The object of research, development or design (in Russian) : Водоплавающие домашние и дикие гуси, утки, заражённая или потенциально заражённая паразитами рода Sarcocystis.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Үй және жабайы су құстары – қаздар мен үйректер, Sarcocystis туысына жататын паразиттермен жұққан немесе ықтимал түрде жұққан.

Aim of work (in Russian) : Мониторинг и изучение эпизоотической ситуации саркоцистоза у водоплавающей птицы в Костанайской области с определением качества мяса и безопасности продукции для здоровья людей.

Aim of work (in Kazakh) : Қостанай облысындағы су құстарында саркоцистоздың эпизоотиялық жағдайын мониторингтеу және зерттеу, ет сапасын анықтау және өнімнің адамдар денсаулығы үшін қауіпсіздігін бағалау.

Методы исследования (на русском) : В научной работе использовались классические паразитологические, компрессионно-морфологические методы исследований.

Методы исследования (на казахском) : Ғылыми жұмыста классикалық паразитологиялық және компрессиялық-морфологиялық зерттеу әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе научной работы было отобрано и исследовано 103 туши птицы, включая 46 диких и 25 домашних уток, а также 15 диких и 17 домашних гусей, отобранных в Мендыкаринском, Сарыкольском, Алтынсаринском, Костанайском и Карасусском районах Костанайской области. Проведён осмотр туш и внутренних органов на наличие макроцист, а также оценены экстенсивность и интенсивность инвазии. Экстенсивность инвазии (ЭИ) составила: у диких уток - 4,3% (2 случая), у домашних уток - 4% (1 случай), у диких гусей - 18,3% (2 случая); среди домашних гусей, заражённых не выявлено. Интенсивность инвазии (ИИ) варьировала следующим образом: у диких уток - от 3 до 9 цист в срезе, у домашних уток - от 1 до 6 цист, у диких гусей - от 2 до 11 цист; у домашних гусей цисты не обнаружены. Выявлен вид Sarcocystis riley. В ходе микроскопического исследования выявлены цисты овальной и преимущественно продолговатой формы с заострёнными концами. Средняя длина микроцисты: 1.78 мм, средняя ширина микроцисты: 0.36 мм. Новизна исследования заключается в получении первичных данных о распространении саркоцистоза среди водоплавающей птицы в указанных районах, выявлении различий в уровне инвазии между дикими и домашними видами, а также в уточнении морфологических характеристик макроцист, что имеет значение для ветеринарно-санитарной оценки качества мяса и мониторинга зоонозных рисков.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ғылыми жұмыста Қостанай облысының Мендіқара, Сарыкөл, Алтынсарин, Қостанай және Қарасу аудандарында алынған 103 құс ұшалары, оның ішінде 46 жабайы және 25 ұй үйректері, сондай-ақ 15 жабайы және 17 үй қаз зерттелді. Ұшалар мен ішкі ағзаларда макроцисталардың бар-жоғын анықтау үшін тексерілді, сондай-ақ инвазияның экстенсивтілігі мен қарқындылығы бағаланды. Инвазияның экстенсивтілік көрсеткіші (ЭИ) төмендегідей болды: жабайы үйректерде – 4,3% (2 жағдай), үйректерде – 4% (1 жағдай), жабайы қаздарда – 18,3% (2 жағдай); үй қаздар арасында жұқпа анықталған жоқ. Инвазияның қарқындылығы (ИИ) былайша болді: жабайы үйректерде – кесіндіде 3-тен 9-ға дейін циста, үйректерде – 1-ден 6-ға дейін, жабайы қаздарда – 2-ден 11-ге дейін; үй қаздарда цисталар анықталған жоқ. Sarcocystis riley түрі анықталды. Микроскопиялық зерттеу барысында ұштары ойыс, жұмыр және негізінен созылған формадағы цисталар анықталды. Микроцистаның орташа ұзындығы – 1,78 мм, орташа ені – 0,36 мм. Зерттеудің жаңалығы – көрсетілген аудандардағы су құстарында саркоцистоздың таралуы туралы алғашқы деректерді алу, жабайы және үй құстарында инвазия деңгейлерінің айырмашылықтарын анықтау, сондай-ақ макроцисталардың морфологиялық сипаттамаларын нақтылау, бұл ет сапасын ветеринарлық-санитарлық бағалау және зооноздық тәуекелдерді мониторингтеу үшін маңызды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В проекте основными технико-экономическими показателями являются уровень заражённости водоплавающей птицы саркоцистозом (распространённость паразита в пробах и интенсивность инвазии), чувствительность и стоимость лабораторных анализов. Конструктивные показатели включают объём выборки, пропускную способность лаборатории, себестоимость одной пробы и эффективность профилактических мероприятий по снижению риска заражения.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобада негізгі технико-экономикалық көрсеткіштерге су құстарындағы саркоцистозбен жұқпалану деңгейі (үлгілердегі паразиттің таралуы және инвазия қарқындылығы), зертханалық талдаулардың сезімталдығы және құны жатады. Конструктивтік көрсеткіштерге үлгі көлемі, зертхананың өткізу қабілеті, бір үлгінің өзіндік құны және жұқпалану тәуекелін азайтуға арналған алдын алу шараларының тиімділігі кіреді.

Level of implementation (in Russian) : Задачи проекта не предполагают внедрений.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаның мақсаттары іске асыруды қамтымайды.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в предоставлении достоверной информации о распространении и интенсивности инвазии. Результаты будут полезны ветеринарным специалистам для диагностики и разработки профилактических мероприятий.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі инвазияның таралуы мен қарқындылығы туралы сенімді ақпарат беруінде жатыр. Нәтижелері ветеринарлық мамандарға диагностика жүргізу және алдын алу шараларын әзірлеу үшін пайдалы болады.

Field of application (in Russian) : Ветеринарные лаборатории. Научные и образовательные учреждения.

Field of application (in Kazakh) : Ветеринарлық зертханалар. Ғылыми және білім беру мекемелері. .