The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются: - патентная и научно-техническая литература; - обезжиренный катык по ГОСТ 31658-2012; - сухая сыворотка по ГОСТ 33958-2016; - белковый осадок пахты по ГОСТ 34354‑2017; - конский жир — по ГОСТ 25292‑2017.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары болып табылады: - патенттік және ғылыми-техникалық әдебиеттер; - майсыздандырылған қатық — МЕМСТ 31658–2012 бойынша; - құрғақ сүт сарысуы — МЕМСТ 33958–2016 бойынша; - пахтаның ақуызды тұнбасы — МЕМСТ 34354–2017 бойынша; - жылқы майы — МЕМСТ 25292–2017 бойынша.

Aim of work (in Russian) : Разработка перспективной безотходной инновационной технологии национального кисломолочного продукта «Курт» с использованием вторичного молочного сырья — сыворотки и пахты, а также конского жира, при сохранении полезных свойств и биологической ценности молочного сырья.

Aim of work (in Kazakh) : Сүт шикізатының пайдалы қасиеттері мен биологиялық құндылығын сақтай отырып, екіншілік сүт шикізаты-сүт сарысуы мен пахтаны және жылқы майын пайдалану арқылы ұлттық сүт қышқылды «Құрт» өнімінің перспективалы қалдықсыз, инновациялық технологиясын әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Пищевая ценность сырья были исследованы по следующим нормативным документам: массовая доля белка по ГОСТ 23327–98, массовая доля жира по ГОСТ 5867–90, массовая доля влаги по ГОСТ 3626–73, массовая доля поваренной соли по ГОСТ 3627-81, массовая доля золы по ГОСТ Р 51466-99.Содержание витаминов в сырье были исследованы по следующим нормативным документам: витамин A — по ГОСТ EN 12823-1-2014, витамин E — по ГОСТ EN 12822–2014, витамин C — по ГОСТ 34151–2017. Минеральные вещества в сырье были определены по нормативным документам: кальций (Са)- Р 4.1.1672-2003, р. II, п.3, магний (Mg) Р 4.1.1672-2003, р. II, п.3. Аминокислотный состав был исследован по МВИ МН 1363–2000, жирнокислотный состав по ГОСТ Р 54663-2011.Определение токсичных элементов были исследованы по следующим нормативным документам: свинец (Pb) — ГОСТ 30178-96 / МВИ МУК / ИСО 17294 (ICP-MS), кадмий (Cd) — ГОСТ 30178-96 / ГОСТ 26933-2012, мышьяк (As) — ГОСТ 26930-86 / ГОСТ 30178-96, ртуть (Hg) — ГОСТ 26927-86. Микробиологические показатели были определены: - КМАФАнМ (общее количество мезофильных аэробных и факультативно-анаэробных микроорганизмов) — ГОСТ 32901-2014 - Патогенные микроорганизмы, в том числе Salmonella spp. — ГОСТ 31659-2012 / ISO 6579 - Listeria monocytogenes — ГОСТ ISO 11290-1-2022 - БГКП (колиформы) — ГОСТ 31747-2012 - Плесень и дрожжи — ГОСТ 10444.12-2013 / ГОСТ 33566-2015 - Staphylococcus aureus — ГОСТ 30347-2016

Методы исследования (на казахском) : Шикізаттың тағамдық құндылығы келесі нормативтік құжаттар бойынша зерттелді: ақуыздың массалық үлесі — МЕМСТ 23327–98, майдың массалық үлесі —МЕМСТ 5867–90, ылғалдың массалық үлесі — МЕМСТ 3626–73, ас тұзының массалық үлесі — МЕМСТ 3627–81, күлдің массалық үлесі — МЕМСТ Р 51466–99 бойынша анықталды. Шикізаттағы дәрумендердің мөлшері келесі нормативтік құжаттар бойынша зерттелді: витамин A — МЕМСТ EN 12823-1–2014, витамин E —МЕМСТ EN 12822–2014, витамин C — МЕМСТ 34151–2017. Шикізаттағы минералдық заттар келесі нормативтік құжаттар бойынша анықталды: кальций (Ca) — Р 4.1.1672-2003, р. II, п.3, магний (Mg) — Р 4.1.1672-2003, р. II, п.3. Аминқышқылдық құрамы МВИ МН 1363–2000 бойынша, ал майқышқылдық құрамы МЕМСТ Р 54663–2011 бойынша зерттелді. Токсикалық элементтердің мөлшері : қорғасын (Pb) — МЕМСТ 30178–96 / МВИ МУК / ISO 17294 (ICP-MS), кадмий (Cd) — МЕМСТ 30178–96 / МЕМСТ 26933–2012, мышьяк (As) — МЕМСТ 26930–86 / ГОСТ 30178–96, сынап (Hg) — МЕМСТ 26927–86 бойынша зерттелді. Микробиологиялық көрсеткіштер келесі нормативтік құжаттар бойынша анықталды: КМАФАнМ (мезофильді аэробты және факультативті-анаэробты микроорганизмдердің жалпы саны) — МЕМСТ 32901–2014 Патогенді микроорганизмдер, соның ішінде Salmonella spp. — МЕМСТ 31659–2012 / ISO 6579 Listeria monocytogenes — МЕМСТ ISO 11290–1–2022 БГКП (колиформдар) —МЕМСТ 31747–2012 Зең және ашытқылар — МЕМСТ 10444.12–2013 / ГОСТ 33566–2015 Staphylococcus aureus — МЕМСТ 30347–2016.

