The object of research, development or design (in Russian) : Автоматизированная информационная система экстренного реагирования, включающая комплекс базовых станций, программное обеспечение для обработки и передачи данных, а также пользовательский интерфейс для мониторинга и обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах

The object of research, development or design (in Kazakh) : Базалық станциялар жиынтығын, деректерді өңдеу және жіберуге арналған бағдарламалық жасақтаманы және тау соқпақтарындағы туристердің қауіпсіздігін бақылау және қамтамасыз ету үшін пайдаланушы интерфейсін қамтитын автоматтандырылған төтенше жағдайларға жауап беру ақпараттық жүйесі

Aim of work (in Russian) : Разработка опытного образца системы связи автоматизированной информационной системы экстренного реагирования для обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах, которая будет состоять из 5 связанных базовых станций, опытного образца навигационной аппаратуры потребителей, а также программного обеспечения (ПО), которое обеспечивает обработку, хранение и передачу данных, а также пользовательский интерфейс для отслеживания туристов

Aim of work (in Kazakh) : Тау бағыттарында туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін байланыс үшін автоматтандырылған төтенше жағдайларға жауап беру ақпараттық жүйесінің прототипін әзірлеу, ол 5 байланысты базалық станциядан, тұтынушылық навигациялық жабдықтың прототипінен, сондай-ақ деректерді өңдеуді, сақтауды және беруді қамтамасыз ететін бағдарламалық жасақтамадан, сондай-ақ туристерді бақылауға арналған пайдаланушы интерфейсінен тұрады.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта будет применён комплекс взаимодополняющих научных методов, обеспечивающих полноту, достоверность и инженерную обоснованность решений. На концептуальном этапе ключевыми станут системный анализ и функционально-структурное моделирование, позволяющие формализовать требования к базовым станциям, навигационной аппаратуре и программному обеспечению, а также определить архитектуру всей системы экстренного реагирования. Для обоснования технических параметров будут использованы методы моделирования: расчёт радиопокрытия в сложном горном рельефе, моделирование устойчивости каналов связи, оценка точности навигационных алгоритмов. Проектирование программных компонентов опирается на методы разработки систем, моделирование потоков данных, анализ алгоритмов обработки телеметрии и геолокации. Экспериментальная часть включает лабораторные и полевые испытания, натурные измерения параметров связи и навигации. Такой методологический комплекс обеспечивает научную строгость, воспроизводимость результатов и высокую обоснованность проектных решений.

