The object of research, development or design (in Russian) : контингенты военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях на территории Польши, России, Украины, Белоруссии и стран Прибалтики

The object of research, development or design (in Kazakh) : Польша, Ресей, Украина, Беларусь және Балтық елдеріндегі фашистік концлагерьлердегі қазақстандық әскери тұтқындардың контингенттері

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является исследование истории военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях на территории Польши, России, Украины, Белоруссии и стран Прибалтики, выявление общих и особенных черт существования военнопленных.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - Польша, Ресей, Украина, Беларусь және Балтық елдеріндегі фашистік концлагерьлердегі қазақстандық әскери тұтқындардың тарихын зерттеу, әскери тұтқындардың жалпы және ерекше белгілерін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования в проекте предполагают анализ комплекса документальных источников из архивов Латвии, Беларуси и Казахстана, которые раскроют особенности функционирования концлагерей на разных территориях, судьбы освобожденных военнопленных- казахстанцев из фашистских концлагерей и состоянии реабилитации военнопленных казахстанцев на текущий момент. Следуя принципу историзма, систематизированный материал проекта будет излагаться в хронологической последовательности. Проблемно-хронологический метод будет использован для раскрытия этапов пребывания военнопленных в концлагерях. Компаративный, или сравнительный метод будет применяться в работе с источниками для подтверждения или опровержения общих и особенных или известных фактов и явлений. Агрегативный метод будет использоваться для сбора фактов из различных источников. Статистический метод будет использоваться при анализе численности, смертности и других статистических данных о военнопленных казахстанцах. В связи с использование широкого круга источников в проекте будет применяться междисциплинарный подход, а также методы родственных гуманитарных наук как - социология, экономика, психология, право, география. Судьбы военнопленных индивидуальны, что предполагает исследование не только событийной истории, но истории личностной. В этой связи возрастает роль источников личного происхождения, что позволит сформировать новую научно-методическую и научно-практическую базу в детализации истории судеб военнопленных.

Методы исследования (на казахском) : Жобада қолданылатын зерттеу әдістері Латвия, Беларусь және Қазақстан архивтеріндегі құжаттық дереккөздер кешенін талдауды қамтиды. Бұл деректер әртүрлі аумақта орналасқан концлагерьлердің жұмыс істеу ерекшеліктерін, фашистік концлагерьлерден босатылған қазақстандық әскери тұтқындардың тағдырын және қазіргі уақытта қазақстандық әскери тұтқындарды ақтау жағдайын ашып көрсетеді. Тарихилық қағидасына сүйене отырып, жоба бойынша жүйелендірілген материал хронологиялық ретпен баяндалады. Әскери тұтқындардың концлагерьлерде болу кезеңдерін анықтау үшін мәселелелік-хронологиялық әдіс қолданылады. Жалпы және ерекше немесе белгілі фактілер мен құбылыстарды растау немесе жоққа шығару үшін дереккөздермен жұмыс барысында компаративті немесе салыстырмалы әдіс қолданылады. Агрегативті әдіс әртүрлі дереккөздерден фактілерді жинау үшін пайдаланылады. Статистикалық әдіс қазақстандық әскери тұтқындардың саны, өлім-жітімі және басқа да статистикалық мәліметтерді талдау барысында қолданылатын болады. Жобада кең ауқымды дереккөздер қолданылатындықтан, пәнаралық тәсіл, сондай-ақ әлеуметтану, экономика, психология, құқық және география сияқты гуманитарлық ғылымдар әдістері де пайдаланылатын болады. Осыған байланысты, жеке дереккөздердің маңызы артып, бұл әскери тұтқындардың тағдырының тарихын егжей-тегжейлі қарастырудың жаңа ғылыми-әдістемелік және ғылыми-практикалық негізін қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна заключается в ограниченном историографическом анализе исследовании истории военнопленных – казахстанцев, что обусловлено актуальностью проекта. Научная новизна также заключается в анализе ранее не изученных аспектов пребывания военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях; изучение документов, раскрывающих режим, экономическую, политико-правовую систему деятельности концлагерей; исследовании личных данных военнопленных-казахстанцев. Достигнутыми результатами проекта в 2025 году является: 1) Изданный сборник Республиканской научно-практической конференции на тему «История судеб и пребывание военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях на территории Польши, России, Украины, Белоруссии и стран Прибалтики»; 2) публикация в Сборнике 5 статей членами исследовательской группы; 3) 4 - публикации в электронных и печатных СМИ.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ғылыми жаңалық жобаның өзектілігіне байланысты қазақстандық әскери тұтқындардың тарихын зерттеудің шектеулі тарихнамалық талдауында жатыр. Ғылыми жаңалық сондай-ақ қазақстандық әскери тұтқындардың фашистік концлагерьлердегі болуына қатысты бұрын зерттелмеген қырларын талдаудан; концлагерьлердің тәртібін, экономикалық, саяси-құқықтық жүйесін ашатын құжаттарды зерттеуден; қазақстандық әскери тұтқындардың жеке деректерін қарастырудан көрінеді. 2025 жылы жоба аясында қол жеткізілген нәтижелер: 1) «Польша, Ресей, Украина, Беларусь және Балтық елдеріндегі фашистік концлагерьлерде қазақстандық әскери тұтқындардың тағдыры мен болу тарихы» тақырыбындағы Республикалық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдар жинағының басылып шығуы; 2) зерттеу тобы мүшелері тарапынан Жинақта 5 мақаланың жариялануы; 3) электрондық және баспа БАҚ-та 4 жарияланымның шығуы.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : не предусмотрено.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қарастырылмаған.

