The object of research, development or design (in Russian) : Оценка и сценарное прогнозирование особенностей распределения гидрологических засух в Балхаш-Алакольском водохозяйственном бассейне

The object of research, development or design (in Kazakh) : Балқаш-Алакөл сушаруашылық алабындағы гидрологиялық құрғақшылықтың таралу ерекшеліктерін бағалау және сценарлық болжау

Aim of work (in Russian) : Оценка и сценарное прогнозирование особенностей распространения гидрологической засухи в Балхаш-Алакольском водохозяйственном бассейне в условиях нестабильности климата и стока с целью эффективного управления водными ресурсами

Aim of work (in Kazakh) : Су ресурстарын тиімді басқару мақсатында климаттың және ағындының тұрақсыздығы жағдайында Балқаш-Алакөл сушаруашылық алабындағы гидрологиялық құрғақшылықтың таралу ерекшеліктерін бағалау және сценарлық болжау

Методы исследования (на русском) : Методы регрессионного и факторного анализа, метод картирования, метод линейного уравнения, метод гидрологического аналога, индексы засухи на основе гидрометеорологических данных, интерпретация данных дистанционного зондирования

Методы исследования (на казахском) : Регрессиялық және факторлық талдау әдістері, карталау әдісі, сызықтық ағынды теңдеулері әдісі, гидрологиялық ұқсастық әдісі, гидрометеорологиялық мәліметтерге негізделген құрғақшылық индекстері, жерді қашықтықтан зондтау деректерін дешифрлеу

