The object of research, development or design (in Russian) : Серосодержащие дисперсии

The object of research, development or design (in Kazakh) : Күкірт құрамды дисперсиялар

Aim of work (in Russian) : Выявление особенностей адсорбции ПАВ и модификаторов на поверхности серы с целью гидрофилизации системы.

Aim of work (in Kazakh) : Жүйені гидрофилизациялау мақсатында сфера бетіндегі беттік белсенді заттардың адсорбциясы мен модификаторларының ерекшеліктерін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Для достижения поставленных целей будет использован ряд современных методов исследования, такие как: тензиометрия для изучения поверхностного натяжения; ультразвуковое диспергирование; диспергирование при помощи ультрацентробежной мельницы; метод SEM для структурно-морфологического и размерного исследования частиц; лазерный анализ размера частиц с помощью прибора Bettersizer ST и другие методы.

Методы исследования (на казахском) : Қойылған мақсаттарға жету үшін бірқатар заманауи зерттеу әдістері қолданылады, мысалы: беттік керілуді зерттеуге арналған тензиометрия; ультрадыбыстық дисперсиялау; ультрацентрифугалық диірмен көмегімен дисперсиялау; бөлшектердің құрылымдық-морфологиялық және өлшемдік зерттеуіне арналған SEM әдісі; Bettersizer ST құралының көмегімен бөлшектердің өлшемін лазерлік талдау және басқа да әдістер.

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучены механизмы формирования стабильных систем на основе ПАВ и наночастиц SiO₂. Определены коллоидно-химические свойства на границе жидкость-газ.Исследовано поверхностное натяжение систем SDS, DTAB, Tween 80 и их композиций с SiO₂. Проведен реологический анализ межфазных адсорбционных слоев методом Фурье-реологии.Для всех составов наблюдается снижение поверхностного натяжения с ростом концентрации ПАВ. Добавление SiO₂ (0,1-0,5%) к SDS изменяет характер зависимости: при концентрациях выше 4 мМ системы с SiO₂ показывают более высокое натяжение (37,8-40 мН/м) по сравнению с чистым SDS (37,5 мН/м при ККМ). Аналогичный эффект наблюдается для DTAB+SiO₂.Для Tween 80 в присутствии SiO₂ эффективность снижения натяжения уменьшается из-за адсорбции части молекул ПАВ на наночастицах.Наиболее сильный синергический эффект выявлен в системе SDS-Tween 80. Добавление SiO₂ к смесям ПАВ повышает натяжение, но улучшает стабилизацию суспензий за счет ПАВ-SiO₂ комплексов.Дилатационная реология показала, что при 0,2-0,4 ККМ образуется прочная упругая пленка, при дальнейшем повышении концентрации слой становится менее упругим.До конца года будет изучено влияние систем на стабилизацию суспензий серы, определены контактные углы смачивания и проведен комплексный анализ взаимосвязи между составом композиций и стабильностью суспензий.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ББЗ және SiO₂ нанобөлшектері негізінде тұрақты жүйелер қалыптасуының механизмдері зерттелді. Сұйықтық-газ шекарасындағы коллоидты-химиялық қасиеттері анықталды. SDS, DTAB, Tween 80 жүйелері және олардың SiO₂ композицияларының беттік керілуі зерттелді. Фурье-реологиясы әдісімен фазааралық адсорбциялық қабаттардың реологиялық талдауы жүргізілді. Барлық құрамдар үшін ББЗ концентрациясының артуымен беттік керілудің төмендеуі байқалады. SDS-ке SiO₂ (0,1-0,5%) қосу тәуелділік сипатын өзгертеді: 4 мМ-ден жоғары концентрацияларда SiO₂ бар жүйелер таза SDS-пен (ККМ кезінде 37,5 мН/м) салыстырғанда жоғары керілу (37,8-40 мН/м) көрсетеді. DTAB+SiO₂ үшін де ұқсас әсер байқалады. Tween 80 үшін SiO₂ қатысында керілуді төмендету тиімділігі ББЗ молекулаларының бір бөлігінің нанобөлшектерде адсорбциялануына байланысты азаяды. Ең күшті синергетикалық әсер SDS-Tween 80 жүйесінде анықталды. ББЗ қоспаларына SiO₂ қосу керілуді жоғарылатады, бірақ ББЗ-SiO₂ кешендері есебінен суспензиялардың тұрақтандырылуын жақсартады. Дилатациялық реология 0,2-0,4 ККМ кезінде берік серпімді қабықша түзілетінін, концентрацияны одан әрі арттырғанда қабат аз серпімді болатынын көрсетті. Жыл соңына дейін жүйелердің күкірт суспензияларын тұрақтандыруға әсері зерттелетін, жанасу бұрыштары анықталатын және композициялардың құрамы мен суспензиялардың тұрақтылығы арасындағы өзара байланысты кешенді талдау жүргізілетін болады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : На основе научно обоснованного подхода к формированию гидрофильных наночастиц серы возможно эффективное приготовление серосодержащих суспензий. Это открывает перспективы для применения в различных областях, таких как сельское хозяйство (например, при создании фунгицидно-бактерицидных препаратов) и медицина.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Күкірттің гидрофильді нанобөлшектерін алудың ғылыми негізделген тәсілі арқылы, күкірт құрамды суспензияларды тиімді дайындауға мүмкіндік туады. Бұл оларды ауыл шаруашылығы (мысалы, фунгицидтік-бактерицидтік препараттарды жасауда) және медицина сияқты әртүрлі салаларда қолдануға жол ашады.

Level of implementation (in Russian) : Проводится подготовка к подаче двух научных статей в рецензируемых изданиях в 2026 году. Планируется предзащита в начале декабря 2025 года.

Level of implementation (in Kazakh) : 2026 жылы рецензияланатын басылымдарға екі ғылыми мақаланы ұсыну үшін дайындық жүргізілуде. 2025 жылдың желтоқсан айының басында алдын ала қорғау жоспарлануда.

Efficiency (in Russian) : Ожидается, что исследование приведет к более глубокому пониманию механизмов гидрофилизации серы, а также определению оптимальных условий для стабилизации дисперсий.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу күкіртті гидрофилизациялау механизмдерін тереңірек түсінуге, сондай-ақ дисперсияларды тұрақтандырудың оңтайлы жағдайларын анықтауға мүмкіндік береді деп күтілуде.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство, медицина, нанотехнологии.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы, медицина, нанотехнологиялар.