The object of research, development or design (in Russian) : домашние куры (Gallus gallus) и мускусные утки (Cairina moschata).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Үй тауықтары (Gallus gallus) және мускус үйректері (Cairina moschata).

Aim of work (in Russian) : Выяснить, какие ретровирусы и какие их генотипы циркулируют в популяциях домашних и диких птиц на территории Казахстана и разработать эффективные меры по минимизации экономического ущерба от ретровирусных инфекций птиц в стране.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан аумағындағы үй және жабайы құстардың популяцияларында қандай ретровирустар және олардың қандай генотиптері таралатынын анықтау және елдегі құстардың ретровирустық инфекцияларынан болатын экономикалық залалды азайту бойынша тиімді шараларды әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : компьютерный анализ нуклеотидных последовательностей, ВЭЖХ, выделение РНК, обратная транскрипция, ПЦР, электрофорез нуклеиновых кислот, спектрофотометрический анализ нуклеиновых кислот, статистический анализ данных.

Методы исследования (на казахском) : Нуклеотидтік тізбектерді компьютерлік талдау, HPLC, РНҚ экстракциясы, кері транскрипция, ПТР, нуклеин қышқылының электрофорезі, нуклеин қышқылдарының спектрофотометриялық талдауы, статистикалық деректерді талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведено выравнивание нуклеотидных последовательностей геномов ретровирусов птиц: REV, ALV и LPDV. Подобраны праймеры и флуоресцентные пробы для выявления/характеризации РНК ретровирусов птиц. Праймеры синтезированы, очищены методом ВЭЖХ, проведен анализ их целостности методом электрофореза в полиакриламидном геле. Проведен сбор образцов (клоакальные и трахеальные мазки, кровь, образцы печени и почек) от 47 кур с девяти фабрик и 1 птицефермы из Алматинской, Карагандинской, Западно-Казахстанской, Акмолинской, Жетысуской областей и из г.Шымкент. Проведен сбор образцов (клоакальные и трахеальные мазки, сыворотка крови) от 415 птиц, включая одного гуся и двух мускусных уток.домашней птицы в хозяйствах населения: в Абайской, Жетысуской, Павлодарской, кмолинской, Карагандинской и в Алматинской областях, а также в г. Алматы. Из биологических образцов выделены РНК Тризолом. Соотношение A260/A280 всех образцов превышало пороговое значение 1,7. Выделенные РНК тестированы методом классической гнездовой и одностадийной ОТ-ПЦР с использованием видоспецифических праймеров. Все протестированные образцы от кур (412) содержали генетический материал ALV. REV-положительными оказались 29 птицы. Впервые на территории Казахстана выявлены ретровирусы птиц (ALV и REV) как на предприятиях, так и в хозяйствах населения.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Құс ретровирусының REV, ALV және LPDV геномдарының нуклеотидтік тізбектері тураланды. Құс ретровирусының РНҚ-сын анықтау және сипаттау үшін праймерлер мен флуоресцентті зондтар таңдалды. Праймерлер HPLC арқылы синтезделіп, тазартылды, ал олардың тұтастығы полиакриламидті гель электрофорезі арқылы талданды. Үлгілер (клоакальды және кеңірдек жағындылары, қан, бауыр және бүйрек үлгілері) Алматы, Қарағанды, Батыс Қазақстан, Ақмола және Жетісу облыстарындағы, сондай-ақ Шымкент қаласынан тоғыз құс фабрикасы мен бір құс фермасынан алынған 47 тауықтан жиналды. Үлгілер (клоакальды және кеңірдек жағындылары, қан сарысуы) Абай, Жетісу, Павлодар, Кмолад, Қарағанды және Алматы облыстарындағы, сондай-ақ Алматы қаласындағы жеке шаруашылықтардағы бір қаз және екі мускус үйрегін қоса алғанда, 415 құс құсынан жиналды. РНҚ биологиялық үлгілерден Trizol көмегімен бөлініп алынды. Барлық үлгілер үшін A260/A280 қатынасы 1,7 шекті мәнінен асты. Бөлінген РНҚ түрге тән праймерлерді қолдана отырып, классикалық ұялы және бір сатылы RT-ПТР көмегімен тексерілді. Барлық тексерілген тауық үлгілерінде (412) ALV генетикалық материалы болды. 29 құста REV оң нәтиже көрсетті. Бұл құс ретровирустарының (ALV және REV) Қазақстанда фермаларда да, жеке фермаларда да анықталуы алғаш рет.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Синтезировано и очищено: 6 праймеров к локусу LTR REV, 3 праймера к локусу env REV, 6 праймеров к локусу gag REV, 12 праймеров к локусу pol REV, 2 праймера к локусу p31/CA LPDV, 3 праймера к локусу LTR ALV, 2 праймера к локусу gp85 ALV, 6 праймеров к локусу env ALV, 3 праймера к локусу gag ALV, 4 праймера к локусу pol ALV.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : REV LTR локусына 6 праймер, REV қоршаған орта локусына 3 праймер, REV gag локусына 6 праймер, REV pol локусына 12 праймер, LPDV p31/CA локусына 2 праймер, ALV LTR локусына 3 праймер, ALV gp85 локусына 2 праймер, ALV қоршаған орта локусына 6 праймер, ALV gag локусына 3 праймер және ALV pol локусына 4 праймер синтезделіп, тазартылды.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : орындалмаған

Efficiency (in Russian) : Разработанные праймеры позволили выявить РНК REV и ALV в казахстанских популяциях домашних кур.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген праймерлер қазақстандық үй тауық популяцияларында REV және ALV РНҚ-ны анықтауға мүмкіндік берді.

Field of application (in Russian) : Эпидемиология, диагностика в сельском хозяйстве.

Field of application (in Kazakh) : Эпидемиология, ауыл шаруашылығындағы диагностика.