The object of research, development or design (in Russian) : -молоко сырое верблюжье, национальные продукты переработки верблюжьего молока (шубат, курт и пр.), которые планируется поставлять из КХ «Рауан» Западно-Казахстанской области, Бокейординский района Республики Казахстан, в соответствии с требованиями нормативной документации РК и ТС (СТ РК 166-2015 «Молоко верблюжье для переработки. Технические условия»; ТР ТС 021/2011 «О безопасности пищевой продукции» и ТР ТС 033/2013 «О безопасности молока и молочной продукции»); - исследуемые образцы геномной ДНК, выделенной из полученных культур микроорганизмов; - штаммы лактобактерий Lactobacillus, выделенные из национальных продуктов переработки верблюжьего молока; - пребиотики, например, мальтодекстрин, инулин, растительный гидролизат и пр.; - исследуемые образцы комплексного биологически активного компонента в виде комбинации штаммов лактобактерий Lactobacillus и пребиотиков; - исследуемые образцы инкапсулированных форм комплексного биологически активного компонента, полученные с использованием приемов лиофильной сушки; - исследуемые образцы кисломолочного продукта с использованием разработанного комплексного биологически активного компонента (согласно разработанной в рамках проекта технической документации: ТИ и ТУ); - коммерческие заквасочные культуры для йогурта, например, торговой марки согласно ТУ 10.89.19-001-18137828-2021.

The object of research, development or design (in Kazakh) : • шикі түйе сүті, түйе сүтінен жасалатын ұлттық өнімдер (шұбат, іркіт және т.б.), оларды Қазастан Республикасы, Батыс Қазақстан облысы, Бөкейорда ауданындағы «Рауан» ШЖ-нан Қазақстан Республикасының және Кеден одағының нормативтік құжаттарына сәйкес жеткізу жоспарлануда (ҚР СТ 166-2015 «Өңдеуге арналған түйе сүті. Техникалық шарттары»; КО ТР 021/2011 «Азық-түлік өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» және КО ТР 033/2013 «Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздігі туралы»); • зерттелетін үлгілер: алынған микроорганизм культураларынан бөлінген геномдық ДНК; • түйе сүтінен жасалатын ұлттық өнімдерден бөлінген Lactobacillus тұқымдарының лактобактерия штаммдары; • пребиотиктер, мысалы, мальтодекстрин, инулин, өсімдік гидролизаты және т.б.; • зерттелетін үлгілер: Lactobacillus лактобактерия штаммдары мен пребиотиктердің комбинациясы түріндегі кешенді биологиялық бесенді компонент; • зерттелетін үлгілер: лиофильді кептіру әдістерін қолданып алынған кешенді биологиялық бесенді компоненттің инкапсуляцияланған нысандары; • зерттелетін үлгілер: әзірленген кешенді биологиялық бесенді компонентті қолдану арқылы жасалған қышқыл сүт өнімі (жоба аясында әзірленген техникалық құжаттамаға сәйкес: ТН және ТШ); • йогурт үшін сауда маркасының коммерциялық ашытқы культуралары, мысалы, ТЖ 10.89.19-001-18137828-2021 сәйкес.

Aim of work (in Russian) : Данный проект посвящен разработке состава и технологии получения комплексного биологически активного компонента с симбиотическими свойствами на основе пробиотических штаммов лактобактерий Lactobacillus, выделенных из национальных продуктов переработки верблюжьего молока, и пребиотиков, а также разработка кисломолочного продукта функционального назначения (с содержанием молочнокислых бактерий 106–108 КОЕ/г) с использованием комплексного биологически активного компонента.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл жоба түйе сүті негізіндегі ұлттық өнімдерден оқшауланған Lactobacillus лактобактерияларының пробиотикалық штаммдары және пребиотиктер негізінде симбиотикалық қасиеттері бар кешенді биологиялық белсенді компоненттің құрамы мен технологиясын әзірлеуге, сондай-ақ кешенді биологиялық белсенді компонентті пайдалана отырып, функционалдық мақсаттағы қышқыл сүтті өнімін (құрамында 106-108 КОЕ/г сүт қышқылды бактериялары бар) әзірлеуге арналған.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследования будут применяться следующие методы: описательные (сравнительный анализ симбиотических свойств), математического планирования (проектирование образцов биологически активного компонента), экспериментальные (оценка качества и безопасности, амплификация ДНК, инкапсулирование), расчетные (оценка химического состава и показателей качества) и корреляционный анализ (статистическая обработка результатов). Данный комплексный подход направлен на получение достоверных и воспроизводимых результатов проекта.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында келесі әдістер қолданылады: сипаттамалық (симбиотикалық қасиеттерді салыстырмалы талдау), математикалық жоспарлау (биологиялық бесенді компонент үлгілерін жобалау), эксперименттік (сапа мен қауіпсіздікті бағалау, ДНК амплификациялау, инкапсуляциялау), есептеу (химиялық құрамды және сапа көрсеткіштерін бағалау) және корреляциялық талдау (нәтижелерді статистикалық өңдеу). Бұл тәсілдер жобаның сенімді және қайталанатын нәтижелерін алуға бағытталған.

