The object of research, development or design (in Russian) : Водопотребления сельскохозяйственных культур в Жамбылской, Туркестанской и Кызылординской областях

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жамбыл, Түркістан және Қызылорда облыстарында ауыл шаруашылығы дақылдарының су тұтынуы

Aim of work (in Russian) : Комплексное исследование и разработка Web-GIS портала с возможностью автоматизированного расчета водопотребления сельскохозяйственных культур в Жамбылской, Туркестанской и Кызылординской областях с использованием данных дистанционного зондирования Земли и геоинформационных технологий для оптимизации управления водными ресурсами и улучшения продуктивности сельского хозяйства в регионе

Aim of work (in Kazakh) : Жамбыл, Түркістан және Қызылорда облыстарында су ресурстарын басқаруды оңтайландыру және өңірдегі ауыл шаруашылығының өнімділігін жақсарту үшін Жерді қашықтықтан зондтау деректері мен геоақпараттық технологияларды пайдалана отырып, ауыл шаруашылығы дақылдарының су тұтынуын Автоматтандырылған есептеу мүмкіндігі бар web-GIS порталын кешенді зерттеу және әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Методы дистанционного зондирования Земли, геоинформационный анализ, применение машинного обучения и искусственного интеллекта, статистический и математический анализ, расчёт эвапотранспирации

Методы исследования (на казахском) : Жерді қашықтан зондтау әдістері, геоақпараттық талдау, машина оқыту мен жасанды интеллектті қолдану, статистикалық және математикалық талдау, эвапотранспирацияны есептеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Выполнен комплексный анализ природных и агроклиматических условий исследуемой территории. Изучена структура сельскохозяйственного землепользования с определением основных культур, их водопотребления и чувствительности к климатическим факторам. На основе ЦМР рассчитаны параметры уклонов, для выявления территориальных различий в потенциале орошения. Идентифицированы, векторизованы и инвентаризованы каналы Жамбылской, Туркестанской и Кызылординской областей с использованием спутниковых снимков высокого разрешения и архивных карт. Создана единая геопространственная база с контурами каналов и данными об их протяжённости, гидрологической сети рек систематизированными по иерархическим уровням, включая магистральные и нижестоящие каналы. Выполнена точная векторизация основных и малых водотоков, каждому объекту присвоены атрибуты бассейна, иерархии, типа и протяжённости. Определены сельхозучастки, питающиеся от каналов, что обеспечивает основу для мониторинга и оптимизации водохозяйственной сети. Созданная база геоданных обеспечивает анализ связности водотоков, моделирование водораспределения и мониторинг инфраструктуры.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттелетін аумақтың табиғи және агроклиматтық жағдайларына кешенді талдау жүргізілді. Негізгі ауыл шаруашылық дақылдарының құрылымы, олардың су тұтынуы және климаттық факторларға сезімталдығы зерттелді. Цифрлық жер бедері модельдері негізінде еңіс параметрлері есептеліп, суару әлеуетіндегі аумақтық айырмашылықтар анықталды. Жамбыл, Түркістан және Қызылорда облыстарының каналдары жоғары рұқсатты спутниктік суреттер мен архивтік карталарды пайдалана отырып идентификацияланып, векторландырылып және инвентаризацияланды. Каналдардың контурлары мен олардың ұзындығын, сондай-ақ гидрологиялық өзен желісін иерархиялық деңгейлерін қамтитын жүйелендірген бірыңғай геокеңістіктік база жасалды. Негізгі және шағын су арналары дәл векторландырылып, әр объектіге бассейнге тиесілілігі, иерархиялық деңгейі, түрі және ұзындығы сияқты атрибуттар берілді. Каналдар арқылы су алатын ауыл шаруашылық учаскелері анықталып, бұл су шаруашылығы желісін мониторингтеу мен оңтайландыруға негіз болды. Құрастырылған геодеректер базасы су арналарының байланыстылығын талдауға, су бөлу моделін жасауға және инфрақұрылым жағдайын мониторингтеуге мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты проекта обеспечат создание автоматизированных методов расчёта водопотребления на основе ИИ-компонентов и данных ДЗЗ, что позволит значительно повысить точность мониторинга, сократить трудозатраты, оптимизировать управление водными ресурсами и повысить эффективность сельскохозяйственного производства в регионе.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері ЖҚЗ деректері мен ЖИ компоненттері негізінде су тұтынуды автоматтандырылған есептеу әдістерін қалыптастырып, мониторингтің дәлдігін арттыруға, еңбек шығындарын азайтуға, су ресурстарын басқаруды оңтайландыруға және өңірдің ауыл шаруашылығының тиімділігін көтеруге мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Внедрение не планируется

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізу жоспарланбайды.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в создании научно обоснованной системы управления водопотреблением, обеспечивающей точную и оперативную оценку эвапотранспирации и водопотребления сельскохозяйственных культур на основе данных ДЗЗ и ГИС-технологий. Реализация проекта позволит повысить эффективность использования водных ресурсов в Жамбылской, Туркистанской и Кызылординсклй областей сократить потери воды, оптимизировать поливные режимы, поддержать аграриев и водохозяйственные организации достоверными расчетами и прогнозами, а также повысить устойчивость сельского хозяйства региона в условиях дефицита воды и изменяющегося климата.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі ЖҚЗ деректері мен ГАЖ-технологиялары негізінде ауыл шаруашылық дақылдарының эвапотранспирациясы мен су тұтынуын дәл және жедел бағалауды қамтамасыз ететін ғылыми негізделген су тұтынуды басқару жүйесін қалыптастыруға негізделеді. Жобаны іске асыру Жамбыл, Түркістан және Қызылорда облыстарында су ресурстарын пайдаланудың тиімділігін арттыруға, су шығындарын азайтуға, суару режимдерін оңтайландыруға, аграрлар мен су шаруашылығы ұйымдарын сенімді есептеулер мен болжамдармен қамтамасыз етуге, сондай-ақ су тапшылығы мен климаттың өзгеруі жағдайында өңірдің ауыл шаруашылығының тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Проект внесет вклад в развитие геофизики и геодезии, расширив возможности анализа гравитационного поля и локальных деформаций. Разрабатываемые модели будут применяться в ряде научных и прикладных направлений. В сейсмологии и геодинамике они будут использоваться для изучения тектонических процессов и прогнозирования сейсмической активности. В геодезии и картографии — для уточнения геодезических параметров и создания высокоточных картографических моделей. В области экологии и природопользования модели будут использоваться для анализа.

Field of application (in Kazakh) : Жоба геофизика мен геодезияның дамуына өз үлесін қосады, гравитациялық өрісті және жергілікті деформацияларды талдау мүмкіндіктерін кеңейтеді. Әзірленетін модельдер бірқатар ғылыми және қолданбалы бағыттарда пайдаланылатын болады. Сейсмология мен геодинамика саласында бұл модельдер тектоникалық процестерді зерттеу және сейсмикалық белсенділікті болжау үшін қолданылады. Геодезия мен картографияда олар геодезиялық параметрлерді нақтылау және жоғары дәлдіктегі картографиялық модельдерді жасау үшін пайдаланылады. Экология мен табиғатты пайдалану саласында модельдер талдау мақсатында қолданылады.