The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования данного проекта является таксономическое и генетическое разнообразие микроорганизмов нефтезагрязненных почв Приаральского региона и их биотехнологический потенциал для разработки стратегий биоремедиации​

The object of research, development or design (in Kazakh) : Бұл жобаның зерттеу объектісі Арал өңірінің мұнай ластанған топырақтарындағы микроорганизмдердің таксономиялық және генетикалық әртүрлілігі және олардың биоремедиация стратегияларын әзірлеу үшін биотехнологиялық әлеуеті болып табылады​

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является изучение таксономического, метаболического и генетического разнообразия и биотехнологического потенциала почвенных микробиомов Приаральского региона и использование полученных результатов для разработки стратегий биоремедиации нефтезагрязнённых почв.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты Арал өңірінің топырақ микробиомаларының таксономиялық, метаболикалық және генетикалық әртүрлілігін және биотехнологиялық әлеуетін зерттеу және алынған нәтижелерді мұнаймен ластанған топырақты биоремедиациялау стратегияларын әзірлеу үшін пайдалану болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Изоляция аборигенных штаммов микроорганизмов из почв полигона Даулет Азия (Кызылординская область). Определение спектра субстратов, утилизируемых штаммами, включая ароматические и алифатические углеводороды. Оценка галотолерантности, температурного и рН-диапазонов роста. Проведение тестов на деградацию нефти, мазута и дизельного топлива в жидкой минеральной среде Эванса. Секвенирование полных геномов перспективных штаммов (K1, K18(2), MF2) с получением сборок уровня high-quality draft. Геномная аннотация для выявления катаболических генов и оперонов.

Методы исследования (на казахском) : Даулет Азия сынақ алаңының (Қызылорда облысы) топырақтарынан жергілікті микробтық штамдарды бөліп алу. Штамдар пайдаланатын субстраттар диапазонын, соның ішінде хош иісті және алифатты көмірсутектерді анықтау. Галотолеранттылықты, температураны және рН өсу диапазондарын бағалау. Эванс сұйық минералды ортасында мұнай, мазут және дизель отынының ыдырау сынақтарын жүргізу. Жоғары сапалы жоба жинақтарын алу үшін перспективалы штамдардың (K1, K18(2), MF2) бүкіл геномдарын секвенирлеу. Катаболикалық гендер мен оперондарды анықтау үшін геномдық аннотация.

Obtained results and novelty (in Russian) : Выделены три перспективных штамма: Kocuria rosea K1, Rhodococcus corynebacterioides MF2, Rhodococcus corynebacterioides K18-2(2). Установлена способность штаммов к деградации широкого спектра углеводородов (фенол, толуол, нафталин, бензоат, салицилат, гексадекан, додекан). Штаммы демонстрируют устойчивость к различным условиям: K1: 6–45 °C, рН 4–10, NaCl до 10%. K18: 20–45 °C, рН 5–10. MF2: 20–37 °C, рН 6–10. Геномный анализ выявил наличие генов катаболизма алканов, ПАУ, фенола, а также горизонтально перенесённых регионов. Штамм K1 вероятно представляет новый вид рода Kocuria. Новизна: комплексная характеристика аборигенных штаммов с подтверждением их биодеградативного потенциала и геномной структуры.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Үш перспективалы штамм бөлініп алынды: Kocuria rosea K1, Rhodococcus corynebacterioides MF2 және Rhodococcus corynebacterioides K18-2(2). Штаммдардың көмірсутектердің кең ауқымын (фенол, толуол, нафталин, бензоат, салицилат, гексадекан және додекан) ыдырататыны анықталды. Штаммдар әртүрлі жағдайларға төзімділік көрсетті: K1: 6–45°C, рН 4–10, NaCl 10%-ға дейін. K18: 20–45°C, рН 5–10. MF2: 20–37°C, рН 6–10. Геномдық талдау алкандарды, PAH және фенол катаболизмін кодтайтын гендердің, сондай-ақ көлденеңінен ауыстырылған аймақтардың бар екенін анықтады. K1 штаммы, бәлкім, Kocuria тұқымдасындағы жаңа түрді білдіреді. Жаңалығы: жергілікті штамдардың биоыдырау әлеуеті мен геномдық құрылымын растаумен кешенді сипаттамасы.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Объект применения: загрязнённые нефтью и нефтепродуктами почвы. Температурный диапазон работы: от 6 °C до 45 °C. Солевой диапазон: до 10% NaCl (для штамма K1). Субстраты для деградации: нефть, мазут, дизельное топливо, ароматические и алифатические углеводороды. Технологическая основа: использование жидкой минеральной среды Эванса для культивирования. Геномная характеристика: наличие катаболических генов на хромосоме, отсутствие плазмидных оперонов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолданылуы: Мұнай және мұнай өнімдерімен ластанған топырақтар. Жұмыс температурасының диапазоны: 6°C-тан 45°C-қа дейін. Тұз диапазоны: 10%-ға дейін NaCl (K1 штаммы үшін). Деградацияға арналған субстраттар: мұнай, мазут, дизель отыны, хош иісті және алифатты көмірсутектер. Технологиялық негіз: өсіру үшін Эванс сұйық минералды ортасын пайдалану. Геномдық сипаттамалары: хромосомада катаболикалық гендердің болуы, плазмидалық оперондардың болмауы.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Ендірілмеді

Efficiency (in Russian) : Высокая степень адаптации штаммов к экстремальным условиям (температура, рН, солёность). Способность к деградации нефти и нефтепродуктов в качестве единственного источника углерода. Потенциал применения в биоремедиации загрязнённых территорий. Генетическая устойчивость и наличие ключевых катаболических путей обеспечивают стабильность процесса.

Efficiency (in Kazakh) : Штаммның экстремалды жағдайларға (температура, рН, тұздылық) жоғары дәрежеде бейімделуі. Мұнай мен мұнай өнімдерін жалғыз көміртек көзі ретінде ыдырату мүмкіндігі. Ластанған жерлерді биоремедиациялауда қолдану мүмкіндігі. Генетикалық төзімділік және негізгі катаболикалық жолдардың болуы процестің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут применяться для биоремедиации почв, загрязнённых нефтепродуктами, особенно в засушливых регионах, таких как Приаралье, а также в экологических проектах по восстановлению земель и рекультивации загрязнённых территорий.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері мұнай өнімдерімен ластанған топырақты биоремедиациялау үшін, әсіресе Арал өңірі сияқты құрғақ аймақтарда, сондай-ақ жерді қалпына келтіру және ластанған аумақтарды қалпына келтіру бойынша экологиялық жобаларда қолданылуы мүмкін.