The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются как промысловые, так и малоизученные или неизученные непромысловые виды рыб водоемов Жетысуского, Заилийского, Кунгей и Талаского Алатау.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектілері Жетісу, Іле, Күнгей және Талас Алатауы су қоймаларының кәсіптік және нашар зерттелген немесе зерттелмеген кәсіптік маңызы жоқ балық түрлері болып табылады.

Aim of work (in Russian) : 1) Выяснить современный таксономический состав рыб; 2) Изучить связь таксономического и функционального разнообразия рыб с условиями обитания.

Aim of work (in Kazakh) : 1) Балықтардың қазіргі таксономиялық құрамын анықтау; 2) Балықтардың таксономиялық және функционалдық әртүрлілігінің тіршілік ету ортасымен байланысын зерттеу.

Методы исследования (на русском) : 1. Методы исследования ихтиофауны: 2. Методы оценки видового разнообразия и степени сходства сообщества рыб: 3. Методы проведения биологического и морфологического анализа рыб; 4. Методы исследования генетического разнообразия рыб; 5. Методы обработки данных молекулярных анализов; 6. Методы картирования местности и ареалов обитания рыб; 7. Методы обработки статистических данных.

Методы исследования (на казахском) : 1. Ихтиофаунаны зерттеу әдістері: 2. Балықтардың түрлік құрамын және қауымдастықтарының ұқсастық деңгейін бағалау әдістері; 3. Балықтарға биологиялық және морфологиялық анализ жүргізу әдістері; 4. Балықтардың генетикалық алуантүрлілігін зерттеу әдістері; 5. Молекулалық талдау мәліметтерін өңдеу әдістері; 6. Аумақты және балықтардың тіршілік ету ареалын карталау әдістері; 7. Статистикалық мәліметтерді өңдеу әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые выявлены места воспроизводства и биологические показатели малоизученного чужеродного вида рыб - амурской трегубки Opsariichthys uncirostris в реках Таласского Алатау. Для реки Талас впервые установлен новый чужеродный вид рыб – глазчатый горчак Rhodeus ocellatus. Впервые для казахстанской части Сырдарьинского бассейна проведено секвенирование митохондриального гена COI для терсского гольца, гольца Кушакевича и пятнистого губача. Проведённый анализ содержания катионов Na, Mg, K, Ca, Mn, Fe, Zn, As, Sr, Cd, Pb, аммонийного и нитратного азота в водах исследованных рек выявил существенную пространственную вариабельность химического состава, обусловленную как природными факторами, так и антропогенным воздействием. Концентрации тяжелых металлов не превышали ПДК. Ионы аммония обнаружены только в р.Меркенка. Повышенное содержание нитратов установлено в верховьях р.Арысь. В большинстве проб воды из рек Таласского Алатау установлено повышенное содержание калия. В грунтах рек Малая Алматинка и Каскелен установлено наибольшее количество органического вещества. В реках Таласского Алатау не был обнаружен осман Северцова, сократился ареал подкаменщиков. Установлено сокращение ареалов балхашской маринки, одноцветного губача, серого гольца и гольца Северцова в реках Заилийского Алатау.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет Талас Алатауы өзендерінде Амур үшерін - Opsariichthys uncirostris балықтарының аз зерттелген бөгде түрлерінің көбею орындары мен биологиялық көрсеткіштері анықталды. Талас өзені үшін алғаш рет балықтың жаңа бөгде түрі – көзшелі қекіре Rhodeus ocellatus табылды. Сырдария бассейнінің қазақстандық бөлігі үшін алғаш рет Терс талма балығы, Кушакевич талма балығының және теңбіл талма балықтары үшін COI митохондриялық гені бойынша секвенс реттілігі жүргізілді. Зерттелген өзендердің суларындағы Na, Mg, K, Ca, mn, Fe, Zn, As, Sr, Cd, Pb, аммоний және нитрат азот катиондарының құрамына жүргізілген талдау табиғи факторларға да, антропогендік әсерге де байланысты химиялық құрамның айтарлықтай кеңістіктік өзгергіштігін анықтады. Ауыр металдардың концентрациясы ШРК-дан аспады. Аммоний иондары тек Меркі өзенінде кездесті. Нитраттардың жоғары мөлшері Арыс өзенінің жоғарғы ағысында анықталды. Талас Алатауы өзендерінен алынған су сынамаларының көпшілігінде калийдің жоғары мөлшері анықталды. Кіші Алматы және Қаскелең өзендерінің топырақтарында органикалық заттардың ең көп мөлшері анықталды. Талас Алатауының өзендерінде Северцова көкбас балығы табылған жоқ, тастасалағыш балықтардың таралу ареалы қысқарған. Іле Алатауы өзендерінде балқаш қара балығы, бір түсті талма балығы, сұр талма балығы және Северцов талма балықтарының ареалдарының қысқарғаны анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В рамках экспедиционных работ по проекту были собраны ихтиологические и гидрохимические материалы из 20 рек Таласского, Илейского и Жетысуского Алатау. Гидрохимические параметры были проанализированы для 15 водотоков. В общей сложности выполнена спиртовая фиксация более 80 генетических образцов, относящихся к 13 видам рыб. Для трёх видов рыб Сырдарьинского бассейна получены последовательности митохондриального гена COI. Кроме того, установлен видовой состав выловленных рыб, а также изучены их ключевые биологические характеристики и морфометрические параметры.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның экспедициялық жұмысы аясында Талас, Іле және Жетісу Алатауындағы 20 өзеннен ихтиологиялық және гидрохимиялық сынамалар жиналды. 15 өзеннің гидрохимиялық параметрлері талданды. Барлығы 13 балық түрінен алынған 80-нен астам генетикалық үлгілер спиртпен бекітілді. Сырдария бассейнінен алынған үш балық түрі үшін митохондриялық COI гендік секвенс тізбектері алынды. Сонымен қатар, ауланған балықтардың түрлік құрамы анықталды, олардың негізгі биологиялық сипаттамалары мен морфометриялық өлшемдері зерттелді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования по морфо-биологическому и генетическому анализу и картирование распространения изученных аборигенных видов рыб рек Таласского, Илейского и Жетысуского Алатау используются в учебном процессе по дисциплинам "Методы рыбохозяйственных исследований", "Методы научных исследований гидробионтов", "Современные методы исследований зоологических объектов" и "Генетические методы исследования гидробионтов" для студентов и магистрантов специальностей "Рыбное хозяйство и промышленное рыболовство", "Аквакультура и водные биологические ресурсы" и "Зоология".