Obtained results and novelty (in Russian) : - разработана методика оценки и сценарного прогнозирования гидрологических засух; - для анализа гидрологической засухи собрана база данных метеорологических и гидрологических данных с начала инструментальных наблюдений до 2023 года; - из соответствующих управлений на территории исследования были собраны официальные данные и проведены полевые работы. - проведен анализ закономерностей многолетних колебаний основных метеорологических, гидрологических параметров, вызывающих засуху. Оценивалось влияние климатических и антропогенных факторов на гидрологический режим главных рек. – проведен анализ закономерностей многолетних колебаний основных метеорологических и гидрологических параметров, обусловливающих возникновение засухи. Оценено влияние климатических и антропогенных факторов на гидрологический режим основных рек.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : – гидрологиялық құрғақшылықты бағалау және сценарлық болжау әдістемесі әзірленді; – гидрологиялық құрғақшылықты талдау үшін аспаптық бақылаулар басталғаннан бастап 2023 жылға дейінгі метеорологиялық және гидрологиялық мәліметтердің дерекқоры жинақталды; – зерттеу аумағындағы тиісті басқармалардан ресми мәліметтер жиналады және дала жұмыстары жүргізілді. – құрғақшылықты тудыратын негізгі метеорологиялық, гидрологиялық параметрлердің көпжылдық тербелістерінің заңдылықтарына талдау жасалды. Басты өзендердің гидрологиялық режиміне климаттық және антропогендік факторлардың әсері бағаланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Научные потребности в области оценки и прогнозирования гидрологических засух требуют разнообразного и комплексного подхода. Только с помощью междисциплинарного сотрудничества и инновационных методов можно разработать эффективные стратегии для смягчения последствий гидрологической засухи. Научные потребности обосновываются в связи с информационно-аналитическими документами, научно-прикладными разработками и рекомендациями государственных органов в области управления водными ресурсами по охране и эффективному использованию водных объектов. Социальный и экономический спрос на оценку и прогноз гидрологической засухи имеет решающее значение для безопасности, устойчивости и экономического развития. Эффективное управление водными ресурсами, основанное на конкретных прогнозах, может значительно уменьшить негативное влияние гидрологической засухи на общество и экономику.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Гидрологиялық құрғақшылықты бағалау және болжау саласындағы ғылыми қажеттіліктер әртүрлі және кешенді тәсілді талап етеді. Пәнаралық ынтымақтастық пен инновациялық әдістер арқылы ғана гидрологиялық құрғақшылықтың әсерін азайтудың тиімді стратегияларын жасауға болады. Ғылыми қажеттіліктер су ресурстарын басқару саласындағы мемлекеттік органдардың су нысандарын қорғау және тиімді пайдалану жөніндегі ақпараттық-талдамалық құжаттарына, ғылыми-қолданбалы әзірлемелер мен ұсыныстарына байланысты негізделеді. Гидрологиялық құрғақшылықты бағалау мен болжаудың әлеуметтік және экономикалық сұранысы қауіпсіздік, тұрақтылық және экономикалық даму үшін өте маңызды. Нақты болжамдарға негізделген суды тиімді басқару гидрологиялық құрғақшылықтың қоғамға және экономикаға тигізетін кері әсерін айтарлықтай төмендетуі мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Согласно результатам исследования, принятие мер адаптации будет способствовать повышению устойчивости сельского хозяйства и других секторов экономики к гидрологическим засухам, что приведет к росту производительности и снижению затрат. Раннее выявление потенциальных засух и эффективное управление водными ресурсами предотвратят стихийные бедствия и минимизируют экономические потери. Экономическая эффективность варьируется от снижения затрат в сельском хозяйстве до развития новых секторов бизнеса, обеспечивая стабильность региона в условиях изменения климата. Эффективные меры по снижению ущерба от гидрологических засух будут способствовать снижению социальной напряженности и укреплению социальных связей, обеспечивая устойчивое развитие региона. Социальное воздействие программы связано не только с решением гидрологических проблем, но и со стремлением к устойчивому развитию, обеспечению благополучия общества и укреплению социальной структуры в условиях изменяющегося климата. Экологический результат проекта будет способствовать эффективному использованию водных ресурсов и сохранению биоразнообразия в прибрежных экосистемах. Меры по предотвращению гидрологических засух также способствуют улучшению качества воды, поскольку стратегии сбора и управления водными ресурсами предотвращают загрязнение водных систем и поддерживают стабильность водных экосистем.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері бойынша бейімделу шараларын қабылдау ауыл шаруашылығының және экономиканың басқа салаларының гидрологиялық құрғақшылыққа төзімділігін арттыруға көмектеседі, өнімділіктің артуына және шығындардың төмендеуіне әкеледі. Ықтимал құрғақшылық кезеңдерін ерте анықтау және су ресурстарын тиімді басқару апаттардың алдын алады және экономикалық шығындарды барынша азайтады. Экономикалық тиімділігі ауыл шаруашылығындағы шығындарды азайтудан бастап, климаттың өзгеруі жағдайында аймақтың тұрақтылығын қамтамасыз ете отырып, жаңа бизнес секторларын дамытуға дейін қамтиды. Гидрологиялық құрғақшылықты зиянын азайтудың тиімді шаралары өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз ете отырып, әлеуметтік шиеленістерді азайтуға және әлеуметтік байланыстарды нығайтуға көмектеседі. Бағдарламаның әлеуметтік әсері тек гидрологиялық мәселелерді шешу ғана емес, сонымен бірге тұрақты дамуға ұмтылумен, қоғамның әл-ауқатын қамтамасыз етумен және өзгермелі климат жағдайында әлеуметтік құрылымды нығайтумен байланысты. Жобаның экологиялық нәтижесі су ресурстарын тиімді пайдалану және жағалау экожүйелеріндегі биоәртүрлілікті сақтауға ықпал етеді. Гидрологиялық құрғақшылықтың алдын алу шаралары судың сапасын жақсартуға да ықпал етеді, себебі суды жинау және басқару стратегиялары су жүйелерінің ластануын болдырмайды және су экожүйелерінің тұрақтылығын сақтайды.

Field of application (in Russian) : Результаты научных исследований могут быть применены в области гидрологии, экологии и климатологии, способствуя лучшему пониманию взаимосвязи между изменением климата и водными ресурсами

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми зерттеу нәтижелерін гидрология, экология және климатология салаларында қолдануға болады, климаттың өзгеруі мен су ресурстары арасындағы байланысты жақсырақ түсінуге ықпалын тигізеді