The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследований является разработка инфраструктуры молочного пастбища в Тайыншинском районе Северо-Казахстанской области Казахстана (села Келлеровка и Липовка). Smart-пастбище предназначено для содержания стада молочного направления около 40 голов

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны - Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан обласы Тайынша ауданының (Келлеровка және Липовка ауылдары) сүт бағытындағы мал жайылымының инфрақұрылымын дамыту. Smart жайылым 40-қа жуық сауын сиырды ұстауға арналған

Aim of work (in Russian) : Цель – разработка технологии Smart пастбищ для молочного скота с полным циклом производства и контроля молока.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты - сүт өндіру және бақылаудың толық циклі бар сүт бағытындағы малға арналған smart-жайылым технологиясын әзерлеу.

Методы исследования (на русском) : Научные исследования проводились по общепринятым методикам, в частности: - осадки и температура воздуха - по метеостанции и в полевых условиях с применением осадкомера Третьякова, дождемера Довидая и психрометрического термометра, согласно методикам М.Д.Павлова; - увлажнение вегетационного периода - расчет ГТК по Г.Т. Селянинова и БКП по Д.И.Шашко; - растительность - высота растений измерялась по фазам роста; плотность дернинок - с использованием рамки 100х50 см, разделенной на ячейки 10х10 см; геоботаническое обследование - по методике опытных работ на сенокосах и пастбищах; - кормовая обеспеченность - расчеты дефицита кормов проводились на основе методик по рациональному использованию пастбищ; В процессе выполнения работ применялись методы инженерного проектирования, технического моделирования и аналитической проработки решений для smart-пастбища с учётом условий пастбищного содержания животных

Методы исследования (на казахском) : Ғылыми зерттеулер жалпы қабылданған әдістемелер бойынша жүргізілді, атап айтқанда: -жауын - шашын мен ауа температурасы - метеостанция деректері бойынша және далада Третьяков жауын-шашын өлшегіш, Довидай жаңбыр өлшегіш және психометрлік термометрді қолдану арқылы, М.Д. Павлов әдістемелеріне сәйкес; - вегетациялық кезеңініңі ылғалдануы - Г.Т. Селянинов бойынша ГТК және Д.И. Шашко бойынша БКП есептеу; - өсімдік жамылғысы - өсімдіктердің биіктігі өсу фазалары бойынша өлшенді, шөп отылығының тығыздығы 10х10 ұяшықтарға бөлінген 100х50 см жақтауды қолдану арқылы; геоботаникалық зерттеу - шабындықтар мен жайылымдардағы тәжірибелік жұмыстар әдістемесі бойынша; - жем-шөппен қамтамасызх ету - азық тапшылығын есептеу жайылымдарды ұтымды пайдалану әдістемелері негізінде жүргізілді; Жұмысты орындау барысында жануарларды жайылымда ұстау жағдайлаврын ескере отырып, smart - жайылымға арналған инженерлік жобалау, техникалық модельдеу және шешімдерді талдау әдістері қолданылды

Obtained results and novelty (in Russian) : В отчётный период разработана и оформлена рабочая программа и методика реализации проекта на 2025 год, определяющая структуру, последовательность и содержание технологических, инженерных и проектных мероприятий по созданию smart-пастбища в условиях Тайыншинского района Северо-Казахстанской области Казахстана. Изучен геоботанический состав пастбища, рассчитана нагрузка на пастбище, выполнено проектирование инфраструктуры пастбищной территории с учётом ротации участков, расширенной центральной зоны и организации направленных коридоров перемещения животных к зонам доения и ветеринарной обработки. Определены конструктивные решения загонов, проходов и узлов фиксации, обеспечивающие безопасное содержание и обслуживание скота при пастбищной технологии. Изучена молочная продуктивность данного региона, как количественного так и его качественного состава, изучен химический состав и питательность пастбищной травы, изучена эпизоотическая обстановка в данном регионе Новизна полученных результатов заключается в комплексном объединении проектных решений пастбищной инфраструктуры, санитарной обработки и подготовки к автоматизированному учёту молочной продуктивности в условиях удалённого содержания скота, с учётом реальных ограничений сезонности и энергообеспечения, что формирует практическую основу для внедрения интеллектуальных технологий управления стадом