Методы исследования (на казахском) : Жоба шешімдердің толықтығын, сенімділігін және инженерлік жарамдылығын қамтамасыз ету үшін бірқатар қосымша ғылыми әдістерді пайдаланады. Тұжырымдамалық кезеңде жүйелік талдау және функционалдық-құрылымдық модельдеу негізгі рөл атқарады, бұл базалық станцияларға, навигациялық жабдықтарға және бағдарламалық жасақтамаға қойылатын талаптарды ресімдеуге, сондай-ақ төтенше жағдайларға жауап беру жүйесінің архитектурасын анықтауға мүмкіндік береді. Күрделі таулы жерлерде радиоқабылдауды есептеуді, байланыс арналарының тұрақтылығын модельдеуді және навигациялық алгоритмдердің дәлдігін бағалауды қоса алғанда, техникалық параметрлерді тексеру үшін модельдеу әдістері қолданылады. Бағдарламалық жасақтама компоненттерін жобалау жүйені әзірлеу әдістеріне, деректер ағынын модельдеуге және телеметрия мен геолокацияны өңдеу алгоритмдерін талдауға негізделген. Тәжірибелік кезеңге зертханалық және далалық сынақтар, сондай-ақ байланыс және навигациялық параметрлерді натуралды өлшеу кіреді. Бұл әдіснамалық тәсіл ғылыми дәлдікті, нәтижелердің қайталануын және жобалық шешімдердің жоғары дәрежелі жарамдылығын қамтамасыз етеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Сформированы технические задания на разработку базовых станций, навигационной аппаратуры потребителей (НАП), а также на разработку ПО автоматизированной информационной системы экстренного реагирования для обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах, разработан технический проект навигационной аппаратуры потребителей, собран опытный образец НАП. Научно-практическая новизна состоит в разработке первой в Казахстане автоматизированной системы экстренного реагирования для обеспечения безопасности туристов в горах, сохранения их жизни и здоровья с использованием наземной локальной навигационной системы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Тау соқпақтарында туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін базалық станцияларды, пайдаланушы навигациялық жабдықтарын (UNE) және автоматтандырылған төтенше жағдайларға жауап беру ақпараттық жүйесіне арналған бағдарламалық жасақтаманы әзірлеуге арналған техникалық сипаттамалар әзірленді. Пайдаланушы навигациялық жабдықтарының техникалық жобасы әзірленді және UNE прототипі құрастырылды. Ғылыми және практикалық инновация жер үсті жергілікті навигациялық жүйені пайдалана отырып, тауларда туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың өмірі мен денсаулығын сақтау үшін Қазақстандағы алғашқы автоматтандырылған төтенше жағдайларға жауап беру жүйесін әзірлеуде жатыр.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели разрабатываемой системы экстренного реагирования определяются совокупностью инженерных, эксплуатационных и программно-технических характеристик базовых станций, навигационной аппаратуры и серверного и пользовательского ПО, обеспечивающих устойчивую связь в горном рельефе, автономность работы, необходимую точность позиционирования и надёжность передачи данных. К ключевым показателям относятся конструктивные параметры оборудования, энергоэффективность, показатели покрытия и устойчивости радиоканала, требования к производительности и масштабируемости программного обеспечения, а также технико-экономические параметры проекта, включающие стоимость разработки, изготовления прототипов, внедрения и дальнейшей эксплуатации системы. В совокупности эти показатели обеспечивают технологическую реализуемость, экономическую целесообразность и практическую эффективность создания опытного образца системы для обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленіп жатқан төтенше жағдайларға жауап беру жүйесінің негізгі жобалау және техникалық-экономикалық параметрлері базалық станциялардың, навигациялық жабдықтардың, серверлік және пайдаланушылық бағдарламалық жасақтаманың инженерлік, пайдалану және бағдарламалық/аппараттық сипаттамаларының үйлесімімен анықталады, бұл таулы жерлерде тұрақты байланысты, автономды жұмысты, қажетті позициялау дәлдігін және сенімді деректерді беруді қамтамасыз етеді. Негізгі параметрлерге жабдықты жобалау параметрлері, энергия тиімділігі, радиоарнаны қамту және тұрақтылық, бағдарламалық жасақтаманың өнімділігі мен масштабталу талаптары, сондай-ақ жобаның техникалық және экономикалық параметрлері, соның ішінде жүйені әзірлеу, прототиптеу, енгізу және кейіннен пайдалану құны кіреді. Бұл параметрлер бірге тау соқпақтарында туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін прототип жүйесін құрудың технологиялық мүмкіндігін, экономикалық мүмкіндігін және практикалық тиімділігін қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : орындалмаған

Efficiency (in Russian) : Сокращение времени реагирования: быстрое обнаружение и локализация чрезвычайных ситуаций; Экономическая выгода: снижение затрат на спасательные операции и минимизация ущерба от происшествий; Увеличение туристической привлекательности региона благодаря повышенной безопасности; Обоснование инвестиции: окупаемость, обычно, в течение 1,5-2 лет за счет уменьшения последствий ЧП.

Efficiency (in Kazakh) : Жауап беру уақытының қысқаруы: төтенше жағдайларды тез анықтау және шектеу; Экономикалық пайда: құтқару шығындарының азаюы және оқиғалардан келтірілген залалдың азаюы; Қауіпсіздіктің жақсаруына байланысты туристік тартымдылықтың артуы; Инвестициялаудың негіздемесі: төтенше жағдайлардың әсерін азайтуға байланысты әдетте 1,5-2 жыл ішінде өтемақы төлеу.

Field of application (in Russian) : Результаты проекта применяются в туристической отрасли, в целях повышения привлекательности и обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах, в условиях отсутствия сотовой связи. Автоматизированная информационная система экстренного реагирования для обеспечения безопасности туристов на горных маршрутах может быть развернута в удаленных районах хозяйственной деятельности, вне зоны действия сотовой связи, в качестве системы экстренного вызова и связи, с доступом к сетям стационарной и сотовой связи. Кроме того, разработанная технология также может быть применена для решения задач связи как в гражданском, так и военном секторе, а также для решения вопросов национальной безопасности

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері туризм индустриясында ұялы байланыс болмаған кезде тау бағыттарында туристердің тартымдылығын арттыру және қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қолданылуда. Тау бағыттарында туристердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге арналған автоматтандырылған төтенше жағдайларға жауап беру ақпараттық жүйесін экономикалық қызметтің шалғай аймақтарында, ұялы байланыс қамтуынан тыс, стационарлық және ұялы желілерге қол жеткізу мүмкіндігі бар төтенше жағдайға шақыру және байланыс жүйесі ретінде орналастыруға болады. Сонымен қатар, әзірленген технология азаматтық және әскери секторлардағы байланыс міндеттеріне, сондай-ақ ұлттық қауіпсіздік мәселелерін шешуге қолданылуы мүмкін