Level of implementation (in Kazakh) : Талас, Іле және Жетісу Алатауы өзендерінің зерттелген аборигенді балық түрлерінің морфобиологиялық, генетикалық талдау және таралуын картаға түсіру бойынша зерттеу нәтижелері «Балық шаруашылық зерттеу әдістері», «Гидробионттарды ғылыми зерттеу әдістері», «Зоологиялық объектілерді зерттеудің заманауи әдістері» және «Гидробионттарды зерттеудің генетикалық әдістері» пәндерінен «Балық шаруашылығы және өнеркәсіптік балық аулау», «Аквакультура және су биологиялық ресурстары» және «Зоология» мамандықтары бойынша оқитын студенттер мен магистранттар үшін оқу процесінде қолданылады.

Efficiency (in Russian) : Полученные данные позволяют определить функциональное разнообразие ихтиофауны рек Таласского, Илейского и Жетысуского Алатау и оценить влияние абиотических и антропогенных факторов на условия обитания рыбного населения. Результаты морфо-биологического анализа дают возможность охарактеризовать современное состояние популяций аборигенных видов рыб и представить прогноз их устойчивого развития. Проект способствует подготовке молодых специалистов и совершенствованию научно-исследовательской базы.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған мәліметтер Талас, Іле және Жетісу Алатауы өзендерінің ихтиофаунасының функционалдық әртүрлілігін анықтауға және абиотикалық және антропогендік факторлардың балық популяцияларының тіршілік ету ортасына әсерін бағалауға мүмкіндік береді. Морфобиологиялық талдау нәтижелері аборигенді балық популяцияларының қазіргі жағдайын сипаттауға және олардың тұрақты дамуын болжауға мүмкіндік береді. Жоба жас мамандарды дайындауға және ғылыми-зерттеу негізін жетілдіруге ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : природоохранные организации, управление рыбными ресурсами, экология

Field of application (in Kazakh) : табиғатқорғау ұйымдары,балық ресурстарын басқару, экология