The object of research, development or design (in Russian) : крупный рогатый скот, иксодовые клещи

The object of research, development or design (in Kazakh) : ірі қара мал, иксод кенелері

Aim of work (in Russian) : Изучить современную эпизоотическую ситуацию по пироплазмидозам и иксодидозам крупного рогатого скота и разработать эффективную схему лечения и профилактики пироплазмидозов и иксодидозов в различных природных зонах Западно-Казахстанской области.

Aim of work (in Kazakh) : Батыс Қазақстан облысының әртүрлі табиғи аймақтарында ірі қара малдың пироплазмидоздары мен иксодидоздары бойынша қазіргі эпизоотиялық жағдайды зерттеп, оларды емдеу мен алдын алудың тиімді сызбасын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Для постановки диагноза на пироплазмидозы будем использовать общепринятые методики исследования мазков крови, окрашенных по Романовскому-Гимза. Кровь будем брать от больных и подозреваемых в заболевании животных из ушной вены, мазки делаем из первых капель на обезжиренных в спирту более 6 месяцев стеклах, высушиваем на воздухе, фиксируем в 96% спирте и окрашиваем по Романовскому-Гимза. Интенсивность паразитемии будем определять путем подсчета пораженных эритроцитов в 100 полях зрения микроскопа. Кроме того, будем проводить общие гематологические исследования. Кровь для исследований берем из яремной вены. Место взятия обрабатываем 70%-ным спиртом. Будем определять количество эритроцитов, лейкоцитов и тромбоцитов в 1 мкл крови (с последующим переводом показателей в систему СИ) с использованием счетной камеры Горяева по общепринятой методике и окрашенных методом Романовского-Гимза. Исследования методом ПЦР будут проводиться в аккредитованной лаборатории биотехнологии и диагностики инфекционных болезней (№ KZ.T.09.E0858) Испытательного центра НАО «Западно-Казахстанский аграрно-технический университет им. Жангир хана». В качестве биологического материала будет использоваться гомогенизаты клещей, кровь, сыворотка крови, печень, селезенка или почки. Для выделения ДНК будут использоваться коммерческие наборы, предназначенные для получения геномного, материла из вышеперечисленного биологического материала.

