The object of research, development or design (in Russian) : Религиозная лексика Абу Насра аль-Фараби

The object of research, development or design (in Kazakh) : Әбу Насыр әл-Фарабидің діни лексикасы

Aim of work (in Russian) : Цель исследования – это лексикографическое описание религиозной лексики на материале трактатов аль-Фараби на основе составления переводного словаря-тезауруса и теолингвистического анализа. В результате реализации проекта будет создан арабско-казахско-русский словарь с тезаурусом, где будет отражен религиозный лексический пласт аль-Фараби на основе рукописей в оригинале, их перевода на казахский и русский, интерпретация, а также сделан теолингвистический анализ – на стыке лингвистики, религиоведения и источниковедения, в частности их смежных дисциплин и подразделов: теологии, религии, ислама и исламоведения, источниковедения, лингвистики и лексикографии.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – әл-Фараби трактаттары негізінде араб, қазақ және орыс тілдерінен тұратын тезаурус сөздігін құрастыру мен теолингвистикалық талдау жасап, Фарабидің діни лексикасына лексикографиялық сипаттама беру. Жобаның нәтижесінде Екінші ұстаз қолжазбалары негізінде әл-Фарабидің діни лексикалық қабатын көрсететін арабша-қазақша-орысша тезаурусы бар сөздік жасалады, олардың қазақ және орыс тілдеріне аудармасы, түсіндірмесі беріледі, сонымен қатар теология, дінтану, ислам және исламтану, деректану, лингвистика және лексикография сияқты бағыттар тоғысында лингвистикалық талдау жүргізіледі.

Методы исследования (на русском) : палеографический, кодикологический, библиографический; лексикографический, диахронический, синхронический, описательный, комплексный анализ, сравнительно-исторический

Методы исследования (на казахском) : палеографиялық, кодикологиялық, библиографиялық; лексикографиялық, диахрондық, синхрондық, сипаттама, кешенді талдау, салыстырмалы-тарихи

Obtained results and novelty (in Russian) : 1) Трактаты Абу Насра аль-Фараби были рассмотрены практически все имеющиеся трактаты, а его религиозные трактаты были изучены в первоисточнике – рукописях на арабском языке; В результате впервые было уделено внимание религиозным трактатам как ключевому материалу исследования; 2) Трактаты аль-Фараби были условно разделены на религиозные и научные труды или религиозно-ориентированные и научно-ориентирвоанные; В результате впервые трактаты с религиозным контекстом были рассмотрены отдельно от научных трактатов, охватывающих различные области и содержание науки; 3) Были изучены переводы трактатов религиозного характера и затрагивающих религиозный вопрос на английский, турецкий, русский, казахский языки. В результате впервые были проанализированы трактаты, прямо и косвенно связанные с религией, а также переводы данных трактатов на несколько языков.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1) Әбу Наср әл-Фарабидің трактаттары жалпылама қарастырылып, діни мазмұндағы трактаттары түпнұсқада зерттелді; Нәтижесінде алғашқы рет діни трактаттарына зерттеу материалы ретінде назар аударылды; 2) Әл-Фарабидің трактаттары діни және ғылыми бағыттағы еңбектер шартты түрде жіктелді; Нәтижесінде алғашқы рет діни контексі бар трактаттар ғылымның әртүрлі салалары мен мазмұнын қамтитын ғылыми трактаттардан ажыратылып қарастырылды; 3) Діни немесе діни мәселелерге қатысты трактаттардың ағылшын, түрік, орыс және қазақ тілдеріндегі аудармалары зерттелді. Нәтижесінде алғашқы рет дінге тікелей және жанама қатысы бар еңбектермен қатар, бірнеше тілге аудармалары сараланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : невнедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : заключается в исследовании трактатов Фараби и его вкладе в фарабиеведение, которое в настоящее время развивается в Казахстане как самостоятельное направление, включая изучение трактатов аль-Фараби, их сопоставление, сравнение первоисточников и переводов, анализ его трудов религиозного содержания и научной направленности, выявление религиозных лексических единиц. Помимо фарабиеведения, исследование вносит вклад в области рукописеведения, лингвистики, арабистики, лексикографии и переводоведения.

Efficiency (in Kazakh) : қазіргі кезде Қазақстанда дербес салаға айналып жатқан фарабитануға, оның ішінде әл-Фарабидің трактаттарын зерттеуге, өзара салыстыруға, түпнұсқалары мен аудармаларын өзара салғастыруға, діни мазмұндағы және ғылыми бағыттағы еңбектерін талдауға, діни лексикалық бірліктерін ажыратуға мүмкіндік береді. Фарабитану саласымен қатар, қолжазбатану, тіл білімі, арабтану, лексикография, аударматану салаларына үлесін тигізеді.

Field of application (in Russian) : Религиоведение, исламоведение, арабская лексикология, фарабиеведение, теолингвистика

Field of application (in Kazakh) : дінтану, исламтану, араб лексикологиясы, фарабитану, теолингвистика