The object of research, development or design (in Russian) : Методы построения цифровых моделей рельефа дна (ЦМРД) водных объектов на основе спутниковых данных Sentinel-2, Landsat-8/9 и Planet для труднодоступных горных территорий Казахстана.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстанның таулы және қолжетімсіз аймақтарындағы су объектілерінің түбінің рельефінің цифрлық модельдерін (ЦМРД) Sentinel-2, Landsat-8/9 және Planet спутниктік деректері негізінде құру әдістері.

Aim of work (in Russian) : Разработка и научное обоснование методических принципов построения цифровых моделей рельефа дна водных объектов с использованием данных дистанционного зондирования для повышения точности морфометрических расчётов и формирования единой геоинформационной базы.

Aim of work (in Kazakh) : Қашықтықтан зондтау деректерін пайдалана отырып су объектілерінің түбінің рельефінің цифрлық модельдерін құрудың әдістемелік принциптерін әзірлеу және морфометриялық есептеулердің дәлдігін арттыруға бағытталған бірыңғай геоақпараттық базаны қалыптастыру.

Методы исследования (на русском) : Использованы методы дистанционного зондирования Земли (оптические спутниковые данные Sentinel-2, Landsat-8/9, PlanetScope), алгоритмы спектрально-регрессионного анализа, нормализация отражательных коэффициентов, построение индексов NDWI и SDB, интеграция данных в средах Google Earth Engine и R.

Методы исследования (на казахском) : Жерді қашықтықтан зондтау әдістері (Sentinel-2, Landsat-8/9, PlanetScope оптикалық деректері), спектрлік-регрессиялық талдау алгоритмдері, шағылыстыру коэффициенттерін қалыпқа келтіру, NDWI және SDB индекстерін есептеу, Google Earth Engine және R орталарында деректерді біріктіру әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработаны научно-методические основы построения ЦМРД водных объектов; определены спектральные диапазоны, наиболее чувствительные к глубине и прозрачности; уточнены алгоритмы нормализации и расчёта глубин; создана интегрированная база спутниковых данных по озёрам Балхаш и Кольсай; опубликована статья в журнале Engineered Science (Scopus Q1, 98-й процентиль); проведено предварительное представление докторской диссертации по специальности 8D07111.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Су объектілерінің түбінің рельефінің цифрлық модельдерін құрудың ғылыми-әдістемелік негіздері әзірленді; тереңдік пен мөлдірлікке ең сезімтал спектрлік диапазондар анықталды; шағылыстыру коэффициенттерін қалыпқа келтіру және тереңдікті есептеу алгоритмдері нақтыланды; Балқаш және Көлсай көлдері бойынша спутниктік деректердің біріктірілген базасы құрылды; Engineered Science (Scopus Q1, 98-процентиль) журналында мақала жарияланды; 8D07111 мамандығы бойынша докторлық диссертацияның алдын ала таныстырылымы өткізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Информационная база включает более 500 спутниковых сцен за 2001–2025 гг.; пространственное разрешение 10–30 м; разработанный алгоритм обеспечивает повышение точности определения глубин на 15–20 %; программная реализация на платформах GEE и R; публикация в Q1-журнале Scopus; подготовлена докторская диссертация.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ақпараттық база 2001–2025 жылдар аралығында 500-ден астам спутниктік сахнаны қамтиды; кеңістіктік айқындығы 10–30 м; әзірленген алгоритм тереңдікті анықтау дәлдігін 15–20 %-ға арттырады; бағдарламалық жүзеге асыру GEE және R платформаларында орындалған; Scopus Q1 журналында мақала жарияланған; докторлық диссертация дайындалған.

Level of implementation (in Russian) : Результаты используются при разработке веб-интерфейса автоматизированной обработки спутниковых данных в рамках проекта «Жас Ғалым»; материалы интегрируются в учебные курсы КазНУ им. аль-Фараби; алгоритм применён для анализа озёр Балхаш и Кольсай.

Level of implementation (in Kazakh) : Нәтижелер «Жас Ғалым» жобасы аясында спутниктік деректерді автоматтандырылған өңдеу веб-интерфейсін әзірлеуде қолданылады; материалдар әл-Фараби атындағы ҚазҰУ оқу курстарына енгізілген; алгоритм Балқаш және Көлсай көлдерін талдауда қолданылды.

Efficiency (in Russian) : Повышена точность построения ЦМРД и оценки морфометрических характеристик; создана база данных, обеспечивающая долговременный мониторинг; результаты имеют высокую научную значимость и подтверждены публикацией в Q1-журнале Scopus.

Efficiency (in Kazakh) : ЦМРД құру мен морфометриялық сипаттамаларды бағалау дәлдігі артты; ұзақ мерзімді мониторингті қамтамасыз ететін деректер базасы құрылды; нәтижелердің ғылыми маңыздылығы жоғары және Scopus Q1 журналындағы жарияланыммен расталған.

Field of application (in Russian) : Мониторинг состояния водных объектов и климатических изменений; создание цифровых карт глубин для труднодоступных горных районов; использование в научных и образовательных целях, а также при планировании водных ресурсов.

Field of application (in Kazakh) : Су объектілерінің жағдайы мен климаттық өзгерістерді мониторингтеу; таулы және қолжетімсіз аймақтар үшін тереңдіктің цифрлық карталарын жасау; ғылыми және білім беру мақсаттарында, сондай-ақ су ресурстарын жоспарлауда қолдану.