Методы исследования (на казахском) : Пироплазмидозға диагноз қою үшін Романовский–Гимза әдісімен боялған қан жағындыларын зерттеудің жалпы қабылданған әдістері қолданылатын болады. Қанды ауру және ауруға күдікті жануарлардан құлақ көктамырынан аламыз. Жағындыларды спиртпен майсыздандырылған, кемінде 6 ай сақталған шыныларда алғашқы тамшылардан дайындаймыз, ауада кептіріп, 96%-дық спиртте бекітеміз және Романовский–Гимза әдісімен бояймыз. Паразитемияның қарқындылығы микроскоптың 100 көру өрісінде зақымданған эритроциттерді санау арқылы анықталады. Сонымен қатар, жалпы гематологиялық зерттеулер жүргізіледі. Қан мойын көктамырынан алынады, алынатын жер 70%-дық спиртпен өңделеді. Эритроциттер, лейкоциттер және тромбоциттердің 1 мкл қандағы санын (кейінірек көрсеткіштерді SI жүйесіне аудару арқылы) Горяев санау камерасын пайдаланып, жалпы қабылданған әдістеме бойынша анықтаймыз. Препараттар Романовский–Гимза әдісімен боялады. ПТР әдісімен зерттеулер «Жәңгір хан атындағы Батыс Қазақстан аграрлық-техникалық университеті» КЕАҚ сынақ орталығының инфекциялық ауруларды биотехнологиялық және диагностикалық зертханасында (№ KZ.T.09.E0858) жүргізіледі. Биологиялық материал ретінде кенелердің гомогенаттары, қан, қан сарысуы, бауыр, көкбауыр немесе бүйрек үлгілері қолданылады. ДНҚ бөліп алу үшін жоғарыда аталған биологиялық материалдардан геномдық материалды алу мақсатында арналған коммерциялық жиынтықтар пайдаланылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна исследования заключается в одновременном изучении эпизоотической ситуации и степени инвазированности крупного рогатого скота и иксодовых клещей пироплазмидозами в Западно-Казахстанской области с применением ПЦР-диагностики. Впервые установлена взаимосвязь между распространением возбудителя Theileria annulata и активностью переносчиков, что позволило объективно оценить эпизоотическую ситуацию и выработать рекомендации по профилактике. Проанализировано 2028 образцов крови из трёх природных зон; ПЦР выявила ДНК T. annulata в 31,4% случаев, а у клещей - в двух пулах из 29. Наибольшая заражённость отмечена у молодняка до одного года (до 59,6%), минимальная - зимой (8-13%). Пик заболеваемости совпадает с летней активностью клещей. Установлено, что течение болезни зависит от иммунного статуса животных и вирулентности возбудителя, смертность достигает 40-60%. Полученные данные подтверждают необходимость постоянного мониторинга и совершенствования профилактических мер против пироплазмидозов в регионе.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеудің жаңашылдығы Батыс Қазақстан облысында ірі қара мал мен иксод кенелерінің пироплазмидоздармен зақымдану деңгейі мен эпизоотиялық жағдайын ПТР-диагностика әдісі арқылы бір мезгілде зерттеуде жатыр. Алғаш рет Theileria annulata қоздырғышының таралуы мен тасымалдаушылардың белсенділігі арасындағы өзара байланыс анықталып, эпизоотиялық жағдайды объективті бағалауға және алдын алу бойынша ұсынымдар әзірлеуге мүмкіндік берілді. Үш табиғи аймақтан алынған 2028 қан үлгісі талданды; ПТР нәтижесінде T. annulata ДНҚ-сы 31,4% жағдайда, ал кенелердің 29 пулының екеуінде анықталды. Ең жоғары зақымдану бір жасқа дейінгі төлдерде (59,6%-ға дейін), ең төмені қыста (8-13%) тіркелді. Аурудың шыңы жаз мезгіліндегі кенелердің жоғары белсенділігімен сәйкес келеді. Аурудың өтуі жануарлардың иммундық күйі мен қоздырғыштың вируленттілігіне байланысты екені анықталды, өлім-жітім 40-60%-ға дейін жетті. Алынған нәтижелер аймақта пироплазмидоздарға қарсы тұрақты мониторинг пен алдын алу шараларын жетілдірудің қажеттілігін дәлелдейді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По результатам исследований экстенсивность инвазии крупного рогатого скота пироплазмидами в Западно-Казахстанской области составила 31,4%. Из 2028 образцов крови ПЦР выявила Theileria annulata в 213 случаях. Наибольшая инфицированность отмечена у молодняка до 1 года (52-60%), у животных 1-3 лет - 30-40%, у взрослых 4-5 лет - 20-25%. Пиковая заболеваемость приходится на лето, минимальная - зимой. Исследование 581 иксодового клеща показало наличие ДНК T. annulata в двух пулах. Клинические проявления зависят от иммунитета животных, вирулентности возбудителя и активности клещей. В результате раннего выявления и профилактики достигается снижение потерь молока на 40-60% и сокращение смертности до 40-60%, что повышает экономическую эффективность животноводства

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, Батыс Қазақстан облысындағы ірі қара малдың пироплазмидтермен жұқпалануының экстенсивтілігі 31,4% құрады. 2028 қан үлгісінің ішінен ПТР әдісі арқылы 213 жағдайда Theileria annulata анықталды. Ең жоғары жұқпалануы 1 жасқа дейінгі төлдерде тіркелді (52-60%), 1-3 жастағы малда - 30-40%, ал 4-5 жастағы ересектерде - 20-25%. Ауру шыңы жаз мезгілінде, ал ең төменгі көрсеткіш қыста байқалды. 581 иксод қышығында жүргізілген зерттеу екі пулда T. annulata ДНҚ-сының бар екенін көрсетті. Клиникалық белгілер малдың иммунитетіне, қоздырғыш вируленттілігіне және қышқылдардың белсенділігіне байланысты. Ерте анықтау және алдын алу шаралары сүт жоғалтуды 40–60%-ға, ал өлім-жітімді 40–60%-ға төмендетуге мүмкіндік береді, бұл мал шаруашылығының экономикалық тиімділігін арттырады.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) :

Efficiency (in Kazakh) :

Field of application (in Russian) : ветеринария,сельское хозяйство

Field of application (in Kazakh) : ветеринария, ауыл шаруашылығы