The object of research, development or design (in Russian) : Места размещения свинцово-цинковых шлаков

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қорғасын-мырыш шлактарын орналастыру орындары

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является проведение экологического мониторинга с целью оценки мест размещения свинцово-цинковых шлаков на объекты окружающей среды и разработка технологии рекультивации земель шлаковых отвалов г. Шымкент.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты қоршаған орта нысандарына қорғасын-мырыш қождарын орналастыру орындарын бағалау мақсатында экологиялық мониторинг жүргізу және Шымкент қаласының қож үйінділерін рекультивациялау технологиясын әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : В ходе реализации проекта будут использованы методы титрования и ионометрического анализа, традиционные и современные методы анализа, такие как инструментальные или физико-химические методы, экспериментальные методы исследования в качестве постановки модельных, ситуационных и расширенных экспериментов. Для определения в исследуемых пробах почвы рН, окислительно-восстановительных потенциалов, активностей ионов Na+ . K+ , Ca2+, Cl- , NO3- и др будет использован потенциометрические метод. Вольтамперометрические методы – используются для определения большого числа элементов-металлов, а также некоторых неметаллов и неорганических анионов почвы. Для определения металлов в почве будет использован пламенно-фотометрический метод и молекулярно - адсорбционной спектроскопии.

Методы исследования (на казахском) : Жобаны іске асыру барысында титрлеу және ионометриялық талдау әдістері, аспаптық немесе физика-химиялық әдістер сияқты дәстүрлі және заманауи талдау әдістері, модельдік, ситуациялық және кеңейтілген эксперименттер қою ретінде эксперименттік зерттеу әдістері пайдаланылатын болады. Зерттелетін топырақ сынамаларында рН, тотығу-тотықсыздану потенциалдары, Na+ . K+ , Ca2+, Cl- , NO3- иондарының белсенділігін анықтау және т.б. потенциометриялық әдіс. Вольтамметриялық әдістер-көптеген элементтерді-металдарды, сондай-ақ кейбір бейметалдар мен Бейорганикалық топырақ аниондарын анықтау үшін қолданылады. Топырақтағы металдарды анықтау үшін жалын-фотометриялық әдіс және молекулалық - адсорбциялық спектроскопия қолданылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Представлены теоретические выводы по методам рекультивации земель, загрязненных продуктами переработки свинцово-цинковых шлаков. Взяты пробы и определена структура и состав земли в местах размещения свинцово-цинковых шлаков, населенных пунктов, санитарно-защитной зоны города Шымкент. Выбраны наиболее эффективные инструменты оценки качества земли в условиях загрязнения продуктами переработки свинцово-цинковых шлаков города Шымкент. Получено экспертное заключение по качеству земли в местах размещения свинцово-цинковых шлаков города Шымкент. Новизна проекта - методы рекультивации будут разрабатываться для конкретных условий с учетом степени и вида загрязнения, типов почв и экосистем. Разрабатываемые методы рекультивации представляют инновационные биорекультивационные технологии, направленные на реализацию проекта

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Шымкент қаласының елді мекені мен санитарлық-қорғау аймағының қорғасын-мырыш қождары орналасқан жерлерінен сынамалар алынып, топырақтың құрылымы мен құрамы анықталды. Талдау негізінде ғылыми мақалаларға қорғасын-мырыш қождарын қайта өңдеу өнімдерімен ластанған жерлерді қалпына келтіру әдістері бойынша теориялық тұжырымдар ұсынылды. Шымкент қаласының қорғасын-мырыш шлактарын қайта өңдеу өнімдерімен ластану жағдайында топырақ сапасын бағалаудың ең тиімді құралдары таңдалды. Шымкент қаласының қорғасын-мырыш қождары орналасқан жерлерде топырақтың сапасы бойынша сараптамалық қорытынды алынды. Жобаның жаңалығы -рекультивация әдістері ластану дәрежесі мен түрін, топырақ түрлері мен экожүйелерді ескере отырып, нақты жағдайлар үшін әзірленді. Әзірленіп жатқан рекультивация әдістері жобаны іске асыруға бағытталған инновациялық биорекультивациялық технологияларды ұсынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Представлены теоретические выводы по методам рекультивации земель, загрязненных продуктами переработки свинцово-цинковых шлаков для научных статей. Взяты пробы и определена структура и состав земли в местах размещения свинцово-цинковых шлаков, населенных пунктов, санитарно-защитной зоны города Шымкент. Выбраны наиболее эффективные инструменты оценки качества земли в условиях загрязнения продуктами переработки свинцово-цинковых шлаков. Получено экспертное заключение по качеству земли в местах размещения свинцово-цинковых шлаков

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қорғасын-мырыш қождарын қайта өңдеу өнімдерімен ластанған жерлерді қалпына келтіру әдістері бойынша теориялық тұжырымдар ұсынылды. Шымкент қаласының елді мекендерІ, санитарлық-қорғау аймағында қорғасын-мырыш қождары орналасқан жерлерде сынамалар алынды, топырақтың құрылымы мен құрамы айқындалды. Қорғасын-мырыш шлактарын қайта өңдеу өнімдерімен ластану жағдайында жер сапасын бағалаудың ең тиімді құралдары таңдалды. Қорғасын-мырыш қождары орналасқан жерлерде жердің сапасы бойынша сараптамалық қорытынды алынды.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) : Предлагаемый нами научный проект имеет большую социальную и экономическую значимость. Экологический мониторинг качества природных объектов города Шымкент в условиях загрязнения продуктами переработки свинцово-цинковых шлаков необходима для сохранения экологического здоровья города Шымкент.

Efficiency (in Kazakh) : Біз ұсынатын ғылыми жобаның әлеуметтік және экономикалық маңызы зор. Қорғасын-мырыш шлактарын қайта өңдеу өнімдерімен ластану жағдайында Шымкент қаласы жерлерінің сапасына экологиялық мониторинг Шымкент қаласының экологиялық денсаулығын сақтау үшін қажет

Field of application (in Russian) : Экология, окружающая среда

Field of application (in Kazakh) : Экология, қоршаған орта