The object of research, development or design (in Russian) : пресноводные брюхоногие моллюски

The object of research, development or design (in Kazakh) : Тұщы су гастроподтары

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является комплексная оценка биологического разнообразия и путей его формирования важной группы пресноводной макрофауны – моллюсков

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты биологиялық әртүрлілікті және оның тұщы су макрофаунасы – моллюскалардың маңызды тобын қалыптастыру жолдарын кешенді бағалау болып табылады

Методы исследования (на русском) : Изучение коллекционных материалов, проведение полевых сборов. Световая и сканирующая электронная микроскопия. Молекулярно-филогенетичсекий анализ. Обработка полученных данных в языке програмирования R, а именно: для молекулярно-филогенетичсеких даных – получение выравниваний генов, построение филогенетических деревьев, построение сети гаплотипов. Для Данных о распространении: оценка ожидаемого видового состава при помощи построения кумулятивных кривых и индекса Chao2, кластерный анализ методом брея-кертиса, сравнение классификаций методом случайного леса (random forest).

Методы исследования (на казахском) : Коллекциялық материалдарды зерттеу, далалық жинақтарды жүргізу. Жарық және сканерлеуші электрондық микроскопия. Молекулалық-филогенетикалық талдау. Алынған деректер R бағдарламалау тілінде өңделді, атап айтқанда: молекулалық-филогенетикалық деректер үшін – гендік тізбектерді туралау, филогенетикалық ағаштар құру, гаплотиптік желілерді салу; таралу деректері үшін – кумулятивтік қисықтар мен Chao2 индексі арқылы күтілетін түрлік құрамды бағалау, Bray–Curtis әдісімен кластерлік талдау жүргізу, жіктеу жүйелерін random forest әдісімен салыстыру.

Obtained results and novelty (in Russian) : На основе обновлённого массива данных видовое богатство пресноводной малакофауны страны оценено в 87 достоверных видов (с ожидаемым максимумом 93). Проведена таксономическая ревизия потенциально эндемичных форм: достоверно подтверждены шесть эндемичных видов, а ряд ранее считавшихся эндемиками таксонов доказан как синонимы широко распространённых видов. Получены новые морфологические и молекулярно-филогенетические данные, включая использование СЭМ и реконструкцию гаплотипных сетей. Впервые выполнен комплексный анализ пространственного распределения моллюсков по территории Казахстана. Показано, что разнообразие закономерно снижается от лесостепи к пустыням и горным областям, что связано как с уменьшением органического притока, так и с резким градиентом осадков. Сравнение разных экологических и гидрологических классификаций выявило устойчивые географические кластеры и существенные различия в распределении брюхоногих и двустворчатых моллюсков.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жаңартылған деректер негізінде Қазақстанның тұщы су малакофаунасының түрлік байлығы 87 сенімді түр (барлығы 93 түрге дейін болуы мүмкін) ретінде бағаланды. Потенциалды эндемик формаларға таксономиялық қайта қарау жүргізіліп, алты эндемик түр сенімді түрде расталды, ал бұрын эндемик деп саналатын бірнеше таксон кең таралған түрлердің синонимдері екені анықталды. СЭМ қолдану және гаплотиптік желілерді реконструкциялау арқылы жаңа морфологиялық және молекулалық-филогенетикалық деректер алынды. Қазақстан аумағындағы моллюскалардың кеңістіктік таралуына алғаш рет кешенді талдау жүргізілді. Әртүрлілік орманды-дала аймақтарынан шөлдер мен таулы өңірлерге қарай бірізді түрде азаятыны көрсетілді, бұл органикалық заттардың түсуінің төмендеуімен және жауын-шашынның күрт өзгеруімен байланысты. Экологиялық және гидрологиялық жіктеулерді салыстыру тұрақты географиялық кластерлерді және брюхоногих пен қосжақтаулы моллюскалардың таралуындағы айтарлықтай айырмашылықтарды анықтады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Составлена база данных о находках моллюсков в Казахстане. Она свободно доступна в качестве Suplemetary material к статье. Опубликованы две статьи в рецензируемых журналах, сделано два доклада на международной конференции.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазақстандағы моллюскалар бойынша табылған деректердің дерекқоры жасалды. Ол мақаланың қосымша материалы ретінде еркін қолжетімді. Рецензияланатын журналдарда екі мақала жарияланды, халықаралық конференцияда екі баяндама жасалды.

Level of implementation (in Russian) : Не предполагалось

Level of implementation (in Kazakh) : Болжам жоқ

Efficiency (in Russian) : Опубликованы две статьи в рецензируемых журналах, сделано два доклада на международной конференции.

Efficiency (in Kazakh) : Рецензияланатын журналдарда екі мақала жарияланды, халықаралық конференцияда екі баяндама жасалды.

Field of application (in Russian) : Охрана природы, прогнозирование изменений в экосистемах

Field of application (in Kazakh) : Табиғатты қорғау, экожүйелердегі өзгерістерді болжау