Obtained results and novelty (in Russian) : Ожидаемые результаты данного проекта представляют собой комплекс продуктов, которые будут востребованы среди действующих предприятий молочной отрасли в части обеспечения потребности в отечественных заквасочных культурах с пробиотическими свойствами, способными рационально встроиться в технологическую цепочку производства кисломолочной продукции и гарантировать получение безопасной и качественной продукции, полностью основанной на сырьевых ресурсах РК. Имеются все предпосылки для масштабирования проекта в условиях стабильного развития верблюдоводства в Республике Казахстан в условиях потепления климата и перспективы развития отечественной конкурентоспособной пищевой отрасли. Внедрение отечественных разработок в биотехнологические и пищевые производства РК создаст новые рабочие места на предприятиях отрасли. Ожидаемые результаты данного проекта имеют высокую общественную значимость, очевидную для потребителя пищевой продукции, так как позволят расширить ассортимент кисломолочной продукции на основе верблюжьего молока. Задел, полученный в рамках данного проекта, станет основой для будущих исследований в междисциплинарной области, а в перспективе в фармацевтической отрасли при разработке биологически активных добавок на основе верблюжьего молока с доказанными свойствами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бұл жобаның күтілетін нәтижелері сүт саласының жұмыс істеп тұрған кәсіпорындары арасында қышқыл сүтті өнімдерін өндірудің технологиялық тізбегіне ұтымды ендіруге және толығымен ҚР шикізат ресурстарына негізделген қауіпсіз және сапалы өнім алуға кепілдік беруге қабілетті пробиотикалық қасиеттері бар отандық ашытқы дақылдарына қажеттілікті қамтамасыз ету бөлігінде сұранысқа ие өнімдер кешенін білдіреді. Климаттың жылынуы жағдайында Қазақстан Республикасында түйе шаруашылығының тұрақты дамуы жағдайында жобаны масштабтау және отандық бәсекеге қабілетті тамақ саласын дамыту перспективалары үшін барлық алғышарттар бар. ҚР биотехнологиялық және тамақ өндірісіне отандық әзірлемелерді енгізу сала кәсіпорындарында жаңа жұмыс орындарын ашады. Бұл жобаның күтілетін нәтижелері тамақ өнімдерін тұтынушы үшін қоғамдық маңызға ие, өйткені түйе сүтіне негізделген қышқыл сүтті өнімдерінің ассортиментін кеңейтуге мүмкіндік береді. Осы жоба шеңберінде алынған нәтижелер пәнаралық салада, ал болашақта фармацевтика саласында дәлелденген қасиеттері бар түйе сүтіне негізделген биологиялық белсенді қоспаларды әзірлеу кезінде болашақ зерттеулер үшін негіз бола алады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Значимость ожидаемых результатов проекта для мирового сообщества заключается в получении новых знаний о пробиотических штаммах лактобактерий, полученных из национальных продуктов переработки верблюжьего молока, расширении коллекции лактобактерий с пробиотическими свойствами, а также новых научных данных о способах защиты пробиотических штаммов лактобактерий путем их инкапсулирования с добавлением пребиотиков и разработке комплексного биологически активного компонента для дальнейшего использования при производстве кисломолочного продукта. Практическая значимость ожидаемых результатов проекта для пищевой индустрии страны на этапе производства кисломолочных продуктов связана с импортозамещением коммерческих заквасочных культур на отечественный продукт с заданными свойствами, способный обеспечить качество и безопасность пищевой продукции функционального назначения для широкой целевой группы потребителей и, в перспективе, создаст условия для гармонизации гомеостаза питания населения страны, обеспечив снижение риска развития социально-значимых заболеваний желудочно-кишечного тракта и пр.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның күтілетін нәтижелерінің әлемдік қауымдастық үшін маңыздылығы түйе сүтінен жасалған ұлттық өнімдерден алынған лактобактериялардың пробиотикалық штаммдары туралы жаңа білімдерді алуда, пробиотикалық қасиеттері бар лактобактериялар коллекциясын кеңейтуде, сондай-ақ пробиотикалық лактобактерия штаммдарын пребиотиктер қосу арқылы инкапсуляциялау жолдары және одан әрі қышқыл сүт өнімдерін өндіруде қолдану үшін кешенді биологиялық бесенді компонентті әзірлеу бойынша жаңа ғылыми деректерді алудан көрінеді. Жоба нәтижелерінің еліміздің азық-түлік индустриясы үшін практикалық маңыздылығы қышқыл сүт өнімдерін өндіру кезеңінде импорттық коммерциялық ашытқы культураларын белгіленген қасиеттері бар отандық өнімге ауыстырумен байланысты. Бұл өнім кең тұтынушылар үшін функционалдық мақсаттағы азық-түлік өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ете алады және болашақта ел тұрғындарының тамақтану гомеостазын үйлестіру үшін жағдай жасап, асқазан-ішек жолдарының әлеуметтік маңызы бар ауруларының даму тәуекелін төмендетеді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Ожидаемые результаты проекта продемонстрируют высокую эффективность разработанного комплексного биологически активного компонента (КБАК), что обеспечит его успешное применение в производстве. Это позволит создать новый ассортимент безопасной и функциональной кисломолочной продукции на основе верблюжьего молока с гарантированной пользой для здоровья потребителя. Эффективность КБАК, доказанная в ходе исследований, напрямую проявится в способности продукции способствовать гармонизации пищевого гомеостаза и снижению рисков развития заболеваний ЖКТ, что отвечает ключевым запросам общества на здоровое питание. Кроме того, проект обеспечит синергетический эффект от коллаборации ученых, значительно повысив эффективность научных исследований за счет междисциплинарного подхода и укрепляя научно-технический потенциал страны в создании современных пищевых технологий.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның күтілетін нәтижелері әзірленген кешенді биологиялық белесенді компоненттің (КБК) тиімділігін айқын көрсетеді, бұл оның өндірісте сәтті қолданылуын қамтамасыз етеді. Бұл түйе сүті негізіндегі қауіпсіз және функционалды сүт өнімдерінің жаңа ассортиментін жасауға мүмкіндік береді және тұтынушы денсаулығына пайдасы кепілдендірілген. Зерттеулер барысында дәлелденген КБК тиімділігі өнімнің азықтудық гомеостазды үйлесімді етуге және асқазан-ішек жолдарының аурулары даму тәуекелдерін төмендетуге қабілеттілігінде тікелей көрінеді, бұл қоғамның денсаулықты тамақтануға деген негізгі сұраныстарына жауап береді. Сонымен қатар, жоба ғалымдардың ынтымақтастығы арқылы синергетикалық әсерге қол жеткізе отырып, пәндераралық тәсілдің арқасында ғылыми зерттеулердің тиімділігін айтарлықтай арттырады жәде заманауи тамақ өндірісі технологияларын жасауда елдің ғылыми-техникалық әлеуетін нығайтады.

