| Inventory number | IRN | Number of state registration | ||
|---|---|---|---|---|
| 0325РК01939 | AP26105045-KC-25 | 0125РК00851 | ||
| Document type | Terms of distribution | Availability of implementation | ||
| Краткие сведения | Gratis | Number of implementation: 0 Not implemented |
||
| Publications | ||||
| Native publications: 0 | ||||
| International publications: 2 | Publications Web of science: 1 | Publications Scopus: 2 | ||
| Patents | Amount of funding | Code of the program | ||
| 0 | 37311752 | AP26105045 | ||
| Name of work | ||||
| Разработка моделей и алгоритмов искусственного интеллекта для анализа социальных сигналов у детей с аутизмом | ||||
| Type of work | Source of funding | Report authors | ||
| Fundamental | Муханова Аягоз Асанбековна | |||
|
0
0
2
1
|
||||
| Customer | МНВО РК | |||
| Information on the executing organization | ||||
| Short name of the ministry (establishment) | МНВО РК | |||
| Full name of the service recipient | ||||
| Некоммерческое акционерное общество "Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева" | ||||
| Abbreviated name of the service recipient | НАО "ЕНУ им.Л.Н.Гумилева" | |||
| Abstract | ||||
|
Социальные сигналы детей, включающие направление и динамику взгляда, мимические реакции, движения головы и их пространственно-временные характеристики. Эти сигналы рассматриваются в виде стандартизированных видеоданных для последующего анализа методами искусственного интеллекта. Балалардың әлеуметтік сигналдарына көзқарас бағыты мен динамикасы, мимикалық реакциялар, бастың қозғалыстары және олардың кеңістіктік-уақыттық сипаттамалары жатады. Бұл сигналдар кейіннен жасанды интеллект әдістерімен талдау жүргізу үшін стандартталған бейнемәліметтер түрінде қарастырылады. Обеспечить методическую, техническую и этическую подготовку к проведению исследования, включая разработку прототипа программных модулей, создание экспериментальных материалов, формирование структуры будущей базы данных и апробацию методов предварительной обработки видеосигналов. Зерттеу жүргізуге қажетті әдістемелік, техникалық және этикалық дайындықты қамтамасыз ету, оның ішінде бағдарламалық модульдердің прототипін әзірлеу, эксперименттік материалдарды жасау, болашақ деректер базасының құрылымын қалыптастыру және бейневизуалды сигналдарды алдын ала өңдеу әдістерін апробациядан өткізу. Методы предварительной обработки видеоданных (шумоподавление, стабилизация), первичные алгоритмы выделения поведенческих характеристик таких как, направление взгляда, фиксации, мимика, движения головы, начальная разметка видеоматериалов, разработка исследовательского протокола и соблюдение этических требований. Бейнемәліметтерді алдын ала өңдеу әдістері (шуды азайту, тұрақтандыру), мінез-құлық сипаттамаларын бастапқы түрде анықтауға арналған алгоритмдер – көзқарас бағыты, фиксациялар, мимика, бастың қозғалыстары; бейнематериалдарды бастапқы белгілеу, зерттеу протоколын әзірлеу және этикалық талаптарды сақтау. Сформирована концепция интеллектуальной системы анализа социальных сигналов детей с РАС, разработаны прототипы алгоритмических модулей и создан экспериментальный визуальный материал. Обеспечена методическая, техническая и этическая готовность к сбору данных. Проведена апробация результатов: опубликована статья на 10th International Conference on Computer Science and Engineering (UBMK, IEEE, Scopus) — Hybrid CNN–LSTM Framework for Spatiotemporal Detection of Autism Based on Facial and Motor Behavior Analysis. Опубликована статья в Scopus и Web of Science (Q2) — A Hybrid CNN–GRU–LSTM Algorithm with SHAP-Based Interpretability for EEG-Based ADHD Diagnosis в MDPI Algorithms (18(8), 453): https://doi.org/10.3390/a18080453 ; также доступна в WoS:https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001557126900001 и в Scopus: https://www.scopus.com/pages/publications/105014375929?origin=resultslist. Представлен доклад на HOPE-2025 World Congress. Опубликована статья в International Journal of Information and Communication Technologies. Новизна — создание структурированной методологии анализа социальных сигналов и комплексного подхода к видеозаписи, извлечению метрик и предварительной обработке данных. АСБ бар балалардың әлеуметтік сигналдарын талдауға арналған интеллектуалды жүйенің тұжырымдамасы қалыптастырылды, алгоритмдік