The object of research, development or design (in Russian) : Лесные пожары на территории РК

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының аумағындағы орман өрттері

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка геоинформационной системы моделирования прогноза распространения лесных пожаров, которая объединит данные дистанционного зондирования, метеорологические данные и передовые вычислительные методы с целью расширения возможностей управления рисками распространения пожаров, а также поддержки процессов принятия решений.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты өрт қаупін басқару мүмкіндіктерін арттыру және шешім қабылдау процестерін қолдау мақсатында қашықтықтан зондтау деректерін, метеорологиялық деректерді және озық есептеу әдістерін біріктіретін орман өрттерінің таралуын болжаудың географиялық ақпараттық модельдеу жүйесін әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Основными методами исследования являются комплексный анализ данных дистанционного зондирования различного спектрального диапазона, интеграция метеорологических и спутниковых пространственных данных в единую базу, а также применение современных методов моделирования распространения огня, включающих физические и data-driven подходы.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің негізгі әдістері – қашықтан зондтау деректерін әртүрлі спектралдық диапазонда кешенді талдау, метеорологиялық және спутниктік кеңістіктік деректерді бірыңғай базаға біріктіру, сондай-ақ өрттің таралуын модельдеудің физикалық және data-driven тәсілдерін қамтитын заманауи әдістерін қолдану.

Obtained results and novelty (in Russian) : Подготовлена комплексная структурированная база данных, включающая сведения о растительном покрове, характеристиках рельефа, метеорологических условиях и архивной статистике лесных пожаров, собранные из различных спутниковых платформ и источников дистанционного зондирования. Проведён обзор существующих физических и data-driven методов моделирования динамики лесных пожаров и определены основные преимущества и ограничения рассмотренных подходов. Выполнен статистический анализ исторических данных о природных пожарах за многолетний период по спутниковым данным MODIS и VIIRS. Сформированная база данных будет служить основой для оценки взаимодействия метеорологических, ландшафтных и биофизических параметров, а также будет обеспечивать возможность создания репрезентативных тренировочных и тестовых выборок для гибридных моделей прогнозирования динамики лесных пожаров.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Кешенді әрі құрылымдық деректер базасы дайындалып, оған өсімдік жамылғысы, рельеф сипаттамалары, метеорологиялық жағдайлар және әртүрлі спутниктік платформалар мен қашықтан зондтау дереккөздерінен жиналған орман өрттерінің архивтік статистикасы енгізілді. Орман өрттерінің динамикасын модельдеудің қолданыстағы физикалық және data-driven әдістеріне шолу жүргізіліп, олардың негізгі артықшылықтары мен шектеулері айқындалды. MODIS және VIIRS спутниктік мәліметтері негізінде көпжылдық табиғи өрттер жөніндегі тарихи деректерге статистикалық талдау жүргізілді. Қалыптастырылған деректер базасы метеорологиялық, ландшафттық және биофизикалық параметрлердің өзара байланысын бағалаудың негізі болып, орман өрттерінің динамикасын болжауға арналған гибридті модельдер үшін репрезентативті оқыту және тестілеу жиынтықтарын құруға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономический и научно-технический эффект заключается в получении разработанных методологических основ построения систем автоматизированного мониторинга и моделирования распространения пожаров.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экономикалық және ғылыми-техникалық әсері өрттердің таралуын автоматтандырылған мониторингтеу және модельдеу жүйелерін құрудың әзірленген әдістемелік негіздерін алу арқылы айқындалады.

Level of implementation (in Russian) : На данном этапе работ внедрение не предусматривается

Level of implementation (in Kazakh) : Бұл кезеңде жұмысты енгізу қарастырылмаған.

Efficiency (in Russian) : Построение открытой информационной системы моделирования распространения пожаров будет способствовать развитию комплексных стратегий управления лесными ресурсами и эффективного реагирования на климатические угрозы. Такие инструменты мониторинга также окажут влияние на развитие космической, географической и экологической наук в Казахстане и интеграции ее в мировое научное сообщество через публикации в рецензируемых изданиях и участие в международных конференциях. Социальная эффективность предлагаемого проекта заключается, прежде всего, в возможности минимизации ущерба от чрезвычайных ситуаций, сокращения потерь природных ресурсов и животного мира, экономических потерь, а также повышении качества защиты окружающей среды и обеспечении всестороннего контроля за динамикой пожаров.

Efficiency (in Kazakh) : Өрттердің таралуын модельдеудің ашық ақпараттық жүйесін құру орман ресурстарын басқарудың кешенді стратегияларын дамытуға және климаттық қатерлерге тиімді әрекет етуге ықпал етеді. Мұндай мониторинг құралдары Қазақстандағы ғарыштық, географиялық және экологиялық ғылымдардың дамуына, сондай-ақ рецензияланатын басылымдардағы мақалалар мен халықаралық конференцияларға қатысу арқылы оны әлемдік ғылыми қауымдастыққа интеграциялауға әсер етеді. Ұсынылып отырған жобаның әлеуметтік тиімділігі, ең алдымен, төтенше жағдайлардан келетін залалды азайту, табиғи ресурстар мен жануарлар дүниесінің шығындарын төмендету, экономикалық жоғалтуларды қысқарту, қоршаған ортаны қорғау сапасын арттыру және өрт динамикасына жан-жақты бақылауды қамтамасыз ету мүмкіндігінде жатыр.

Field of application (in Russian) : Результаты проекта могут использоваться в экологическом управлении, защите окружающей среды, поддержке государственных решений и развитии научных исследований в области климатических и ландшафтных процессов. Целевые потребители каждого из ожидаемых результатов - Комитет лесного хозяйства и животного мира Министерства экологии и природных ресурсов РК, Министерство чрезвычайных ситуаций РК и дочерние предприятия, подведомственные организации Министерства по чрезвычайным ситуациям РК, специалисты по экологии и природоохранной деятельности.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері экологиялық басқаруда, қоршаған ортаны қорғауда, мемлекеттік шешімдерді қолдауда және климаттық және ландшафттық процестер саласындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарын дамытуда қолданылуы мүмкін. Әр күтілетін нәтижелердің негізгі тұтынушылары – Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі және оның бағынысты ұйымдары мен қосалқы кәсіпорындары, сондай-ақ экология және қоршаған ортаны қорғау саласының мамандары.