The object of research, development or design (in Russian) : Обработка вымя и сосков молочных коров, объекты ветеринарного надзора, молочно-товарные фермы, животноводческие помещения, коровье молоко

The object of research, development or design (in Kazakh) : Сүтті сиырлардың желіндері мен емізіктерін санитариялық өңдеу, ветеринариялық қадағалау объектілері, сүт фермалары, жеке шаруа қожалықтары

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – разработка и усовершенствование способов профилактики воспаления молочной железы у коров и повышение качества молока, своевременное и эффективное лечение больных животных, восстановление физиологической функции вымени и сохранение высокой продуктивности коров в последующую лактацию.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – сиыр желінінің қабынуының алдын алу және сүт сапасын жақсарту әдістерін әзірлеу және жетілдіру; сүт бездерінің ауруларын ерте диагностикалау және алдын алу, ауру жануарларды уақтылы және тиімді емдеу, жануарлардың физиологиялық қызметін қалпына келтіру.

Методы исследования (на русском) : Анализ методом ПЦР основан на обнаружении в материале исследования небольшого фрагмента ДНК возбудителя той инфекции, которую подозревает врач. «Небольшой фрагмент ДНК» - это несколько сотен пар оснований ДНК - кирпичиков, расположенных в строго определенной последовательности, и потому образующих неповторимый узор. Для ПЦР - диагностики инфекций достаточно небольшого фрагмента, поскольку любая ДНК вклюает себя не менее нескольких тысяч оснований (ТП4-ПЦР-01-«Терцик»). Методы определения качества молока КомбиФосс ФТ+ (CombiFoss FT+) - экспресс-анализатор сырого молока. Использование КомбиФосс ФТ+ позволяет добиться улучшения экономических показателей производителей за счет повышения эффективности, а следовательно доходности производства. Вискозиметрический анализатор соматических клеток в молоке Соматос-М предназначен для контроля молока на молочных фермах, приемных пунктах, предприятиях молочной промышленности с целью определения количества соматических клеток в молоке по условной вязкости, измеряемой по времени вытекания контролируемой пробы через капилляр.

Методы исследования (на казахском) : ПТР әдісімен талдау дәрігер күдіктеніп отырған инфекция қоздырғышының ДНҚ-сының шағын фрагментін зерттелетін материалдан анықтауға негізделген. «ДНҚ-ның шағын фрагменті» – бұл бірнеше жүз жұп нуклеотидтен тұратын, белгілі бір қатаң ретпен орналасқандықтан қайталанбас үлгі құрайтын ДНҚ-ның құрылыс блоктары. ПТР-диагностика үшін осындай шағын фрагмент жеткілікті, себебі кез келген ДНҚ кемінде бірнеше мың нуклеотидтен тұрады (ТП4-ПЦР-01-«Терцик»). Сүт сапасын анықтау әдістері. CombiFoss FT+ (КомбиФосс ФТ+) – шикі сүтті жедел талдауға арналған анализатор. CombiFoss FT+ қолдану өндірушілерге тиімділікті арттыру арқылы экономикалық көрсеткіштерді жақсартуға және тиісінше, өндірістің табыстылығын көтеруге мүмкіндік береді. Соматоc-М сүттегі соматикалық жасушаларды анықтауға арналған анализатор болып табылады. Ол сүт фермаларында, қабылдау пункттерінде, сүт өнеркәсібі кәсіпорындарында сүттің тұтқырлығына сәйкес соматикалық жасушалар санын анықтау үшін қолданылады. Тұтқырлық бақылау үлгінің капилляр арқылы ағу уақыты бойынша өлшенеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В опытную группу коров были включены 200 коров разной лактации голштинской породы молочной фермы Амиран Талгарского района Алматинской области. Осуществлен сбор образцов крови с ЭДТА в количестве 200 голов. Поскольку терапевтический эффект пробиотического препарата при интрацистернальном введении оказался низким, был выбран другой способ применения - введение через паравагинальную клетчатку. По результатам исследований установлено, что оптимальная доза пробиотического препарата составляет 10 мл, и именно эта концентрация показала наиболее высокий терапевтический эффект. Средний срок выздоровления дойных коров от субклинического мастита составил 5,2±0,15 дня. Кроме того, было определено, что повышение эффективности лечения достигается при введении пробиотического препарата в дозе 10 мл в паравагинальную клетчатку один раз в сутки. Научная новизна проекта: Проблема снижения молочной продуктивности коров и ухудшения качества молока при маститах становится все более актуальной, так как повышение безопасности молока как продукта питания является наиболее приоритетным.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Тәжірибелік топқа Алматы облысы Талғар ауданының «Амиран» сүт фермасындағы әртүрлі лактация кезеңіндегі 200 голштин сиыры енгізілді. ЭДТА қосылған қанның 200 үлгісі жиналды. Пробиотикалық препараттың интрацистерналық енгізу кезіндегі терапевтикалық әсері төмен болғандықтан, оны қолданудың басқа тәсілі таңдалды – паравагиналдық клетчатка арқылы енгізу. Зерттеу нәтижелері бойынша пробиотикалық препараттың оңтайлы дозасы 10 мл екені анықталды, дәл осы концентрация ең жоғары терапевтикалық тиімділік көрсетті. Субклиникалық маститтен сауын сиырлардың орташа сауығу уақыты 5,2±0,15 күнді құрады. Сонымен қатар, емдеу тиімділігінің артуы пробиотикалық препаратты тәулігіне бір рет 10 мл дозада паравагиналдық клетчаткаға енгізу арқылы қамтамасыз етілетіні анықталды. Жобаның ғылыми жаңалығы: сиырлардың сүт өнімділігінің төмендеуі және маститтің салдарынан сүт сапасының нашарлауы мәселесі барған сайын өзекті бола түсуде, өйткені сүттің азық-түлік өнімі ретінде қауіпсіздігін арттыру ең басым бағыт болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В результате проведения диагностики устойчивости дойных коров к субклиническому маститу у животных были определены генотипы по локусам генов MX1, TLR6, BRCA1, CXCR1, а также изучено влияние аллелей этих генов на частоту возникновения мастита и количество соматических клеток в молоке. Такие данные показывают, что это позволяет осуществлять профилактику мастита. В настоящее время во всех молочных хозяйствах для борьбы с субклиническим маститом широко применяются химические и антибиотические препараты, вследствие чего молоко от заболевших животных до полного выздоровления использовать нельзя. Поэтому, с целью внедрения в хозяйства, занимающиеся производством молока, таких методов лечения, которые не прекращают процесс производства, было рассмотрено применение не антибиотических, а пробиотических препаратов. Пробиотический препарат был приготовлен из культур молочнокислых и пропионовокислых бактерий (Lactobacillus plantarum 2в/А-6 и 14д, Lactobacillus brevis Б-3/А-26, Lactobacillus acidophilus-27w и Propionibacterium shermanii 2/10).

