Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01524 AP22686946-KC-25 0124РК01099
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 3
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 7832267 AP22686946
Name of work
Проблема экологии в казахской литературе (на примере Семипалатинского испытательного полигона)
Type of work Source of funding Report authors
Applied Мусинова Гульмира Султангазыевна
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) Нет
Full name of the service recipient
Alikhan Bokeikhan University
Abbreviated name of the service recipient Alikhan Bokeikhan University
Abstract

Литературоведческий анализ произведений, посвященных экологии в художественной литературе. Сбор литературного наследия поэтов, писателей и журналистов, писавших на тему «Семипалатинские полигоны». Работа проводилась с документами библиотечных и архивных фондов городов Семей, Астана, Москва, сбор и анализ научных трудов.

Көркем әдебиетте экология тақырыбында жазылған туындыларға әдеби талдау жасау. «Семей полигоны» тақырыбында жазған ақын-жазушы, журналистердің әдеби мұраларын жинақтау. Семей, Астана, Мәскеу қалаларындағы кітапхана мен архив қорларындағы құжаттармен жұмыс жасап, ғылыми еңбектерді жинап, саралау жұмыстары жүргізілді.

Экология в художественной литературе, художественные произведения на полигонную тематику, секретные письма в архивных фондах, изучение, публикация протоколов историко-сравнительными методами и приемами.

Көркем әдебиеттегі экология, полигон тақырыбындағы шығармалар, мұрағат қорларындағы хаттамаларды тарихи-салыстырмалы әдіс-тәсілдері арқылы зерттеу, жариялау.

К накопленным материалам применяются комплексные методы исследования. Ведется сбор данных из фондов рукописей и архивов, литературный анализ художественных произведений, систематизация информации, имеющейся в научном обороте на тему общей экологии.

Жинақталған материалдарға кешенді зерттеу әдіс-тәсілдері қолданылады. Қолжазбалар қоры мен мұрағат қорларынан дерек жинақтау, көркем шығармаларға әдеби талдау жасау, жалпы экология тақырыбындағы ғылыми айналымда бар ақпаратты жүйелеу жұмыстары жүргізіледі.

Результаты выполненных работ согласно календарному плану: обобщены материалы по теме экологии (Семипалатинский полигон). Произведения поэтов-писателей, написанные на тему экологии, были сгруппированы по жанрам. В библиотеке и архиве г. Астана, Семей, Россия Москва, где освещаются события, произошедшие на ядерном полигоне и экспериментальной площадке, проведены исследования, обобщения, экспертиза.

Күнтізбелік жоспарға сәйкес орындалған жұмыстардың нәтижелері: Экология тақырыбында (Семей полигоны) материалдар жинақталды. Экология тақырыбында жазған ақын-жазушылардың шығармаларын жанры бойынша топтастырылды. Ядролық полигонда және тәжірибе алаңында болған оқиғаларды баяндайтын Қазақстан соның ішінде, Астана, Семей, Ресей Москва қаласындағы кітапхана мен архивте зерттеу, жинақтау, сараптама жұмыстары жүргізілді.

Жобаның тәжірибелік маңыздылығы мен алынған нәтижелерді білім беру саласында тарих, мәдениеттану, география, саясат, экология, қазақ және әлем әдебиеті курстарында және Семей полигоны тақырыбын қызықтырған оқырман қауым және өлкенің тарихи-географиялық картасын жасауда пайдалануға болады. «Абыралы-Дегелең» қоры, «Невада-Семей» ұйымымен бірлесе атқарылатын ғылыми жұмыстарға пайдалануға көп мүмкіндік береді.

Практическая значимость проекта и полученные результаты могут быть использованы в сфере образования на курсах истории, культурологии, географии, политики, экологии, казахской и мировой литературы, а также читателями, интересующимися темой Семипалатинского полигона, а также при составлении историко-географической карты края. Фонд «Абралы-Дегелен», совместно с организацией «Невада-Семей», предоставляет много возможностей для использования в научных работах.

Согласно календарному плану на 2025 опубликовано статьи в изданиях рекомендованном ККСОН МНВО и в зарубежных изданиях. 1.вестник университета Ясави, №1 (135), 2025. 2.Вестник Торайгырова, №2, 2025. 3. Forum for Linguistic Studies/ Volume 07/Issue10/ October 2025. "Акт ввода" на 2025 год не планируется.

2025 жылға арналған күнтізбелік жоспарға сәйкес, ҒЖБССҚК ұсынған және шетелдік басылымдарда жарияланды. 1. Ясауи университетінің хабаршысы, №1 (135), 2025. 2. Торайғыров Хабаршысы, №2, 2025. 3. Forum for Linguistic Studies/ Volume 07/Issue10/ October 2025. 2025 жылға "Енгізу актісі" жоспарланбаған.

«Невада-Семипалатинск», «Семипалатинский испытательный полигон», «Кайнар синдром», поднимающие вопросы экологии, проводят литературный анализ художественных произведений, пропагандируют их в современной молодежи. Поскольку тема экологии-важное событие, глубоко укоренившееся, влияющее на жизнь человечества на протяжении многих веков, правильное и точное осмысление исторической реальности и художественного решения этого периода. Эффективность исследования заключается в экологическом воспитании в общественной среде, формировании экологического сознания.

Экология мәселесін көтерген «Невада-Семей», «Семей сынақ полигоны», «Қайнар синдромы» тақырыбында жазылған көркем шығармаларға әдеби талдау жасап, бүгінгі жастарға насихаттап, санасына құю. Экология тақырыбы тамыры тереңде жатқан, адамзат өміріне сан ғасыр әсер ететін маңызды оқиға болғандықтан, сол кезеңнің тарихи шындығы мен көркемдік шешімін дұрыс әрі нақты ұғындыру. Зерттеудің тиімділігі қоғамдық ортада экологиялық тәрбие, экологиялық сананы қалыптастыру.

Статьи, которые будут опубликованы в результате исследования, могут быть использованы для востребованности казахского общества. В вузе языки и литература, история, география являются единственными научными трудами в преподавании дисциплин по программам ОП «история казахской литературы», «мировая литература», «казахская литература за годы независимости» и др.

Зерттеу нәтижесінде жарыққа шығатын мақалаларды қазақ қоғамының сұраныс қажеттілігіне пайдалануға болады. ЖОО-да тілдер және әдебиет, тарих, география ББ бағдарламалары бойынша «Қазақ әдебиетінің тарихы», «Әлем әдебиеті», «Тәуелсіздік жылдардағы қазақ әдебиеті» т.б. пәндерді оқытуда бірден-бір ғылыми еңбек болып табылады.

UDC indices
0324РК02047
International classifier codes
17.00.00;
Key words in Russian
литература; проза; поэзия; драма; трагедия; полигон; герменевтика;
Key words in Kazakh
әдебиет; проза; поэия; драма; трагедия; полигон; герменевтика;
Head of the organization Курманбаева Шырын Асылхановна Доктор политических наук / профессор
Head of work Мусинова Гульмира Султангазыевна Phd / Жоқ