The object of research, development or design (in Russian) : Газогелиевые месторождения юго-восточного региона Казахстана, включая потенциальные гелийсодержащие газовые проявления в глубоких и параметрических скважинах, подземных водах и осадочных породах изучаемого региона.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағындағы газ-гелий кен орындары, соның ішінде зерттелген аймақтың терең және параметрлік ұңғымаларындағы, жер асты суларындағы және шөгінді жыныстарындағы гелий құрамды газдың ықтимал көріністері.

Aim of work (in Russian) : Провести комплексное исследование газогелиевых месторождений в юго-восточном регионе Казахстана с целью оценки их промышленного потенциала, выявления перспективных участков для добычи гелия.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағындағы газ-гелий кен орындарын кешенді зерттеу жүргізу, олардың өнеркәсіптік әлеуетін бағалау және гелий өндірудің перспективалы аймақтарын анықтау.

Методы исследования (на русском) : Методологическая основа проекта включает комплекс полевых, аналитических и камеральных методов, направленных на выявление закономерностей пространственного распределения гелия и определение перспективных участков его промышленного освоения в юго-восточном регионе Казахстана. На начальном этапе был выполнен систематический сбор исходных материалов: фондовых геологических отчётов, данных бурения, геофизических исследований, лабораторных анализов. В 2025 году проведён отбор проб на скважинах № 2-Т, № 3-Г-а, № 3-Т, № 4-Т, №7-Т, №7-Г, №6-Г, №1е, №2е, №3е, №4е, №5е, №6е, №7е. В результате проведённых полевых работ описаны горные породы и водоносные горизонты, контролирующие накопление и миграцию гелия. Из каждой скважины получены пробы для дальнейших газогеохимических исследований. Координаты скважин внесены в базу ArcGIS, а полученные аналитические результаты отобранных проб также будут интегрированы в единую базу данных.

