The object of research, development or design (in Russian) : Карьеры Акбакайской рудной зоны, Жиландинской группы и Васильковский карьер

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ақбақай рудалық аймағы, Жыланды кен орындары және Васильков карьері

Aim of work (in Russian) : Обеспечение устойчивости карьерных откосов в сложных горно-геологических условиях на основе комплексного мониторинга и использования разработанных авторами методов и средств управления состоянием прибортовых массивов, способствующего повышению точности, достоверности и научно-практической значимости результатов наблюдений, для повышения безопасности и эффективности открытых горных работ.

Aim of work (in Kazakh) : Кешенді мониторинг және бақылау нәтижелерінің дәлдігін, сенімділігін және ғылыми-практикалық маңыздылығын арттыруға көмектесетін аспаптар массивтерінің жай-күйін бақылау үшін авторлар әзірлеген әдістер мен құралдарды пайдалану негізінде күрделі тау-кен геологиялық жағдайларда карьер беткейлерінің орнықтылығын қамтамасыз ету.

Методы исследования (на русском) : В проекте используется комплексный подход, включающий: Экспериментальные и описательные методы — для определения физико-механических свойств пород, выявления зон нарушений и оценки состояния откосов. Математическое моделирование — для расчёта устойчивости уступов и прогнозирования деформационных процессов. Корреляционный анализ — для установления связей между параметрами массива и данными мониторинга, повышения точности прогнозов. Комплексный геомеханический мониторинг — инструментальные и дистанционные наблюдения за состоянием прибортовых массивов. Методы управления устойчивостью откосов — применение разработанных инженерных решений по предотвращению техногенных опасностей и повышению безопасности горных работ.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында кешенді тәсіл қолданылады, оған мыналар кіреді: Эксперименттік және сипаттамалық әдістер — жыныстардың физика-механикалық қасиеттерін анықтау, бұзылу аймақтарын белгілеу және тезектердің күйін бағалау үшін. Математикалық модельдеу — қия беткейлердің орнықтылығын есептеу және деформациялық үдерістерді болжау үшін. Корреляциялық талдау — массив параметрлері мен мониторинг деректері арасындағы байланыстарды анықтау, болжамдардың дәлдігін арттыру үшін. Кешенді геомеханикалық мониторинг — борт маңындағы массивтердің жағдайына аспаптық және қашықтықтан бақылау жүргізу. Карьер беткейлерінің орнықтылығын басқару әдістері — техногендік қауіптердің алдын алу және тау-кен жұмыстарының қауіпсіздігін арттыру мақсатында әзірленген инженерлік шешімдерді қолдану.

Obtained results and novelty (in Russian) : В рамках проекта выполнены комплексные геомеханические исследования и мониторинг устойчивости откосов на Жиландинском и Акбакайском месторождениях. Проведены БПЛА-съёмка, установка пунктов наблюдательных станций и высокоточные измерения деформаций. Разработаны проекты наблюдательных станций и выполнено моделирование состояния прибортовых массивов, что позволило выявить зоны потенциальных нарушений и повысить качество контроля геотехнических процессов. Изучены структурные особенности пород, подготовлен отчёт и поданы две заявки на изобретения, включающие новые инженерные решения для укрепления пород и повышения точности измерений. Результаты проекта обеспечили создание комплексной системы мониторинга и предложили инновационные методы управления устойчивостью карьерных откосов, направленные на повышение промышленной безопасности и надёжности эксплуатации месторождений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба аясында Жыланды және Ақбақай кен орындарында қия беткейлердің орнықтылығын кешенді геомеханикалық зерттеулер мен мониторинг жұмыстары жүргізілді. ҰҰА арқылы түсірілім орындалып, бақылау станцияларының пункттері орнатылды және деформациялардың жоғары дәлдікті өлшеулері жүзеге асырылды. Бақылау станцияларының жобалары әзірленіп, борт маңындағы массивтердің жағдайы модельденді, бұл ықтимал бұзылу аймақтарын анықтауға және геотехникалық үдерістерді бақылау сапасын арттыруға мүмкіндік берді. Жыныстардың құрылымдық ерекшеліктері зерттелді, есеп дайындалды және жыныстарды бекіту мен өлшеулердің дәлдігін арттыруға арналған жаңа инженерлік шешімдерді қамтитын екі өнертабысқа өтінім берілді. Жоба нәтижелері кешенді мониторинг жүйесін құруды қамтамасыз етіп, карьер қия беткейлерінің орнықтылығын басқарудың инновациялық әдістерін ұсынды, олардың барлығы өндірістік қауіпсіздікті арттыруға және кен орындарын пайдаланудың сенімділігін жоғарылатуға бағытталған.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Повышение устойчивости откосов за счёт укрепляющих материалов снижает риск деформаций и аварий, сокращая расходы на противоаварийные и восстановительные работы. Прогнозирование техногенных опасностей позволяет предприятию оптимизировать производственные процессы и избегать незапланированных простоев, что обеспечивает прямую экономию финансовых средств. Снижение затрат на эксплуатацию и обслуживание благодаря использованию местных отходов вместо дорогостоящих материалов, а также уменьшению объёмов инженерных мероприятий. Повышение общей эффективности и безопасности производства, что способствует стабильности добычи и снижению экономических рисков.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қиыстардың орнықтылығын нығайтқыш материалдар арқылы арттыру деформациялар мен апаттардың алдын алып, апатқа қарсы және қайта қалпына келтіру жұмыстарына кететін шығындарды азайтады. Техногендік қауіптіліктерді болжау кәсіпорынға өндірістік үдерістерді оңтайландырып, жоспардан тыс тоқтап қалулардың алдын алуға мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде тікелей қаржылық үнемдеуді қамтамасыз етеді. Қымбат материалдардың орнына жергілікті өндірістік қалдықтарды пайдалану, сондай-ақ инженерлік іс-шаралар көлемінің қысқаруы есебінен пайдалану және қызмет көрсету шығындарының азаюына қол жеткізіледі. Өндірістің жалпы тиімділігі мен қауіпсіздігінің артуы кен өндірудің тұрақтылығына және экономикалық тәуекелдердің төмендеуіне ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : В стадии опытно-промышленных испытаний.

Level of implementation (in Kazakh) : Тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтар сатысында.

Efficiency (in Russian) : Заключается в разработке эффективных методов и средств мониторинга за состоянием горного массива, что существенно повлияет на принятия оперативно- управленческих решений по обеспечению безопасности и эффективности недропользования.

Efficiency (in Kazakh) : Жерасты массивінің жағдайын мониторингтеудің тиімді әдістері мен құралдарын әзірлеуде көрінеді, бұл жер қойнауын пайдалану қауіпсіздігі мен тиімділігін қамтамасыз етуге бағытталған жедел басқарушылық шешімдерді қабылдауға елеулі әсер етеді.

Field of application (in Russian) : Горнодобывающие предприятия Казахстана

Field of application (in Kazakh) : Қазақстанның тау-кен өндіру кәсіпорындары