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сауын сиырлардың субклиникалық маститіне төзімділігіне диагностика жасау жұмыстарының нәтижесінде, жануарларда MX1, TLR6, BRCA1, CXCR1 гендерінің локустары бойынша генотиптері анықталды және осы гендердің аллельдерінің маститке шалдығу жиілігіне және сүттегі соматикалық жасушалар санына әсері зерттелді. Мұндай жағдай маститтің алдын алуға мүмкіндік беретінін көрсетеді. Қазіргі уақытта барлық сүт шаруашылықтарында субклиникалық маститпен күресу үшін химиялық және антибиотикалық препараттар кеңінен қолданылады, соның салдарынан ауру малдың сүтін толық сауығып кеткенге дейін пайдалануға болмайды. Сондықтан, сүт өндірумен айналысатын шаруашылықтарға өндіріс процесін тоқтатпайтын емдеу әдістерін енгізу мақсатында антибиотиктік емес, пробиотикалық препараттарды қолдану қарастырылды. Пробиотикалық препарат сүт қышқылды және пропион қышқылды бактериялар дақылдарынан дайындалды (Lactobacillus plantarum 2в/А-6 және 14д, Lactobacillus brevis Б-3/А-26, Lactobacillus acidophilus-27w және Propionibacterium shermanii 2/10).

Level of implementation (in Russian) : С целью предотвращения распространения субклинического мастита среди дойных коров было установлено, что проведение диагностики на генетическую устойчивость позволяет улучшить профилактику мастита на 80–95%. Кроме того, при совершенствовании мер по профилактике и лечению субклинического мастита выяснено, что если терапевтическое действие антибиотических препаратов, применяемых в хозяйстве, продолжается примерно 7 дней, то в новом предлагаемом методе лечения длительность терапии мастита пробиотическим, то есть неантибиотическим, препаратом составляет 5,2 дня, и его эффективность оказалась более высокой.

Level of implementation (in Kazakh) : Сауын сиырлар арасында субклиникалық маститтің таралуын тоқтату мақсатында, генетикалық төзімділігіне диагностика жүргізу жұмыстары маститтің алдын алуға 80-95%-ға дейін жақсартатыны анықталды. Сонымен қатар субклиникалық маститтің алдын алу және емдеу шараларын жетілдіруде, шаруашылықта қолданылатын антибиотикалық препараттардың емдік қасиеті шамамен 7 күнге созылса, жаңадан ұсынылған емдеу тәсілінде, антибиоткалық емес пробиотикалық препаратының маститті емдеу ұзақтығы 5,2 күнге созылып, тиімділігі жоғары екені анықталды.

Efficiency (in Russian) : Результаты работ по определению генетической устойчивости дойных коров к субклиническому маститу и совершенствованию методов их лечения неантибиотическими препаратами способствуют повышению качества производимого молока, улучшению здоровья животных и повышению экономической эффективности производства.

Efficiency (in Kazakh) : Сауын сиырлардың субклиникалық маститін диагностикалауда генетикалық төзімділігін анықтау жұмыстары және оларды антибиоткалық емес препараттармен емдеу шараларын жетілдіру жұмыстарының нәтижесі, өндірілетін сүттің сапасы мен жануарлардың денсаулығын жақсартып, өндірістің экономикалық тиімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования будут применяться успешно во всех сельхозформированиях, занимающихся производствам молока, а также в личных хозяйствах населения республики

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері сүт өндірумен айналысатын барлық ауыл шаруашылығы құрылымдарында, сондай-ақ жеке шаруашылықтарында табысты қолданылатын болады