The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является процесс законотворческой деятельности в Республике Казахстан как элемент государственной правовой системы, находящийся в стадии трансформации в условиях внедрения инструментов искусственного интеллекта и цифровых технологий.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі – жасанды интеллект құралдары мен цифрлық технологияларды енгізу жағдайында трансформация кезеңінде тұрған мемлекеттік құқықтық жүйенің элементі болып табылатын Қазақстан Республикасындағы заң шығару қызметі процесі.

Aim of work (in Russian) : Разработка и внедрение инструментов искусственного интеллекта в законотворческий процесс Республики Казахстан для создания современной и сбалансированной нормативно-правовой базы. Это будет способствовать повышению эффективности, прозрачности и качества законодательства, профессионализации, дебюрократизации и демократизации нормотворческого процесса. Программа нацелена на решение стратегически важной государственной задачи модернизации государственного управления и развития информационного общества. В результате реализации ожидается получение практических решений для оптимизации законодательного процесса с применением ИИ, что приведет к улучшению государственного управления и укреплению правовой культуры граждан.

Aim of work (in Kazakh) : Заманауи және теңгерімді нормативтік-құқықтық базаны құру үшін Қазақстан Республикасының заң шығару процесіне жасанды интеллект құралдарын әзірлеу және енгізу. Бұл заңнаманың тиімділігін, ашықтығы мен сапасын арттыруға, заң шығару процесін кәсібилендіруге, бюрократиядан шығаруға және демократияландыруға ықпал етеді. Бағдарлама мемлекеттік басқаруды жаңғырту мен ақпараттық қоғамды дамытудың стратегиялық маңызды мемлекеттік міндетін шешуге бағытталған. Іске асыру нәтижесінде мемлекеттік басқаруды жақсартуға және азаматтардың құқықтық мәдениетін нығайтуға әкелетін ЖИ-ні қолдана отырып, заңнамалық процесті оңтайландыру үшін практикалық шешімдер алынады деп күтілуде.

Методы исследования (на русском) : Частные и специальные методы научного исследования: формально-юридический, сравнительно-правовой методы, и метод толкования, а также все общенаучные, теоретические и эмпирические методы: анализ, синтез, индукция, дедукция, аналогия, аксиоматический, гипотетический, восхождение от абстрактного к конкретному, исторический, метод системного анализа, наблюдение, описание, сравнение, эксперимент, моделирование.

Методы исследования (на казахском) : Жеке және арнайы ғылыми зерттеу әдістері: формальды-құқықтық, салыстырмалы-құқықтық әдістер және түсіндіру әдісі, сондай-ақ барлық жалпығылыми, теориялық және эмпирикалық әдістер: талдау, синтез, индукция, дедукция, аналогия, аксиоматикалық, гипотетикалық, абстрактылыдан нақтылыға қарай өрлеу, тарихи, жүйелік талдау әдісі, бақылау, сипаттау, салыстыру, эксперимент, модельдеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Внедрение искусственного интеллекта открывает перспективы для разработки инновационных подходов в совершенствование законотворческого процесса. При помощи конкретных инструментов искусственного интеллекта можно осуществлять анализ огромных объемов данных и проводить прогнозирование воздействия предлагаемых нормативных актов на общество и экономику. Это позволяет выявить потенциальные проблемы и противоречия в законопроектах еще на ранних стадиях их разработки. Кроме того, системы искусственного интеллекта могут использоваться для автоматизации процесса обработки обратной связи от граждан и экспертов по предлагаемым законопроектам, что способствует более широкому участию общественности в законотворческом процессе и повышает его прозрачность.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жасанды интеллектті енгізу заң шығару үдерісін жетілдіруде инновациялық тәсілдерді әзірлеуге жаңа мүмкіндіктер ашады. Нақты жасанды интеллект құралдарының көмегімен үлкен көлемдегі деректерді талдауға және ұсынылып отырған нормативтік актілердің қоғам мен экономикаға ықпалын болжауға болады. Бұл заң жобаларын әзірлеудің бастапқы кезеңдерінде-ақ олардың ықтимал проблемалары мен қайшылықтарын анықтауға мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, жасанды интеллект жүйелерін азаматтар мен сарапшылардың ұсынылып отырған заң жобалары бойынша кері байланысын өңдеу үдерісін автоматтандыру үшін қолдануға болады, бұл қоғамның заң шығару үдерісіне кеңінен қатысуына және оның ашықтығының артуына ықпал етеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Отсутствуют

