The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются образцы народной литературы начала ХХ века, отражающие идею национально-освободительного движения казахского народа, включая исторические жырлары, толғаулар, айтысные материалы и устные воспоминания. Эти тексты выступают культурно-фольклорными источниками, раскрывающими духовное пространство общества, формирование национального самосознания и идеалов независимости. Объектом разработки является теоретико-методологическая модель, систематизирующая литературно-исторические материалы, вводящая их в научный оборот и позволяющая анализировать эволюцию идеи независимости в народной литературе. Модель служит основой для формирования научных концепций, разработки аналитических подходов и интерпретации материала в научном ключе.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жобаның зерттеу объектісі – ХХ ғасыр басындағы қазақ халқының ұлт-азаттық идеясын бейнелейтін халық әдебиеті үлгілері, соның ішінде тарихи жырлар, толғаулар, айтыс мұралары, ауызша естеліктер, Бұл мәтіндер қазақ қоғамының рухани кеңістігін, ұлттық сананың оянуын және азаттық мұраттарының қалыптасу үдерістерін көркемдік тұрғыдан айқындайтын мәдени-фольклорлық дереккөздер ретінде қарастырылады. Зерттеу объектісі халық ауыз әдебиетінің көркемдік жүйесіндегі ұлт-азаттық идеясының поэтикалық репрезентациясын, тарихи-идеялық мазмұнын, символдық бейнелеу үлгілерін және қоғамдық-саяси контекстпен өзара байланысын талдауға бағытталған. Әзірлеу (жобалау) объектісі ретінде осы әдеби-тарихи материалдарды ғылыми айналымға түсіретін, олардың мазмұнын жүйелейтін, ұлт-азаттық қозғалыстармен сабақтастығын айқындайтын теориялық-методологиялық модель қарастырылады. Жоба халық әдебиетіндегі тәуелсіздік идеясының эволюциясын сипаттайтын ғылыми тұжырымдамаларды қалыптастыруды, бірізді талдау ұстанымдарын әзірлеуді және жаңа ғылыми негізде интерпретациялауды көздейді.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – всесторонне рассмотреть исторический период 20-30-х годов XX века, насыщенный радикальными переменами, и провести комплексное научное исследование проявлений идеи свободы, являющейся главной опорой ценности независимости, на стыке традиционной народной литературы и фольклористики.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – түбегейлі өзгерістерге толы болған ХХ ғасырдың 20-30 жылдардағы тарихи кезеңді тұтас қарастыра келіп, тәуелсіздік құндылығының басты арқауы болған азаттық идеясының көріністерін дәстүрлі халық әдебиеті, фольклористика ғылымдарының тоғысында кешенді ғылыми зерттеу.

Методы исследования (на русском) : В исследовательской работе проекта используются методологические подходы, сложившиеся в науках истории, этнографии и фольклористики, а также научные выводы и концепции отечественных и зарубежных исследователей. В качестве научной методологии применяются методы систематизации, описания, историко-сравнительного анализа и типологического сопоставления. При этом учитывается научно-практический опыт казахстанских исследований, посвящённых периодическим изданиям конца XIX – начала XX века.

Методы исследования (на казахском) : Жобадағы зерттеу жұмыстарына тарих, этнография, фольклористика ғылымдарында қалыптасқан зерттеу методологиясы, отандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми тұжырымдары мен пайымдары пайдаланылады. Ғылыми методологияға жинақтау, сипаттау, тарихи-салыстырмалы, типологиялық салыстыру әдістері қолданылады. ХІХ ғ. соңы мен ХХ басындағы мерзімдік басылымдарды зерттеген қазақстандық ғылымдардың ғылыми-практикалық тәжірибелері пайданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проект способствует повышению теоретической и практической значимости исследований народной литературы и фольклора, углублению понимания концепций свободы, освобождения и национально-освободительного движения в духе казахского народа. Кроме того, это способствует формированию национального кода и исторического сознания, являющихся основными опорами модернизации общественного сознания, включению в научный оборот передовых образцов казахской духовности. Реализация проекта позволит привлечь особое внимание отечественных и зарубежных ученых к проблемам отечественного литературоведения, фольклористики и регионоведения.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба халық әдебиетін, фольклорын зерттеулердің теориялық-практикалық маңызын арттыруға, қазақ халқының рухындағы еркіндік, азаттық ұлт-азаттық танымдарды терең тануға ықпал етеді. Сонымен қатар, қоғамдық сананы жаңғыртудың басты өзегі болып табылатын ұлттық код пен тарихи сананы қалыптастыруға және қазақ руханиятының озық үлгілерін ғылыми айналымға қосылуына септігін тигізеді. Жобаны жүзеге асыру отандық әдебиеттану, фольклористика, өлкетану мәселелеріне отандық, сондай-ақ шетел ғалымдарының ерекше назарын аударуға жол ашады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проект направлен на научное осмысление формирования национального самосознания казахского народа и эволюции представлений о независимости. Конструктивная основа проекта выстроена поэтапно в соответствии с логикой исследования и предполагает комплексный анализ историко-литературных процессов. Технико-экономические показатели охватывают ресурсы, необходимые для реализации проекта. Сроки выполнения определяются с учётом объёма литературного наследия, доступности архивных материалов и сложности применяемых методов анализа. В качестве материально-технической базы используются фонды национальных библиотек и архивов, редкие рукописи и издания, научная литература и информационные базы данных, а также программные ресурсы, предназначенные для текстового анализа. В целом конструктивные и технико-экономические показатели проекта отражают его научную новизну, общественную значимость и направленность на эффективное использование исследовательских ресурсов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба қазақ халқының ұлттық санасының қалыптасуы мен тәуелсіздік ұғымының эволюциясын ғылыми тұрғыдан саралауға бағытталған. Жобаның конструктивтік негізі зерттеу логикасына сәйкес кезең-кезеңмен құрылып, тарихи-әдеби үдерістерді кешенді талдауды көздейді. Техникалық-экономикалық көрсеткіштер жобаның орындалуына қажетті ресурстарды қамтиды. Жоба мерзімі әдеби мұра көлемін, архив материалдарының қолжетімділігін және талдау тәсілдерінің күрделілігін ескере отырып белгіленеді. Материалдық-техникалық база ретінде ұлттық кітапханалар мен архив қорлары, сирек қолжазбалар мен басылымдар, ғылыми әдебиеттер мен деректер базалары, сондай-ақ мәтіндік талдауға арналған бағдарламалық ресурстар пайдаланылады. Жалпы алғанда, жобаның конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштері оның ғылыми жаңалығын, қоғам үшін өзектілігін және зерттеу ресурстарын тиімді пайдалануға бағытталғандығын көрсетеді.