Level of implementation (in Russian) : 1 Подготовленным результатом проекта являются, проведенная 22 октября 2025 г. Республиканская конференция на «История судеб и пребывание военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях на территории Польши, России, Украины, Белоруссии и стран Прибалтики». Запись конференции на платформе ZOOM. ССЫЛКА https://drive.google.com/file/d/1AXaLLGtqqx3ITariUv6jkW4fO8wlQgsK/view?usp=sharing 2 Материалы Сборника Республиканской научно-практической конференции на тему «История судеб и пребывание военнопленных-казахстанцев в фашистских концлагерях на территории Польши, России, Украины, Белоруссии и стран Прибалтики». ISBN 978-601-205-850-5. Опубликованный Сборник конференции будет использован в образовательной деятельности ВУЗов, при разработке учебных дисциплин студентов образовательных программ «История», «Правоведение», а также для подготовки магистрантов и докторантов, соответствующих направлений.

Level of implementation (in Kazakh) : 1. Жобаның іске асыруға дайындалған нәтижесі 2025 жылдың 22 қазанында «Польша, Ресей, Украина, Беларусь және Балтық елдеріндегі фашистік концлагерьлерде қазақстандық әскери тұтқындардың тағдыры мен болу тарихы» атты Республикалық конференция болды. Конференция ZOOM платформасында жазылып алынды. СІЛТЕМЕ: https://drive.google.com/file/d/1AXaLLGtqqx3ITariUv6jkW4fO8wlQgsK/view?usp=sharing 2. «Польша, Ресей, Украина, Беларусь және Балтық елдеріндегі фашистік концлагерьлерде қазақстандық әскери тұтқындардың тағдыры мен болу тарихы» тақырыбындағы Республикалық ғылыми-тәжірбиелік конференция жинағының материалдары. ISBN 978-601-205-850-5. Жарияланған конференция материалдары университеттердің оқу процесінде, «Тарих» және «Құқықтану» білім беру бағдарламалары бойынша студенттердің оқу пәндерін әзірлеуде, сондай-ақ тиісті салалар бойынша магистранттар мен докторанттарды дайындауда пайдаланылады.

Efficiency (in Russian) : Проведенная предварительная работа по систематизации зарубежной историографии, доступной на электронных ресурсах, по сбору историографической и документальной базы исследования, позволит определить поиск следственных материалов о военнопленных-казахстанцах, изучение документов о лагерях, сбор сведений о репатриации военнопленных с территории стран Балтии, Беларуси, Польши и Украины.

Efficiency (in Kazakh) : Электронды ресурстарда қолжетімді шетелдік тарихнаманы жүйелеу және тарихнамалық және деректік зерттеу базасын жинау бойынша жүргізілген бастапқы жұмыстар қазақстандық әскери тұтқындар туралы тергеу материалдарын іздеуге, лагерьлер туралы құжаттарды зерттеуге және Балтық елдері, Беларусь, Польша және Украина аумағынан әскери тұтқындарды репатриациялау туралы ақпарат жинауға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Результатами итогов и выводов могут стать родственники, потомки военнопленных казахстанцев, интересующихся судьбой своих дедов и прадедов, которых считали без вести пропавшими, а также архивы, музеи, библиотеки ВУЗы, НИИ гуманитарного направления РК. Результаты проекта в виде опубликованных статей в Материалах Сборника конференции будут использованы отечественными и зарубежными учеными, преподавателями, докторантами, магистрантами, обучающимися и широким кругом читателей, интересующихся историей Казахстана.

Field of application (in Kazakh) : Жоба нәтижелері мен қорытындылары соғыста хабар-ошарсыз кетті деп саналған аталары мен арғы аталарының тағдырына қызығушылық танытқан қазақстандық әскери тұтқындардың туыстары мен ұрпақтарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының архив, музей, ЖОО кітапханаларына, гуманитарлық бағыттағы ғылыми-зерттеу институттарына құнды дерек көзі болуы мүмкін. Конференция жинағының материалдарында жарияланған мақалалар түріндегі жоба нәтижелерін отандық және шетелдік ғалымдар, оқытушылар, докторанттар, магистранттар, білім алушылар және Қазақстан тарихына қызығушылық танытқан оқырмандардың кең ауқымы пайдаланатын болады.