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Көрсеткіштері жоқ

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Обеспечение научно-обоснованной основы для внедрения инструментов искусственного интеллекта в законотворческий процесс, начиная от планирования и заканчивая экспертизой проектов законов и нормативных актов. Внедрение систематического научного подхода в процессы разработки нормативных актов путем внедрения конкретных инструментов искусственного интеллекта. Внедрение технологий искусственного интеллекта (ИИ) приведет к уменьшению потребности в привлечении специалистов и экспертов, занимающимся научной экспертизой, а также к уменьшению финансирования научной экспертизы, поскольку внедрение технологии ИИ может снизить необходимость вручную выполнять многие рутинные задачи.

Efficiency (in Kazakh) : Заң шығару үдерісіне жасанды интеллект құралдарын енгізу үшін жоспарлаудан бастап заңдар мен нормативтік актілер жобаларының сараптамасына дейін ғылыми негізделген базаны қамтамасыз ету. Нормативтік актілерді әзірлеу үдерістеріне нақты жасанды интеллект құралдарын енгізу арқылы жүйелі ғылыми тәсілді енгізу. Жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын енгізу ғылыми сараптамамен айналысатын мамандар мен сарапшыларды тарту қажеттілігінің азаюына, сондай-ақ ғылыми сараптаманы қаржыландырудың қысқаруына әкеледі, өйткені ЖИ технологияларын қолдану көптеген рутиналық міндеттерді қолмен орындау қажеттілігін төмендетуі мүмкін.

Field of application (in Russian) : Программа применяется в сфере нормотворческой и правоприменительной деятельности Республики Казахстан и охватывает следующие направления: 1. Законотворческий процесс на всех этапах – планирование, разработка, правовая экспертиза, оценка регуляторного воздействия, прогнозирование последствий. 2. Оптимизация нормативно-правовой базы – выявление дублирования и противоречий, систематизация правовых актов, сокращение избыточной бюрократии. 3. Деятельность государственных органов – Парламент, Правительство, уполномоченные органы, экспертные службы, координационные центры. 4. Мониторинг и аналитика законодательства – автоматизация отслеживания изменений, классификация и контент-анализ правовых документов. 5. Вовлечение гражданского общества – цифровые платформы для общественного обсуждения, обработка обратной связи, повышение прозрачности

Field of application (in Kazakh) : Бағдарлама Қазақстан Республикасындағы нормашығармашылық және құқық қолдану қызметіне бағытталған және келесі бағыттарды қамтиды: 1. Заң шығару үдерісінің барлық кезеңдері – жоспарлау, әзірлеу, құқықтық сараптама, регуляторлық әсерді бағалау, қабылданатын нормалардың салдарын болжау. 2. Нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру – қайталанулар мен қарама-қайшылықтарды анықтау, жүйелеу, артық бюрократияны қысқарту. 3. Мемлекеттік органдар қызметі – Парламент, Үкімет, уәкілетті органдар, сараптамалық құрылымдар, үйлестіру орталықтары. 4. Заңнаманы мониторингтеу және талдау – өзгерістерді автоматты бақылау, құқықтық құжаттарды жіктеу және мазмұндық талдау. 5. Азаматтық қоғамды тарту – заң жобаларын талқылауға арналған цифрлық платформалар, кері байланысты өңдеу, ашықтықты арттыру.