Методы исследования (на казахском) : Жобаның әдіснамалық негізі гелийдің кеңістіктік таралуындағы заңдылықтарды анықтауға және Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағында оны өнеркәсіптік дамытудың перспективалы аймақтарын анықтауға бағытталған далалық, аналитикалық және камералды әдістердің үйлесімін қамтиды. Бастапқы кезеңде бастапқы материалдарды жүйелі түрде жинау жүргізілді: геологиялық есептер, бұрғылау деректері, геофизикалық зерттеулер және зертханалық талдау. 2025 жылы №2-T, №3-G-a, №3-T, №4-T, №7-T, №7-G, №6-G, №1e, №2e, №3e, №4e, №5e, №6e және №7e ұңғымаларынан үлгілер жиналды. Дала жұмыстарының нәтижесінде гелийдің жиналуы мен миграциясын қадағалайтын тау жыныстары мен сулы қабаттар сипатталды. Әр ұңғымадан газ геохимиялық зерттеулерін одан әрі жүргізу үшін үлгілер алынды. Ұңғыма координаттары ArcGIS дерекқорына енгізілді, ал жиналған үлгілерден алынған аналитикалық нәтижелер бірыңғай дерекқорға біріктіріледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : В рамках проекта комплексный анализ фондовых материалов и выполнен отбор проб воды, которые в настоящее время находятся на стадии лабораторного анализа. После комплексного анализа фондовых материалов достигнуты следующие результаты: – Выявлены закономерности распределения гелия в породах и водоносных горизонтах исследуемого региона. – Определены основные направления миграции гелия по разломным зонам, трещиноватым породам и водоносным горизонтам. – Разработаны инновационные методические подходы к геофизическим, геохимическим и гидрогеологическим исследованиям потенциальных гелиевых месторождений. Научная новизна проекта заключается в комплексном системном исследовании миграции и накопления гелия, интеграции геофизических, геохимических и гидрогеологических данных и разработке практических рекомендаций для промышленной разведки и добычи.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба мұрағаттық материалдарды кешенді талдауды және қазіргі уақытта зертханалық талдаудан өтіп жатқан су үлгілерін жинауды қамтыды. Мұрағаттық материалдарды кешенді талдаудан кейін келесі нәтижелерге қол жеткізілді: – Зерттелетін аймақтағы тау жыныстары мен сулы қабаттарда гелийдің таралу заңдылықтары анықталды. – Гелийдің жарықшақ аймақтары, жарықшақ жыныстары және сулы қабаттар бойымен миграциясының негізгі бағыттары анықталды. – Гелийдің ықтимал кен орындарын геофизикалық, геохимиялық және гидрогеологиялық зерттеуге инновациялық әдістемелік тәсілдер әзірленді. Жобаның ғылыми жаңалығы гелийдің миграциясы мен жиналуын кешенді жүйелі зерттеуде, геофизикалық, геохимиялық және гидрогеологиялық деректерді біріктіруде және өнеркәсіптік барлау мен өндіруге арналған практикалық ұсыныстарды әзірлеуде жатыр.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико экономические показатели проекта включают выполнение комплексных геологоразведочных работ на территории юго-восточного региона Казахстана, включая Жаркентский прогиб, с использованием 14 ключевых скважин и отбора проб воды. Исследования проводятся с применением современного оборудования, включая газоанализатор, кондуктометры, рНметр и овд метр воды, кислородометр воды. Для обработки и анализа данных применяется программное обеспечение ArcGIS, что обеспечивает построение карт и моделирование миграции гелия. Технико-экономические показатели проекта отражают прогнозируемый объем промышленной добычи гелия, снижение себестоимости за счет выявления перспективных месторождений.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі конструктивтік және техникалық экономикалық көрсеткіштері 14 негізгі ұңғыманы және су сынамаларын іріктеуді пайдалана отырып, Жаркент иілімін қоса алғанда, Қазақстанның оңтүстік-шығыс өңірі аумағында кешенді геологиялық барлау жұмыстарын орындауды қамтиды. Зерттеулер газ талдағышты, кондуктометрлерді, рнметрді және ӘҚҚ су метрін, су оттегі өлшегішін қоса алғанда, заманауи жабдықтарды пайдалана отырып жүргізіледі. Деректерді өңдеу және талдау үшін ArcGIS бағдарламалық жасақтамасы қолданылады, ол карталарды құруға және гелий миграциясын модельдеуге мүмкіндік береді. Жобаның техникалық-экономикалық көрсеткіштері гелийді өнеркәсіптік өндірудің болжамды көлемін, перспективалы кен орындарын анықтау есебінен өзіндік құнның төмендеуін көрсетеді.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта проявляется в комплексном подходе к разведке гелиевых месторождений, который сочетает геофизические, геохимические и гидрогеологические методы, что позволяет точно определить перспективные участки для промышленной добычи. Использование современных лабораторных и аналитических технологий обеспечивает высокую точность измерений и достоверность полученных данных. Реализация проекта создаст основу для снижения себестоимости добычи гелия, привлечения инвестиций и развития региональной инфраструктуры, одновременно повышая научно-технический и кадровый потенциал Казахстана в области геологии и газодобычи. Эффект также проявится в подготовке квалифицированных специалистов, публикации результатов в международных и отечественных рецензируемых журналах.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі геофизикалық, геохимиялық және гидрогеологиялық әдістерді біріктіретін гелий кен орындарын барлаудың кешенді тәсілінен көрінеді, бұл өнеркәсіптік өндіру үшін перспективалы учаскелерді дәл анықтауға мүмкіндік береді. Заманауи зертханалық және аналитикалық технологияларды қолдану жоғары өлшеу дәлдігін және алынған мәліметтердің дұрыстығын қамтамасыз етеді. Жобаны іске асыру Қазақстанның геология және газ өндіру саласындағы ғылыми-техникалық және кадрлық әлеуетін арттыра отырып, гелий өндірудің өзіндік құнын төмендету, инвестициялар тарту және өңірлік инфрақұрылымды дамыту үшін негіз жасайды. Бұл әсер білікті мамандарды даярлауда, нәтижелерді халықаралық және отандық рецензияланған журналдарда жариялауда да көрінеді.

Field of application (in Russian) : Область применения результатов проекта охватывает промышленную разведку и добычу гелия, оценку промышленного потенциала газогелиевых месторождений, а также разработку технологий анализа и мониторинга газов в подземных водах и породах. Результаты могут использоваться в высокотехнологичных отраслях, включая аэрокосмическую, медицинскую и криогенную промышленность, а также в научных исследованиях по геологии, гидрогеологии и газогидродинамике. Дополнительно данные проекта будут полезны для разработки стратегий рационального использования природных ресурсов и планирования геологоразведочных работ в юго-восточном регионе Казахстана.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері гелийдің өнеркәсіптік барлауы мен өндірісіне, газ-гелий кен орындарының коммерциялық әлеуетін бағалауға және жер асты сулары мен тау жыныстарындағы газдарды талдау және бақылау технологияларын әзірлеуге қолданылатын болады. Нәтижелер аэроғарыш, медициналық және криоген сияқты жоғары технологиялық салаларда, сондай-ақ геология, гидрогеология және газ-гидродинамика саласындағы ғылыми зерттеулерде пайдаланылуы мүмкін. Сонымен қатар, жобаның деректері табиғи ресурстарды тиімді пайдалану стратегияларын әзірлеу және Қазақстанның оңтүстік-шығыс аймағында геологиялық барлау жұмыстарын жоспарлау үшін пайдалы болады.