Level of implementation (in Russian) : Нет

Level of implementation (in Kazakh) : Жоқ

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта определяется практической значимостью полученных научных результатов в деле актуализации национальной исторической памяти, развитии новых направлений литературоведения и обогащении содержания образовательных программ. Итоги исследования способствуют формированию важной научно-методической базы для национальной идеологии, гуманитарных наук, учебных куррикулумов и культурной политики.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі алынатын ғылыми нәтижелердің ұлттық тарихи жадыны жаңғыртудағы, әдебиеттану ғылымының жаңа бағыттарын дамытудағы, білім беру мазмұнын толықтырудағы практикалық құндылығымен айқындалады. Жоба нәтижелері ұлттық идеология, гуманитарлық ғылымдар, оқу бағдарламалары және мәдени саясат үшін маңызды ғылыми-әдістемелік база қалыптастыруға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : гуманитарного знания. Материалы исследования служат теоретико-методологической базой для изучения эволюции национальной идеи и её художественной репрезентации в литературе в рамках фольклора, истории, культурологии и филологии. Научные выводы проекта могут быть применены в образовательном процессе высших учебных заведений – в курсах по истории казахской литературы, фольклористике, исследованию национальной идеи и исторического сознания, в специальных элективных дисциплинах, а также в магистерских и докторских программах. Кроме того, полученные результаты могут быть использованы при совершенствовании содержания среднего образования, подготовке учебно-методических пособий и дополнительной литературы. Материалы исследования находят практическое применение в сфере национальной культурной политики, в программах духовного обновления, проектах по патриотическому воспитанию и общественно-гуманитарных инициативах. Системный анализ отражения идей национально-освободительного движения в литературе способствует актуализации национальной исторической памяти, укреплению культурной целостности и глубокому осмыслению ценностей общественной идентичности.

Field of application (in Kazakh) : Жоба нәтижелері гуманитарлық білімнің бірнеше негізгі бағытында кеңінен қолдануға мүмкіндік береді. Зерттеу материалдары әдебиеттану, тарих, мәдениеттану және филология салаларында ұлттық идеяның эволюциясын, оның көркем әдебиеттегі репрезентациясын зерделеуде теориялық-методологиялық база ретінде қызмет етеді. Жобаның ғылыми қорытындылары жоғары оқу орындарының оқу үдерісінде – қазақ әдебиетінің тарихы, фольклортану, ұлттық идея мен тарихи сананы зерттеу курстарында, арнайы таңдау пәндерінде, сондай-ақ магистрлік және докторлық бағдарламаларда пайдалануға болады. Сонымен қатар, алынған нәтижелер орта білім беру мазмұнын жетілдіруге, оқу-әдістемелік құралдар мен қосымша әдебиеттер әзірлеуге негіз бола алады. Зерттеу материалдары ұлттық мәдени саясат, рухани жаңғыру бағытындағы бағдарламалар, патриоттық тәрбие жобалары, қоғамдық-гуманитарлық бастамалар аясында тиімді қолдануға қолайлы. Ұлт-азаттық қозғалыс идеяларының әдебиеттегі көріністерін жүйелі талдау ұлттық тарихи жадты жаңғыртуға, мәдени тұтастықты нығайтуға және қоғамның бірізділік құндылықтарын терең түсіндіруге ықпал етеді.