The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследований является изучение изменчивости ионосферы в различных режимах (многолетний, краткосрочный, спокойный, возмущённый) и верификация Международной справочной модели ионосферы IRI на её соответствие условиям Казахстанского региона

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны ионосфераның әртүрлі режимдердегі өзгергіштігін зерттеу (көпжылдық, қысқа мерзімді, тыныш, ашуланған) және iri ионосферасының халықаралық анықтамалық моделін оның Қазақстан аймағының шарттарына сәйкестігін тексеру болып табылады

Aim of work (in Russian) : На основе регулярного мониторинга ионосферы и архивных ионосферных данных изучить изменчивость ионосферы в различных режимах (многолетний, краткосрочный, спокойный, возмущённый). Выполнить верификацию Международной справочной модели ионосферы IRI на её соответствие условиям Казахстанского региона.

Aim of work (in Kazakh) : Ионосфераның және мұрағаттық ионосфералық деректердің тұрақты мониторингі негізінде ионосфераның әртүрлі режимдердегі өзгергіштігін зерттеу (көпжылдық, қысқа мерзімді, тыныш, ашуланған). Iri ионосферасының халықаралық анықтамалық моделін оның Қазақстан өңірінің шарттарына сәйкестігіне верификациялауды орындау.

Методы исследования (на русском) : Мониторинг основных параметров (критические частоты ионосферных слоев, высоты отражения и др.) ионосферы по данным вертикального зондирования (ВЗ) ионосферы на ст. Алма-Ата; Создание архива информации о состоянии околоземного космического пространства за исследуемый период по данным ВЗ; Диагностика состояния околоземного космического пространства (ОКП) и выявление возмущённых периодов, отражающих динамику атмосферы и ионосферы под воздействием различных факторов. Верификация моделей ионосферы на соответствие результатов моделирования наблюдаемым условиям состояния ионосферы на Казахстанском регионе

Методы исследования (на казахском) : Алматы станциясындағы ионосфераның тік зондтау (ДЗ) деректері бойынша ионосфераның негізгі параметрлерінің (ионосфералық қабаттардың сыни жиіліктері, шағылысу биіктігі және т. б.) мониторингі; ДДҰ мәліметтері бойынша зерттелетін кезеңдегі жерге жақын ғарыш кеңістігінің жай күйі туралы ақпарат мұрағатын құру; Жерге жақын ғарыш кеңістігінің (ОКП) жай-күйін диагностикалау және әртүрлі факторлардың әсерінен атмосфера мен ионосфераның динамикасын көрсететін бұзылған кезеңдерді анықтау. Ионосфера модельдерін модельдеу нәтижелерінің Қазақстан өңіріндегі Ионосфера жай-күйінің байқалатын жағдайларына сәйкестігіне верификациялау

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты работы и их новизна определяется тем, что впервые для Казахстанского региона будут выявлены особенности изменчивости ионосферы в различных режимах (многолетний, краткосрочный, спокойный, возмущённый). По результатам данных исследований будут выполнены расчёты ионосферных параметров по последним версиям Международной модели IRI с целью верификации их эффективности представления состояния ионосферы на Казахстанском регионе в различных условиях и оценки их использования в задачах прикладного характера (расчёта каналов КВ-связи).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыс нәтижелері мен олардың жаңалығы Қазақстан өңірі үшін алғаш рет ионосфераның әртүрлі режимдердегі (көпжылдық, қысқа мерзімді, тыныш, ашуланған) өзгергіштігінің ерекшеліктері анықталатындығымен айқындалады. Осы зерттеулердің нәтижелері бойынша iri халықаралық моделінің соңғы нұсқалары бойынша ионосфералық параметрлердің есептеулері олардың Қазақстан өңіріндегі ионосфераның жай-күйін әртүрлі жағдайларда ұсыну тиімділігін верификациялау және оларды қолданбалы сипаттағы міндеттерде пайдалануды бағалау (КВ-байланыс арналарын есептеу) мақсатында орындалатын болады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не предусматривается

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қарастырылмаған

Level of implementation (in Russian) : Не предусматривается

Level of implementation (in Kazakh) : Қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Эффективность научно-технической программы подтверждается значительным количеством публикаций в международных научных журналах.

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми-техникалық бағдарламаның тиімділігін халықаралық ғылыми журналдардағы жарияланымдардың көптігі дәлелдейді.

Field of application (in Russian) : солнечно-земная физика, космическая отрасль, разработка новых методов мониторинга и создания прогностических моделей ближнего космоса.

Field of application (in Kazakh) : Күн-Жер физикасы, ғарыш саласы, жаңа мониторинг әдістерін әзірлеу және жақын ғарыштың болжамды модельдерін құру.