The object of research, development or design (in Russian) : Сорта и линии риса отечественной и зарубежной селекции

The object of research, development or design (in Kazakh) : Отандық және шетелдік күріш сорттары мен линиялары

Aim of work (in Russian) : Изучение молекулярно-генетических основ повышения урожайности и улучшения качества зерна риса отечественной селекции.

Aim of work (in Kazakh) : Отандық күріш селекциясында өнімділікті арттыру мен дән сапасын жақсартудың молекулалық-генетикалық негіздерін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Выделение ДНК риса, маркер-ассоциированная селекция (MAS), биохимическое определение содержания амилозы, анализ структуры урожая

Методы исследования (на казахском) : Күріштің ДНҚ-сын бөліп алу, маркер ілеспелі селекция (MAS), амилоза мөлшерін биохимиялық анықтау, өнім құрылымын талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : Молекулярно-генетический скрининг 32 генотипов риса с использованием молекулярного маркера RM8094, ассоциированным с урожайностью позволил разделить согласно диапозону амплифицированных ДНК-фрагментов на четыре группы, содержащие ДНК фрагменты 280 п.н., 250 п.н., 210 п.н и 190 п.н. Проведен молекулярно-генетический скрининг генотипов риса – доноров признаков «повышенное содержание амилозы» и «низкое содержание амилозы с использованием праймера Glu23. Идентифицировано 7 глютинозных и 23 амилозных из 30 исследованных сортов. Проведена гибридизация с целью интрогрессии генов с низким и с повышенным содержанием амилозы в высокопродуктивные сорта риса для создания перспективных форм и линий с различным содержанием амилозы и с высокой урожайностью.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күріш генотиптеріне өнімділікпен ассоциацияланған молекулалық маркерлер бойынша молекулалық-генетикалық скрининг жүргізілді. Өнімділікпен ассоциацияланған RM8094 молекулалық маркерін қолдана отырып, 32 күріш генотипіне молекулалық-генетикалық скрининг жүргізу нәтижесінде амплификацияланған ДНҚ фрагменттердің диапазонына сәйкес олар 280 ж.н., 250 ж.н., 210 ж.н. және 190 ж.н. ДНҚ фрагменттерін қамтитын төрт топқа бөлінді. «Амилоза мөлшері жоғары» және «амилоза мөлшері төмен» белгілерінің донорлары болып табылатын күріш генотиптеріне Glu23 праймерін пайдалана отырып молекулалық-генетикалық скрининг жүргізілді. Зерттелген 30 сорттың ішінде 7 глютинозды және 23 амилозалы сорттар анықталды. Амилозаның мөлшері әртүрлі және жоғары өнімді перспективті формалар мен линияларды алу мақсатында өнімділігі жоғары күріш сорттарына амилозаның төмен және жоғары мөлшеріне жауапты гендерді интрогрессиялау мақсатында будандастыру жүргізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные в ходе реализации проекта линий риса с низким и с повышенным содержанием амилозы будут использованы в селекции риса по созданию перспективных форм и линий с различным содержанием амилозы и с высокой урожайностью.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба барысында алынған амилоза мөлшері төмен және жоғары күріш линиялары күріш селекциясында әртүрлі амилоза мөлшері мен жоғары өнімділігі бар перспективті формалар мен линияларды алу үшін пайдаланылады.

Level of implementation (in Russian) : Целевыми потребителями результатов проекта будут селекционеры, семеноводы, молекулярные генетики, генетики, биотехнологи, учебные заведения, которые готовят специалистов в области селекции и семеноводства, биологии и генетики растений, производители сельскохозяйственной продукции.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелерінің мақсатты тұтынушылары өсімдік селекционерлері, тұқым өсірушілер, молекулалық генетиктер, генетиктер, биотехнологтар, селекция және тұқым шаруашылығы, өсімдік биологиясы және генетикасы салаларында мамандарды дайындайтын оқу орындары және ауыл шаруашылығы өндірушілері болады.

Efficiency (in Russian) : Научно-техническим эффектом будет получение новых знаний в области молекулярной генетики и селекции риса на продуктивность и адаптивность и повышение уровня селекции и семеноводства Казахстана. Полученные научные знания будут применимы и коммерциализуемы в области биологии, биотехнологии, селекции и семеноводстве.

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми-техникалық әсер өнімділік пен бейімделу үшін молекулалық генетика және күріш селекциясы саласында жаңа білім алуға, сондай-ақ Қазақстанда селекция мен тұқым өндірісін жақсартуға бағытталады. Алынған ғылыми білім биология, биотехнология, селекция және тұқым өндірісі салаларында қолданылып, коммерцияландырылады.

Field of application (in Russian) : Селекция и семеноводство сельскохозяйственных культур

Field of application (in Kazakh) : Ауылшаруашылық дақылдарының селекциясы және тұқым шаруашылығы