The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является окисленная руда месторождения Жайрем

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі – Жәйрем кен орнының тотыққан кені болып табылады

Aim of work (in Russian) : Целью Проекта является разработка и физико-химическое обоснование эффективной комплексной технологии переработки окисленных руд цветных металлов

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты түсті металдардың тотыққан кендерін өңдеудің тиімді кешенді технологиясын әзірлеу және физика-химиялық негіздеу болып табылады

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включают химико-минералогический анализ руд и концентратов, изучение физико-химических свойств и кислотного выщелачивания с определением кинетических и термодинамических характеристик минералов, лабораторные эксперименты по обогащению, разработку математической модели процесса выщелачивания для оптимизации извлечения свинца, цинка и меди.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістеріне кендер мен концентраттардың химиялық-минералогиялық талдауы, минералдардың кинетикалық және термодинамикалық сипаттамаларын анықтай отырып, физика-химиялық қасиеттерін және қышқылмен ерітінділеуін зерттеу, байыту бойынша зертханалық тәжірибелер, қорғасын, мырыш және мысты алуды оңтайландыру үшін ерітінділеу процесінің математикалық моделін жасау.

Obtained results and novelty (in Russian) : В рамках проекта установлены новые физико-химические закономерности обогащения и кислотного выщелачивания окисленных руд свинца, цинка и меди месторождения «Жайрем», определены термодинамические и кинетические характеристики основных минералов, разработана математическая модель процесса выщелачивания и оптимизированы режимы переработки. Новизна работы заключается в создании комплексной технологии переработки окисленных руд, обеспечивающей одновременное повышение извлечения нескольких цветных металлов, рациональное использование реагентов, снижение экологического воздействия и расширение сырьевой базы гидрометаллургии, что повышает эффективность переработки труднообогатимых руд.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоба Жәйрем кен орнындағы тотыққан қорғасын, мырыш, мыс кендерін байыту және қышқылмен ерітінділеудің жаңа физика-химиялық принциптерін белгіледі, негізгі пайдалы қазбалардың термодинамикалық және кинетикалық сипаттамаларын анықтады,ерітінділеу процесінің математикалық моделін жасап, өңдеу режимдерін оңтайландырды. Жұмыстың жаңалығы бірнеше түсті металдарды шығаруды бір мезгілде арттыруды, реагенттерді ұтымды пайдалануды, экологиялық әсерді азайтуды және гидрометаллургияның шикізат базасын кеңейтуді қамтамасыз ететін тотыққан кендерді өңдеудің кешенді технологиясын жасау болып табылады, бұл қиын байытылатын кендерді өңдеудің тиімділігін арттырады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели разработанной технологии включают комплексную схему переработки окисленных руд, предусматривающую стадии дробления, измельчения, обогащения и кислотного выщелачивания с последующим извлечением свинца, цинка и меди; оборудование включает реакторы с контролем температуры и перемешивания, фильтры для отделения твердых фаз и системы регенерации кислот. Технология обеспечивает высокий уровень извлечения металлов, рациональное использование реагентов, снижение себестоимости переработки, повышение экономической эффективности за счёт комплексного извлечения и расширения сырьевой базы, а также сокращение экологической нагрузки и объема отходов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Әзірленген технологияның негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштеріне қорғасын, мырыш және мысты кейіннен алу үшін ұсақтау, ұнтақтау, байыту және қышқылды ерітінділеу кезеңдерін көздейтін тотыққан кендерді өңдеудің кешенді сұлбасы кіреді; жабдыққа температураны бақылайтын және араластыратын реакторлар, қатты фазаларды бөлуге арналған сүзгілер және қышқылды регенерациялау жүйелері кіреді. Технология металдарды алудың жоғары деңгейін, реагенттерді ұтымды пайдалануды, қайта өңдеу құнын төмендетуді, шикізат базасын кешенді алу және кеңейту арқылы экономикалық тиімділікті арттыруды, сондай-ақ экологиялық жүктеме мен қалдықтар көлемін азайтуды қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Можно рассмотреть возможность внедрения технологии на действующих предприятиях гидрометаллургии, а также её применение для переработки труднообогатимых окисленных руд.

Level of implementation (in Kazakh) : Қолданыстағы гидрометаллургиялық зауыттарға технологияны енгізу, сондай-ақ оны байытылуы қиын тотыққан кендерді өңдеу үшін пайдалану мүмкіндігін қарастыруға болады.

Efficiency (in Russian) : Разработанная технология обеспечивает повышенное извлечение свинца, цинка и меди из окисленных руд, рациональное использование реагентов, снижение образования отходов и себестоимости переработки, а также сокращение экологической нагрузки, расширение сырьевой базы и повышение общей эффективности переработки по сравнению с традиционными методами.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген технология тотыққан кендерден қорғасын, мырыш және мыс алудың жоғарылауын, реагенттерді ұтымды пайдалануды, қалдықтардың түзілуін және өңдеу құнын төмендетуді, сондай-ақ экологиялық жүктемені азайтуды, шикізат базасын кеңейтуді және дәстүрлі әдістермен салыстырғанда өңдеудің жалпы тиімділігін арттыруды қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : Научные результаты проекта могут быть использованы на предприятиях цветной металлургии, специализирующихся на переработке руд меди, цинка и свинца

Field of application (in Kazakh) : Жобаның ғылыми нәтижелерін мыс, мырыш және қорғасын кендерін өңдеуге маманданған түсті металлургия кәсіпорындарында пайдалануға болады