Field of application (in Russian) : Данный проект нацелен на решение ряда научных проблем, таких как выделение штаммов лактобактерий из национальных продуктов переработки верблюжьего молока, изучение их пробиотических свойств, исследование возможности комбинации штаммов лактобактерий с пребиотиками и оценка их симбиотических свойств, а также разработка состава и технологии изготовления комплексного биологически активного компонента для дальнейшего производства кисломолочных продуктов с доказанными функциональными свойствами. Основная гипотеза проекта базируется в области разработки отечественного продукта - комплексного биологически активного компонента как альтернативного продукта в противовес коммерческим заквасочным культурам импортного производства, широко применяемым в молочной промышленности страны. Данный подход обеспечит соблюдение принципов циркулярной экономики в рамках перерабатывающей отрасли АПК страны.

Field of application (in Kazakh) : Бұл жоба бірқатар ғылыми мәселелерді шешуге бағытталған, мысалы, түйе сүтінен жасалған ұлттық өнімдерден лактобактерия штаммдарын бөліп алу, олардың пробиотикалық қасиеттерін зерттеу, лактобактерия штаммдарын пребиотиктермен үйлестіру мүмкіндігін зерттеу және олардың симбиотикалық қасиеттерін бағалау, сондай-ақ функционалдық қасиеттері дәлелденген қышқыл сүт өнімдерін одан әрі өндіру үшін кешенді биологиялық бесенді компоненттің құрамы мен өндіріс технологиясын әзірлеу. Жобаның негізгі гипотезасы отандық өнім – кешенді биологиялық бесенді компонентті елдің сүт өнеркәсібінде кеңінен қолданылатын импорттық коммерциялық ашытқы культураларына балама ретінде әзірлеу саласына негізделген. Бұл тәсіл АӨК-нің өңдеу саласында айналымды экономика принциптерінің сақталуын қамтамасыз етеді.