The object of research, development or design (in Russian) : Фауна хищных птиц города Кызылорда

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қызылорда қаласының жыртқыш құстар фаунасы

Aim of work (in Russian) : Описание функционирования популяций отряда хищных птиц в городских местообитаниях на основе данных их комплексного изучения, и оценка того, в какой степени условия города Кызылорды способны удовлетворить потребности разных видов соколообразных птиц для формирования устойчивых популяций

Aim of work (in Kazakh) : Қалалық мекендеу орындарында жыртқыш құстар отряды популяцияларының жұмыс істеуін оларды кешенді зерттеу деректері негізінде сипаттау және Қызылорда қаласының жағдайлары тұрақты популяцияларды қалыптастыру үшін Сұңқар тәрізді құстардың әртүрлі түрлерінің қажеттіліктерін қаншалықты қанағаттандыра алатынын бағалау

Методы исследования (на русском) : Проект предусматривает применение традиционных и современных методов изучения, как авифауны, так и других составляющих городских экосистем. Для установления закономерностей процессов синантропизации и урбанизации птиц, его взаимосвязи с ландшафтно-географическими условиями территории изучения, оценки антропогенного влияния на орнитофауну планируется использование обширной методической базы: сравнительно-биологический, математико-статистический, инструментальный метод наблюдения с беспилотных летательных аппаратов (БПЛА), инновационные подходы статистического анализа и моделирования. В результате планируется определение следующих параметров: видовое разнообразие, сезонность пребывания, экологическая и фауно-генетическая структура.

Методы исследования (на казахском) : Жоба авифаунаны да, қалалық экожүйелердің басқа компоненттерін де зерттеудің дәстүрлі және заманауи әдістерін қолдануды қарастырады. Құстарды синантропизациялау және урбанизациялау процестерінің заңдылықтарын, оның зерттеу аумағының ландшафттық-географиялық жағдайларымен байланысын, орнитофаунаға антропогендік әсерді бағалау үшін кең әдістемелік базаны пайдалану жоспарлануда: салыстырмалы биологиялық, математикалық-статистикалық, пилотсыз ұшу аппараттарынан (ҰҰА) бақылаудың аспаптық әдісі, статистикалық талдау мен модельдеудің инновациялық тәсілдері. Нәтижесінде келесі параметрлерді анықтау жоспарлануда: түрлердің әртүрлілігі, болу маусымдылығы, экологиялық және фауналық-генетикалық құрылым.

Obtained results and novelty (in Russian) : Мы зафиксировали хищных птиц в 99 из 155 пунктов наблюдения и зафиксировали 224 обнаружения хищников в течение полевого сезона. Евразийский ястреб-перепелятник (Accipiter nisus) и длинноногий канюк (Buteo rufinus) были обнаружены только в трех и двух местах соответственно и были исключены из рассмотрения при моделировании отдельных видов. Их обнаружения были включены в список видов-мишеней, для которых транслировались сигналы. Другими видами хищных птиц, которые были обнаружены по крайней мере один раз, были болотный лунь (Circus aeroginosus), евразийский канюк (Buteo buteo) и евразийский ястреб (Falco subbuteo).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Біз 155 зерттеу пунктінің 99-ында жыртқыштарды тіркедік және далалық маусымда жыртқыштардың 224 анықталуын тіркедік. Еуразиялық Торғай (Accipiter nisus) және Ұзын Аяқты Қарақұйрық (Buteo rufinus) сәйкесінше үш және екі жерде ғана табылды және жеке түрлерді модельдеу кезінде ескерілмеді. Олардың анықтаулары қоңыраулар таратылатын мақсатты түрлерге енгізілді. Кем дегенде бір рет табылған жыртқыштардың басқа түрлері Circus aeroginosus, Buteo buteo және Falco subbuteo болды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Наиболее поддерживаемая модель обнаружения для всех целевых видов включала дату, температуру и видимость (χ = 1,1979; p = 0,2607). Вероятность обнаружения была положительно связана с температурой и видимостью и отрицательно - с датой, что означает, что вероятность обнаружения была выше в начале сезона. Наиболее обоснованная модель для анализа обыкновенной пустельги (Falco tinnunculus) включала взаимосвязь между датой, температурой и видимостью (χ = 0,9888; p = 0,2777). Вероятность обнаружения обыкновенной пустельги была положительно связана с видимостью и отрицательно - с датой и температурой. Наиболее обоснованной моделью для степного орла была температурная модель, в которой вероятность обнаружения была положительно связана с температурой (χ = 0,9932; p = 0,3357). Вероятность обнаружения луня (Circus cyaneus) была отрицательно связана с шумом и видимостью, и глобальная модель показала хорошее соответствие данным (χ = 0,6181; p = 0,2957).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Барлық мақсатты түрлер үшін ең көп қолдау көрсетілетін анықтау үлгісі күнді, температураны және көрінуді қамтиды (ĉ = 1,1979; p = 0,2607). Анықтау ықтималдығы температура мен көрінумен оң байланысты болды және күнге теріс байланысты болды, яғни анықтау ықтималдығы маусымның басында жоғары болды. Кәдімгі Кестрелдерді (Falco tinnunculus) талдауға арналған ең жақсы қолдау көрсетілетін модель күн мен температура мен көріну арасындағы өзара әрекеттесуді қамтыды (ĉ = 0,9888; p = 0,2777). Анықтау ықтималдығы көрінумен оң байланысты болды және Кәдімгі Кестрелдің күні мен температурасына теріс байланысты болды. Дала Қыраны үшін ең жақсы қолдау көрсетілетін модель температура моделі болды, онда анықтау ықтималдығы температураға оң байланысты болды (ĉ = 0,9932; p = 0,3357). Hen Harrier (Circus cyaneus) анықтау ықтималдығы шу мен көрінумен теріс байланысты болды және жаһандық модель деректерге жақсы сәйкес келетінін көрсетті (ĉ = 0,6181; p = 0,2957).

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : В качестве модельного объекта для определения влияния урбанизации на биоразнообразие была выбрана фауна хищных птиц, так как представители отряда Falconiformes располагаются на вершине пищевой цепочки и являются отличным индикатором состояния экосистемы в целом.

Efficiency (in Kazakh) : Урбанизацияның биоәртүрлілікке әсерін анықтайтын үлгі нысан ретінде жыртқыш құстар фаунасы таңдалды, өйткені Falconiformes отрядының өкілдері азық-түлік тізбегінің жоғарғы жағында орналасқан және жалпы экожүйе жағдайының тамаша көрсеткіші болып табылады.

Field of application (in Russian) : Полученные результаты проекта планируется использовать при создании ГИС «Биоразнообразие Кызылординской области» в качестве источника для инвентаризации и мониторинга региональной орнитофауны Приаралья.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның алынған нәтижелерін "Қызылорда облысының биоалуантүрлілігі" ГАЖ құру кезінде Арал өңірінің өңірлік орнитофаунасын түгендеу және мониторингілеу көзі ретінде пайдалану жоспарлануда.