Obtained results and novelty (in Russian) : Был проведён поиск и анализ научно-технической информации, включающей научные статьи, диссертационные исследования и патентные источники. Проведены исследования молочного сырья по показателям пищевой безопасности, включающим содержание токсичных элементов, антибиотиков, пестицидов, радионуклидов и микотоксинов. Дополнительно изучены химический состав и органолептические характеристики исходного молочного сырья и конского жира. Результаты экспериментальных исследований подтвердили, что используемое сырьё соответствует требованиям нормативно-технической документации и положениям действующих технических регламентов. По итогам испытаний оформлены протоколы исследований. Оценка пищевой и биологической ценности, а также микробиологических показателей и параметров безопасности проводилась в лабораториях Научно-исследовательского института безопасности пищевых продуктов АО «АТУ». Физико-химические и структурно-механические свойства сырья исследовали в Семейском филиале ТОО «Казахский научно-исследовательский институт перерабатывающей и пищевой промышленности» и в лабораториях кафедры «Пищевые технологии» Шәкәрім университет. Разработанные компоненты признаны безопасными и пригодными для использования в производстве национального кисломолочного продукта «Курт».

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ғылыми-техникалық ақпараттарға талдау және ізденіс жұмыстары жүргізілді, оның құрамына ғылыми мақалалар, диссертациялық зерттеулер мен патенттік дереккөздер кірді. Сүт шикізаты тағамдық қауіпсіздік көрсеткіштері бойынша зерттелді, оған токсинді элементтер, антибиотиктер, пестицидтер, радионуклидтер және микотоксиндердің мөлшері енгізілді. Қосымша бастапқы сүт шикізаты мен жылқы майының химиялық құрамы және органолептикалық көрсеткіштері зерттелді. Эксперименттік зерттеулердің нәтижелері пайдаланылған шикізаттың нормативтік-техникалық құжаттама талаптарына және қолданыстағы техникалық регламенттерге толық сәйкес келетінін растады. Зерттеу нәтижелері бойынша хаттамалар рәсімделді. Тағамдық және биологиялық құндылығының, сондай-ақ микробиологиялық көрсеткіштері мен қауіпсіздік параметрлерінің бағалануы «АТУ» АҚ Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі ғылыми-зерттеу институтының зертханаларында жүргізілді. Сүт шикізатының физика-химиялық және құрылымдық-механикалық қасиеттері «Қазақ қайта өңдеу және тамақ өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС-нің Семей филиалы мен Шәкәрім университетінің «Тамақ технологиялары» кафедрасының зертханаларында зерттелді. Дайындалған компоненттер қауіпсіз деп танылып, ұлттық сүт қышқылды өнім — «Құрт» өндіруге қолдануға жарамды деп анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По результатам проведённой исследовательской работы на основе вторичного молочного сырья и конского жира будет разработана рецептура и технология кисломолочного продукта «Курт». В процессе исследования разрабатываются новые теоретические основы создания безопасных и современных технологий в пищевой промышленности, направленные на повышение эффективности производства и обеспечение стабильного качества продукции. Применение вторичного молочного сырья и конского жира позволит создать безотходные и ресурсосберегающие технологии, обеспечить рациональное использование побочных продуктов переработки молока, а также повысить экономическую и экологическую эффективность производства. Предлагаемые технологии направлены на сохранение биологической ценности сырья, улучшение органолептических и функциональных свойств конечного продукта, а также на удовлетворение потребностей населения в безопасных и качественных пищевых продуктах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша екіншілік сүт шикізаты мен жылқы майының негізінде ұлттық сүт қышқылды өнім «Құрттың» рецептурасы мен технологиясы әзірленетін болады. Зерттеу барысында тағам өнеркәсібінде қауіпсіз және заманауи технологияларды құрудың жаңа теориялық негіздері әзірленіп, өндірістің тиімділігін арттыруға және өнім сапасының тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған. Екінші сүт шикізаты мен жылқы майын қолдану қалдықсыз және ресурстарды үнемдейтін технологияларды жасауға, сүт өңдеуден шыққан қосалқы өнімдерді рационалды пайдалануға, сондай-ақ өндірістің экономикалық және экологиялық тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Ұсынылып отырған технологиялар шикізаттың биологиялық құндылығын сақтауға, өнімнің органолептикалық және функционалдық қасиеттерін жақсартуға, сондай-ақ халықтың қауіпсіз және сапалы тағам өніміне деген қажеттілігін қанағаттандыруға бағытталған.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Разработанная технология производства курта из вторичного молочного сырья с добавлением конского жира отличается высокой технологической и экономической эффективностью. Использование продуктов переработки молока позволяет существенно снизить себестоимость готовой продукции и минимизировать производственные отходы. Повышенное содержание жира обеспечивает улучшенные органолептические свойства и повышенную пищевую ценность курта. Технология способствует рациональному использованию сырья, расширению ассортимента национальных продуктов и улучшению экологических показателей производства.

Efficiency (in Kazakh) : Екіншілік сүт шикізатына жылқы майын қосу арқылы құрт өндірісін әзірлеу технологиясы жоғары технологиялық және экономикалық тиімділікке ие. Сүтті өңдеуден кейінгі өнімдерді пайдалану дайын өнімнің өзіндік құнын айтарлықтай төмендетуге және өндірістік қалдықтарды азайтуға мүмкіндік береді. Май құрамының артуы құрттың органолептикалық қасиеттерін жақсартып, тағамдық құндылығын арттырады. Бұл технология шикізатты рационалды пайдалануға, ұлттық өнімдер ассортиментін кеңейтуге және өндірістің экологиялық көрсеткіштерін жақсартуға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Молочная промышленность, фермерские хозяйства

Field of application (in Kazakh) : Сүт өнеркәсібі, фермерлік шаруашылықтар