модульдердің прототиптері әзірленді және эксперименттік визуалды материал жасалды. Деректер жинауға қажетті әдістемелік, техникалық және этикалық дайындық қамтамасыз етілді. Нәтижелер апробациядан өтті: 10th International Conference on Computer Science and Engineering (UBMK, IEEE, Scopus) материалдарында Hybrid CNN–LSTM Framework for Spatiotemporal Detection of Autism Based on Facial and Motor Behavior Analysis атты мақала жарияланды. Scopus және Web of Science (Q2) базаларында A Hybrid CNN–GRU–LSTM Algorithm with SHAP-Based Interpretability for EEG-Based ADHD Diagnosis мақаласы MDPI Algorithms журналында (18(8), 453) жарық көрді: https://doi.org/10.3390/a18080453; сондай-ақ WoS:https://www.webofscience.com/wos/woscc/full-record/WOS:001557126900001 және Scopus: https://www.scopus.com/pages/publications/105014375929?origin=resultslist. HOPE-2025 World Congress аясында ғылыми баяндама ұсынылды. Сонымен қатар International Journal of Information and Communication Technologies журналында мақала жарияланды. Зерттеудің жаңалығы — әлеуметтік сигналдарды талдаудың құрылымдалған әдіснамасын және видеожазба, мінез-құлық метрикаларын шығару мен алдын ала өңдеудің кешенді тәсілін әзірлеу. Создан экспериментальный безопасный визуальный стимульный материал, предназначенный для объективного измерения параметров взгляда, мимики и позы головы. Разработан прототип программных модулей системы, включающий основные компоненты обработки видеопотока, извлечения социальных сигналов и формирования технических параметров для последующего анализа. Сформированы базовые математические модели классификации на основе открытых датасетов, подтверждающие реализуемость выбранного подхода. Подготовлена необходимая программная и техническая инфраструктура, обеспечивающая дальнейший сбор, предварительную обработку и анализ видеосигналов в соответствии с методическими и этическими требованиями Көзқарас, мимика және бастың позасы сияқты параметрлерді объективті өлшеуге арналған қауіпсіз эксперименттік визуалды стимулдық материал жасалды. Жүйенің бағдарламалық модульдерінің прототипі әзірленіп, оған бейнеағынды өңдеудің негізгі компоненттері, әлеуметтік сигналдарды извлечь ету алгоритмдері және кейінгі талдауға арналған техникалық параметрлерді қалыптастыру блоктары енгізілді. Ашық деректер жинақтары негізінде базалық классификацияның математикалық модельдері құрылып, таңдалған тәсілдің іске асырылу мүмкіндігін растады. Бейнесигналдарды одан әрі жинауға, алдын ала өңдеуге және талдауға қажетті бағдарламалық және техникалық инфрақұрылым дайындалып, әдістемелік және этикалық талаптарға толық сәйкестік қамтамасыз етілді. Результаты находятся на стадии предварительной апробации. Нәтижелер алдын ала апробация сатысында тұр. Эффективность подготовительного этапа подтверждается стабильностью адаптированных методов обработки, безопасностью и качеством разработанных стимулов, а также стандартизацией требований к сбору данных. Дайындық кезеңінің тиімділігі бейнемәліметтерді өңдеудің бейімделген әдістерінің тұрақтылығымен, әзірленген стимулдардың қауіпсіздігі мен сапасымен, сондай-ақ деректерді жинау талаптарының стандартизациялануымен расталады. Могут применяться для раннего поведенческого скрининга и поддержки специалистов инклюзивного образования, а также в научных исследованиях, направленных на объективную диагностику и мониторинг развития детей. АСБ балалар мінез-құлық скринингінде, инклюзивті білім беру мамандарының жұмысын қолдауда, сондай-ақ балалардың дамуын объективті диагностикалау мен мониторингілеуге бағытталған ғылыми зерттеулерде қолданылуы мүмкін. |
||||
| UDC indices | ||||
| 004.85 | ||||
| International classifier codes | ||||
| 28.23.25; | ||||
| Key words in Russian | ||||
| машинное обучения; анализ данных; расстройства аустистического спектра; классификация; Системы поддержки принятия решений; | ||||
| Key words in Kazakh | ||||
| машиналық оқыту; деректерді талдау; аутизм спектрінің бұзылуы; жіктеу; Шешім қабылдауды қолдау жүйелері; | ||||
| Head of the organization | Сыдыков Ерлан Батташевич | доктор исторических наук / Профессор | ||
| Head of work | Муханова Аягоз Асанбековна | Доктор философий (Phd) по специальности «6D070300 – Информационные системы» / Ассоциированный профессор (доцент) по специальности «Компьтерные науки и информатика» | ||