The object of research, development or design (in Russian) : Вода, почва, овощи, молоко, мясо

The object of research, development or design (in Kazakh) : Су, топырақ, көкөністер, сүт, ет

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является провести комплексное исследование источников загрязнения тяжёлых металлов и их миграции в экосистемах, изучить механизмы биоаккумуляции в пищевых цепях на наноуровне, а также оценить потенциальные риски для здоровья человека и экосистем, что позволит разработать рекомендации по снижению воздействия тяжёлых металлов на окружающую среду.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты ауыр металдардың ластану көздерін және олардың экожүйелердегі көші-қонын кешенді зерттеу, нано деңгейде азық-түлік тізбектеріндегі биоаккумуляция механизмдерін зерттеу, сондай-ақ ауыр металдардың қоршаған ортаға әсерін азайту бойынша ұсыныстарды әзірлеуге мүмкіндік беретін адам денсаулығы мен экожүйелер үшін ықтимал қауіптерді бағалау болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Оценить концентрацию и распределение тяжёлых металлов в экосистемах на наноуровне на индуктивно-связанной плазме (ICP OES), SEM анализ, ИК спектроскопический анализ

Методы исследования (на казахском) : Индуктивті байланысқан плазмадағы (ICP OES) нано деңгейдегі экожүйелердегі ауыр металдардың концентрациясы мен таралуын бағалау, SEM талдауы, ir спектроскопиялық талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : Была проведена инвентаризация основных источников загрязнения (промышленность, сельское хозяйство, транспорт и др.) и путей, через которые тяжёлые металлы попадают в экосистемы. Образцы воды, почвы, растений, пищевых продуктов (молока и мяса) были собраны из ключевых точек выбранных регионов с разной степенью загрязнённости, что обеспечит всестороннее понимание влияния загрязняющих факторов на экосистему. Были определены основные физико-химические свойства образцов (pH, электропроводность, органическое содержание, текстура почвы и т.д.). Новизна: 1. Проект предлагает уникальный подход к исследованию биоаккумуляции тяжёлых металлов, фокусируясь на их поведении и воздействии на наноуровне. Это позволит выявить особенности взаимодействия наночастиц металлов с биологическими системами, которые остаются недостаточно изученными в существующих работах. 2. Исследование будет охватывать все компоненты экосистем — воду, почву, растения и пищевой продукции. Такой многоуровневый подход позволит более полно оценить механизм миграции тяжёлых металлов и их влияние. 3. Проект внесёт вклад в оценку рисков, связанных с потреблением продуктов, содержащих тяжёлые металлы, что является актуальной темой для здоровья населения. Выявление токсичности различных форм тяжёлых металлов (включая наночастицы) позволит разработать более точные рекомендации для снижения этих рисков.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ластанудың негізгі көздеріне (өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, көлік және т.б.) және ауыр металдар экожүйеге енетін жолдарға түгендеу жүргізілді. Судың, топырақтың, өсімдіктердің, тамақ өнімдерінің (сүт пен ет) үлгілері ластанудың әртүрлі деңгейлері бар таңдалған аймақтардың негізгі нүктелерінен жиналды, бұл ластаушы факторлардың экожүйеге әсерін жан-жақты түсінуге мүмкіндік береді. Үлгілердің негізгі физика-химиялық қасиеттері анықталды (рН, электр өткізгіштік, органикалық мазмұн, топырақ құрылымы және т.б.). Жаңалығы: 1. Жоба ауыр металдардың биоаккумуляциясын зерттеуге, олардың мінез-құлқына және нано деңгейіндегі әсеріне назар аударудың бірегей әдісін ұсынады. Бұл металл нанобөлшектерінің биологиялық жүйелермен өзара әрекеттесу ерекшеліктерін анықтайды, олар қолданыстағы жұмыстарда жеткілікті зерттелмеген. 2. Зерттеу экожүйелердің барлық компоненттерін - суды, топырақты, өсімдіктерді және тамақ өнімдерін қамтиды. Бұл көп деңгейлі тәсіл ауыр металдардың көші-қон механизмін және олардың әсерін толық бағалауға мүмкіндік береді. 3. Жоба халықтың денсаулығы үшін өзекті тақырып болып табылатын құрамында ауыр металдар бар өнімдерді тұтынумен байланысты тәуекелдерді бағалауға үлес қосады. Ауыр металдардың әртүрлі түрлерінің (соның ішінде нанобөлшектердің) уыттылығын анықтау осы тәуекелдерді азайту үшін дәлірек ұсыныстар жасауға мүмкіндік береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основными конструктивными и технико-экономическими показателями проекта являются разработка высокочувствительных методов мониторинга тяжёлых металлов, создание базы данных их миграции в экосистемах и обеспечение возможности практического внедрения полученных результатов в системы контроля качества и экологической безопасности пищевой продукции.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі сындарлы және техникалық-экономикалық көрсеткіштері ауыр металдарды мониторингілеудің жоғары сезімтал әдістерін әзірлеу, олардың экожүйелердегі көші-қонының дерекқорын құру және алынған нәтижелерді тамақ өнімдерінің сапасы мен экологиялық қауіпсіздігін бақылау жүйелеріне іс жүзінде енгізу мүмкіндігін қамтамасыз ету болып табылады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта могут быть внедрены в научно-исследовательскую практику в виде новых методологических подходов к мониторингу и оценке миграции тяжёлых металлов на наноуровне.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері нано деңгейде ауыр металдардың көші-қонын мониторингілеу мен бағалаудың жаңа әдіснамалық тәсілдері түрінде ғылыми-зерттеу практикасына енгізілуі мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта определяется повышением точности мониторинга и понимания механизмов биоаккумуляции тяжёлых металлов на наноуровне.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі нано деңгейінде ауыр металдардың биоаккумуляция механизмдерін бақылау мен түсінудің дәлдігін арттыру арқылы анықталады.

Field of application (in Russian) : Сельскохозяйственные и промышленные предприятия, экологические организации, химические и пищевые промышленности

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп кәсіпорындары, экологиялық ұйымдар, химия және тамақ өнеркәсібі