The object of research, development or design (in Russian) : Минеральный и фазовый состав, физико-химические и технологические свойства медеплавильного шлака, влияющие на процессы дробления, измельчения, обогащения и химического разложения.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Майдалау, байыту және химиялық ыдырату үдерістеріне әсер ететін мыс қорыту шлагының минералдық және фазалық құрамы, физика-химиялық және технологиялық қасиеттері.

Aim of work (in Russian) : Разработать инновационные и экологические безопасные методы переработки металлургического шлака, обеспечивающие эффективное извлечение меди и других ценных компонентов c созданием востребованных строительных и дорожных материалов.

Aim of work (in Kazakh) : Металлургиялық қожды өңдеудің инновациялық, экологиялық таза әдістерін әзірлеу, мыс пен басқа да құнды компоненттерді тиімді алуды қамтамасыз ету, нәтижесінде сұранысқа ие құрылыс және жол материалдарын жасау.

Методы исследования (на русском) : Оптико-эмиссионная спектрометрия с индуктивно-связанной плазмой (ИСП-ОЭС), рентгенофазовый анализ (РФА), сканирующая электронная микроскопия с энергодисперсионной спектроскопией (СЭМ-ЭДС), дифференциальный термический анализ (ДТА/ТГ), микроволновое кислотное разложение, гранулометрическое фракционирование, шаровый помол.

Методы исследования (на казахском) : Индуктивті-байланысқан плазмалы оптикалық-эмиссиялық спектрометрия (ИБП-ОЭС), рентгенфазалық талдау (РФТ), энергия-дисперсиялық спектроскопиясы бар сканерлеуші электрондық микроскопия (СЭМ-ЭДС), дифференциалды термиялық талдау (ДТА/ТГ), микротолқынды қышқылдық ыдырату, гранулометриялық фракциялау, шарлы диірменде ұнтақтау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Валовый и минералогический анализы показали изменчивое содержание меди, свинца и цинка в шлаках, выраженную геохимическую зональность и формирование материала силикатной матрицей на основе клинопироксенов. По данным СЭМ-ЭДС медь сосредоточена в мелких сульфидных включениях, тогда как свинец и цинк в основном изоморфно распределены в силикатной решётке. Дифференцированная методика микроволнового разложения обеспечила полное растворение компонентов, а гранулометрическое фракционирование выявило обогащение меди в мелких фракциях. Оптимизация параметров измельчения и гравитационного разделения позволила повысить эффективность выделения тяжёлых металлов, тогда как добавка гидроксида кальция отрицательно повлияла на процесс.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Валдық және минералогиялық талдаулар шлактардағы мыс, қорғасын және мырыш мөлшерінің өзгермелі екенін, сондай-ақ айқын геохимиялық зоналылықты және материалдың негізін клинопироксендерге негізделген силикатты матрица құрайтынын көрсетті. СЭМ-ЭДС нәтижелері бойынша мыс ұсақ сульфидті қосындыларда шоғырланады, ал қорғасын мен мырыш негізінен силикат торында изоморфты түрде таралған. Микротолқынды ыдыратудың дифференцияланған әдісі компоненттердің толық еруін қамтамасыз етті, ал гранулометриялық фракциялау мысдың ұсақ фракцияларда байытылатынын анықтады. Измельчение және гравитациялық бөлу параметрлерін оңтайландыру ауыр металдарды тиімдірек бөліп алуға мүмкіндік берді, ал кальций гидроксидін қосу процестің тиімділігін төмендетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработаны оптимальные режимы дробления, помола и микроволнового разложения шлака, обеспечивающие выход фракции

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Шлакты ұсақтау, майдалау және микротолқынды ыдыратудың оңтайлы режимдері анықталып,

Level of implementation (in Russian) : Результаты находятся на стадии лабораторной отработки, подготовлены рекомендации для применения на Жезказганском металлургическом заводе и при переработке шлакоотвалов.

Level of implementation (in Kazakh) : Нәтижелер зертханалық сынақ сатысында тұр және Жезқазған металлургия зауытында, сондай-ақ шлак үйінділерін қайта өңдеуде қолдануға ұсыныстар дайындалды.

Efficiency (in Russian) : Применение разработанных подходов позволяет повысить извлечение меди и других металлов, уменьшить потери ценных компонентов в отвалах и оптимизировать энергозатраты на измельчение и обогащение.

Efficiency (in Kazakh) : Ұсынылған тәсілдер түсті металдарды шығымын арттырып, қымбат компоненттердің жоғалуын азайтуға және ұсақтау-байыту процестерінің энергия шығынын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Горнометаллургическая промышленность.

Field of application (in Kazakh) : Тау-кен металлургия өнеркәсібі