных для повышения надежности сетей 0,4–20 кВ. Созданная база КД и технических требований формирует основу для изготовления отечественного опытного образца и внедрения современных решений в распределительные сети.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Есептік жылы кернеуді реттеу әдістері мен тарату желілерінің сенімділігін арттыруға арналған интеллектуалды жүйелердің мүмкіндіктері зерттелді. Сынақ әдістемелері мен заманауи материалдар талданып, тәжірибелік үлгіге қойылатын техникалық талаптар қалыптастырылды. Қажетті материалдар тізімі дайындалып, негізгі жеткізушілер анықталды. КОМПАС 3D бағдарламасында толық КҚ әзірленді: — ауыстырып-қосқыш (17 сызба); — сызықтық кернеу реттегіші (20 сызба); — тарату шкафы және коммутациялық жабдық (15 сызба). Ғылыми жаңалығы — 0,4–20 кВ желілерінің сенімділігін арттыруға бағытталған жаңа буынды интеллектуалды жүйе элементтерін (ауыстырып-қосқыш, LVR, тарату шкафы) кешенді түрде жобалау. Әзірленген КҚ мен техникалық талаптар отандық тәжірибелік үлгіні дайындауға және интеллектуалды технологияларды электр желілеріне енгізуге негіз қалайды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработанная конструкторская документация: переключатель — 17 чертежей, включая крышки, вал, контроллерный шкаф, фланец, привод, трансформатор тока, принципиальную и монтажную схемы; линейный регулятор — 20 чертежей, включая основание, корпус, панель, блок управления, кожух, двери, соединительные схемы; распределительный шкаф и коммутационное оборудование — 15 чертежей, включая корпус, дверь, измерительные приборы, КИП, выключатель, схемы подключения и монтажа. Технико-экономические показатели: обеспечена возможность изготовления опытного образца на базе производственных цехов ТОО «ЗЭМИ» с использованием имеющегося высокотехнологичного оборудования (лазерная резка, гибка, сварка, намоточные станки, испытательная лаборатория);

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген конструкторлық құжаттама: ауыстырып-қосқыш — 17 сызба (қақпақтар, вал, контроллер шкафы, фланец, жетекті механизм, ток трансформаторы, принциптік және монтаждау схемалары); сызықтық кернеу реттегіші — 20 сызба (негіз, корпус, панель, басқару блогы, қаптама, есіктер, қосылу схемалары); тарату шкафы және коммутациялық жабдық — 15 сызба (корпус, есік, өлшеу құрылғылары, КИП, өшіргіш, қосылу және монтаждау схемалары). Техникалық-экономикалық көрсеткіштер: тәжірибелік үлгіні ТОО «ЗЭМИ» өндірістік алаңында заманға сай жоғары технологиялық жабдықты (лазерлік кесу, бүгу, дәнекерлеу, намоттау, сынақ зертханасы) қолдана отырып дайындау мүмкіндігі қамтамасыз етілді;

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Эффективность разработанной комбинированной интеллектуальной системы заключается в повышении надежности распределительных сетей за счёт автоматизированного регулирования напряжения, сокращения числа аварийных отключений и уменьшения эксплуатационных затрат. Применение современных материалов, цифровых устройств и промышленной электроники обеспечивает стабильную работу оборудования, улучшает качество электроэнергии и снижает потребность в ручном вмешательстве персонала. Реализация проекта позволяет оптимизировать процессы мониторинга и управления, ускоряет восстановление сети после повреждений и способствует повышению технологической независимости отечественной энергетики.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген біріктірілген интеллектуалды жүйенің тиімділігі кернеуді автоматты реттеу, апаттық ажыратулар санын азайту және пайдалану шығындарын төмендету арқылы тарату желілерінің сенімділігін арттырумен айқындалады. Заманауи материалдар, цифрлық құрылғылар және өнеркәсіптік электроника қолдану жабдықтың тұрақты жұмысын қамтамасыз етіп, электр энергиясының сапасын жақсартады және персоналдың қолмен араласу қажеттілігін азайтады. Жобаны іске асыру мониторинг пен басқару процесін оңтайландырып, желінің зақымданғаннан кейінгі қалпына келуін жеделдетеді және отандық энергетиканың технологиялық тәуелсіздігін арттыруға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Результаты проекта могут быть применены в энергетических компаниях, эксплуатирующих распределительные сети среднего и низкого напряжения, а также на промышленных предприятиях и подстанциях, где требуется повышение надежности электроснабжения, снижение аварийности и оптимизация энергопотребления. Разработанная комбинированная интеллектуальная система может использоваться для модернизации действующих распределительных сетей, автоматизации процессов управления и мониторинга, а также для внедрения концепций «умных сетей» (Smart Grid) и цифровых подстанций. Кроме того, система может быть адаптирована для использования в сельских и удалённых районах с нестабильным электроснабжением, в проектах по интеграции возобновляемых источников энергии и микросетей.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері орта және төмен кернеулі тарату электр желілерін пайдаланатын энергетикалық компанияларда, сондай-ақ электрмен жабдықтаудың сенімділігін арттыру, апаттылықты төмендету және энергия тұтынуды оңтайландыру қажет болатын өнеркәсіптік кәсіпорындар мен қосалқы станцияларда қолданылуы мүмкін. Әзірленген біріктірілген интеллектуалды жүйе қолданыстағы тарату желілерін жаңғыртуға, басқару және мониторинг процестерін автоматтандыруға, сондай-ақ «ақылды желілер» (Smart Grid) және цифрлық қосалқы станциялар тұжырымдамаларын енгізуге пайдаланылуы мүмкін. Сонымен қатар, жүйе электрмен жабдықтауы тұрақсыз ауылдық және шалғай аймақтарда, сондай-ақ жаңартылатын энергия көздерін және микрожелілерді интеграциялау жобаларында бейімделіп қолданылуы мүмкін.