The object of research, development or design (in Russian) : Растения Tagetes erecta L. трех сортов: «Желтый камень», «Тигровый глаз» и «Тайшан», а также их биологически активные вещества

The object of research, development or design (in Kazakh) : Tagetes erecta L. үш түрлі өсімдіктер: «Сары тас», «Жолбарыстың көзі» және «Тайшань», сондай-ақ олардың биологиялық белсенді заттары

Aim of work (in Russian) : Комплексное исследование химического состава и биологический активных соединений трех видов растении Tagetes erecta L. сортов «Желтый камень», «Тигровый глаз» и «Тайшан». Оценить влияние выбранных методов экстракции на выход и состав биологически активных веществ, а также на их фармакологические свойства, с целью применения в медицине, косметологии и в сельском хозяйстве.

Aim of work (in Kazakh) : Өсімдіктің үш түрінің химиялық құрамы мен биологиялық белсенді қосылыстарын кешенді зерттеу Tagetes erecta L. "Сары тас", "Жолбарыс көзі" және "Тайшан"сорттары. Медицинада, косметологияда және ауыл шаруашылығында қолдану мақсатында таңдалған экстракция әдістерінің биологиялық белсенді заттардың шығымы мен құрамына, сондай-ақ олардың фармакологиялық қасиеттеріне әсерін бағалау.

Методы исследования (на русском) : В проекте используется четыре метода экстракции: докритическая CO₂ экстракция, ультразвуковая экстракция, экстракция методом Сокслета и горячая экстракция.

Методы исследования (на казахском) : Жоба төрт экстракция әдісін қолданады: субкритикалық CO₂ экстракциясы, ультрадыбыстық экстракция, Сокслет экстракциясы және ыстық экстракция.

Obtained results and novelty (in Russian) : В ходе исследования были получены экстракты сорта Tagetes erecta L. «Тигровый глаз» с использованием четырёх современных методов экстракции докритической CO₂-экстракции, ультразвуковой экстракции, метода Сокслета и горячей экстракции. Проведенный хромато-масс-спектрометрический анализ позволил впервые сформировать детальные химические профили сорта и установить зависимости между методом экстракции, выходом целевых биологически активных веществ и их качественным составом. Научная новизна проекта заключается в применении различных видов экстракции для выделения и комплексного изучения химического состава биологический активных соединении в трех сортах Tagetes erecta L.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу барысында Tagetes erecta L. "Жолбарыс көзі" сортының сығындылары критикалық coß экстракциясының төрт заманауи әдісін, ультрадыбыстық экстракцияны, Сокслет әдісін және ыстық экстракцияны қолдана отырып алынды. Жүргізілген хромато-масс-спектрометриялық талдау алғаш рет сорттың егжей-тегжейлі химиялық профильдерін қалыптастыруға және экстракция әдісі, мақсатты биологиялық белсенді заттардың шығымы мен олардың сапалық құрамы арасындағы байланысты орнатуға мүмкіндік берді. Жобаның ғылыми жаңалығы Tagetes erecta l үш сортындағы биологиялық белсенді қосылыстардың химиялық құрамын оқшаулау және кешенді зерттеу үшін экстракцияның әртүрлі түрлерін қолдану болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные этапы (конструкция проекта) Включают: Выращивание сырья 4 метода экстракции ГХ-МС анализ Оценка антимикробной активности Сравнение методов Публикации и внедрение

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі кезеңдер (жоба дизайны) Мыналарды қамтиды: Шикізат өсіру 4 экстракция әдісі GC-MS талдау Микробқа қарсы белсенділікті бағалау Әдістерді салыстыру Жарияланымдар және енгізу

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения результатов проекта определяется возможностью их практического использования в медицинской, косметологической и сельскохозяйственной отраслях. Полученные экстракты Tagetes erecta L., характеризующиеся высокой концентрацией биологически активных веществ и подтверждённой антимикробной активностью, могут служить основой для создания натуральных антисептических, противовоспалительных и антиоксидантных средств.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелерін қаншалықты жүзеге асыруға болатындығы олардың медициналық, косметикалық және ауыл шаруашылығы салаларында практикалық қолданылу мүмкіндігімен анықталады. Алынған Tagetes erecta L. сығындылары биологиялық белсенді заттардың жоғары концентрациясымен және дәлелденген микробқа қарсы белсенділігімен сипатталады, бұл табиғи антисептикалық, қабынуға қарсы және антиоксидантты агенттерді жасауға негіз бола алады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта проявляется в получении высококачественных экстрактов трёх сортов Tagetes erecta L. с подтверждённой биологической активностью, что открывает перспективы их практического применения в фармацевтике, косметологии и сельском хозяйстве. Разработанные и оптимизированные методы экстракции обеспечили повышение выхода целевых соединений и улучшение их сохранности, что повышает технологическую и экономическую эффективность переработки растительного сырья.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі фармацевтика, косметология және ауыл шаруашылығында практикалық қолдану перспективаларын ашатын биологиялық белсенділігі расталған Tagetes erecta L. үш сортының жоғары сапалы сығындыларын алуда көрінеді. Әзірленген және оңтайландырылған экстракция әдістері мақсатты қосылыстардың шығымдылығын арттыруды және олардың сақталуын жақсартуды қамтамасыз етті, бұл өсімдік шикізатын өңдеудің технологиялық және экономикалық тиімділігін арттырады.

Field of application (in Russian) : В медицине, косметологии и сельском хозяйстве.

Field of application (in Kazakh) : Медицинада, косметологияда және ауыл шаруашылығында.