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Есептік кезеңде Қазақстан Республикасы, Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша ауданы жағдайында smart-жайылым құру бойынша технологиялық, инженерлік және жобалық іс-шаралардың құрылымын, реттілігін және мазмұнын анықтайтын 2025 жылға арналған жобаны іске асырудың жұмыс бағдарламасы мен әдістемесі әзірленіп рәсімделді. Жайылымның геоботаникалық құрамы зерттелді, жайылымға түсетін жүктеме есептелді, учаскелердің ротациясын, кеңейтілген орталық аймақты және жануарлардың сауу және ветеринарлық өңдеу аймақтарына бағытталған қозғалыс дәліздерін ұйымдастыруды ескере отырып, жайылым аумағының инфрақұрылымы жобаланды. Жайылым технологиясы кезінде малдың қауіпсіздігін және қызмет көрсетуін қамтамасыз ететін қоралардың, өткелдердің және бекіту тораптарының құрылымдық шешімдері анықталды. Аталған аймақтың сүт өнімділігі, оның сандық және сапалық құрамы зерделенді, жайылым шөбінің химиялық құрамы мен қоректілігі, аталған аймақтағы эпизоотиялық жағдай зерттелді. Алынған нәтижелердің жаңалығы жайылым инфрақұрылымының жобалық шешімдерін, санитарлық өңдеуді және мал басын қашықтан ұстау жағдайында сүт өнімділігін автоматтандырылған есепке алуға дайындықты, маусымдылық пен энергиямен қамтамасыз етудің нақты шектеулерін ескере отырып, кешенді түрде біріктіруде, бұл мал басын басқарудың интеллектуалды технологияларын енгізу үшін практикалық негіз қалыптастырады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Инфраструктура smart-пастбища реализована в виде модульного комплекса, включающего пастбищные загоны, доильный пост летнего типа, систему электроизгороди, установку опрыскивания и автономные системы электроснабжения и связи. Электроизгородь выполнена по принципу ротации пастбищ с поэтапным перемещением стада по секторам. В состав системы входят импульсный источник напряжения, токоведущие проводники, изоляционные элементы, заземляющий контур, калитки, защита от атмосферных перенапряжений. Доильный пост летнего типа представляет собой секционную установку с вакуумной системой, доильными аппаратами и ёмкостями для сбора молока в бидоны. Система опрыскивания предназначена для ветеринарной обработки животных от кровососущих насекомых и включает резервуар с рабочим раствором, насосный узел с регулируемыми параметрами давления и расхода, распределительный коллектор и форсунки с регулируемым углом распыла

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Smart-жайылымның инфрақұрылымы жайылым қораларын, жазғы үлгідегі сауу бекетін, электр қоршау жүйесін, бүрку қондырғысын және автономды электрмен жабдықтау және байланыс жүйелерін қамтитын модульдік кешен түрінде жүзеге асырылады. Электр қоршауы жайылымдарды кезең-кезеңімен секторлар бойынша мал басын жылжыту арқылы ауыстыру принципі бойынша жасалған. Жүйенің құрамына импульстік кернеу көзі, тоқ өткізгіш сымдар, оқшаулағыш элементтер, жерге тұйықтау контуры, қақпалар, атмосфералық асқын кернеуден қорғау кіреді. Жазғы үлгідегі сауу бекеті вакуумдық жүйесі, сауу аппараттары және сүтті бидонға жинауға арналған сыйымдылықтары бар секциялық қондырғы болып табылады. Бүрку жүйесі жануарларды қан сорғыш жәндіктерден ветеринарлық өңдеуге арналған; құрамына жұмыс ерітіндісі бар резервуар, қысым және шығынның реттелетін параметрлері бар сорғы торабы, тарату коллекторы және бүрку бұрышы реттелетін форсункалар кіреді.

Level of implementation (in Russian) : На отчётный период результаты работ находятся на стадии частичного внедрения и опытной апробации

Level of implementation (in Kazakh) : Есептік кезеңге жұмыс нәтижелері ішінара енгізу және тәжірибелік сынақ сатысында.

Efficiency (in Russian) : Реализация проектных решений в рамках smart-пастбища направлена на повышение управляемости процессов пастбищного содержания и доения за счёт перехода от традиционной организации работ к системе с индивидуальным автоматизированным контролем доения. Внедрение ротационной схемы выпаса и чёткое зонирование территории позволяют рационально использовать пастбищные угодья, снижать нагрузку на травостой и поддерживать устойчивость кормовой базы в течение сезона

Efficiency (in Kazakh) : Smart-жайылым шеңберіндегі жобалық шешімдерді іске асыру жұмыстарды дәстүрлі ұйымдастырудан жеке автоматтандырылған саууды бақылау жүйесіне көшу есебінен жайылымда ұстау және сауу процестерін басқаруды арттыруға бағытталған. Жайылымның ротациялық схемасын енгізу және аумақты нақты аймақтарға бөлу жайылымдық алқаптарды ұтымды пайдалануға, шөп жамылғысына түсетін жүктемені азайтуға және маусым бойы азық базасының тұрақтылығын қолдауға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Разработанные проектные и технические решения ориентированы на применение в системе пастбищного содержания молочного скота в условиях небольших объединений. Полученные результаты могут быть использованы при создании и модернизации инфраструктуры пастбищ, организации летних доильных пунктов, внедрении систем ротационного выпаса и формировании технической базы для автоматизированного учёта молочной продуктивности. Практическая ценность разработанных подходов заключается в их адаптируемости к условиям удалённых территорий с ограниченной инфраструктурой, что позволяет использовать данные решения в регионах с сезонным выпасом, автономным энергоснабжением и необходимостью поэтапной цифровизации животноводческих процессов

Field of application (in Kazakh) : Әзірленген жобалық және техникалық шешімдер шағын бірлестіктер жағдайындағы сүт бағытындағы малды жайылымда ұстау жүйесінде қолдануға бағытталған. Алынған нәтижелер жайылымдардың инфрақұрылымын құру және жаңғырту, жазғы сауу бекеттерін ұйымдастыру, ротациялық жайылым жүйесін енгізу және сүт өнімділігін автоматтандырылған есепке алу үшін техникалық базаны қалыптастыру кезінде пайдаланылуы мүмкін. Әзірленген тәсілдердің практикалық құндылығы олардың шектеулі инфрақұрылымы бар шалғай аумақтар жағдайына бейімделуінде, бұл деректерді маусымдық жайылым, автономды энергиямен жабдықтау және мал шаруашылығы процестерін кезең-кезеңімен цифрландыру қажеттілігі бар өңірлерде пайдалануға мүмкіндік береді