The object of research, development or design (in Russian) : Гидронимы Западного Казахстана являются одним из важнейших направлений, требующих изучения в лингвокогнитивном контексте. В ходе исследования будут изучены в лингвокогнитивном контексте Западно-казахстанские гидронимы в формировании терминологической системы названий гидронимических объектов на земном пространстве и определены по составу языковых слоев. Гидронимы, послужившие основой для некоторых названий населенных пунктов, изучаются познавательно и направлены на создание аргументированных выводов относительно существующего в настоящее время неясного значения.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Батыс Қазақстан гидронимдері лингвокогнитивті тұрғыда зерттеуді қажет ететін маңызды бағыттардың бірі болып тұр. Зерттеу барысында жер кеңістігіндегі гидронимдік нысан атауларының терминдік жүйесін қалыптастырудағы Батыс Қазақстан гидронимдері лингвокогнитивті тұрғыда зерттеліп, тілдік қабаттары құрамы жағынан анықталмақ. Кейбір елдімекен атауларына негіз болған гидронимдер танымдық тұрғыда зерттеліп, қазіргі таңда қолданыстағы көмескі мағынасына қатысты дәлелді тұжырым жасауға бағытталған.

Aim of work (in Russian) : Определение месторасположения коренных гидросан на ономастическом пространстве западного Казахстана на основе народных названий, восстановление, модернизация, раскрытие лингвокогнитивного характера. Определение их роли в этнологическом, национально-культурном пространстве.

Aim of work (in Kazakh) : Батыс Қазақстан ономастикалық кеңістігіндегі байырғы гидронысандардың орналасқан жерін халықтық атаулар негізінде айқындау, қалпына келтіру, жаңғырту, лингвокогнитивтік сипатын ашу. Олардың этнологиялық, ұлттық мәдени кеңістіктегі рөлін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Методологическую основу данного проекта составляет комплекс обобщенно-лингвистических методов, в том числе для определения понятий и направлений, относящихся к проблеме исследования, используются методы анализа, экспертизы трудов, массового сбора, классификации, группировки гидронимов рассматриваемой области, анализа и синтеза обобщенных данных, когнитивного анализа, статистической лингвистики. С помощью метода когнитивно-семантического анализа определяется когнитивно-семантическое, национальное познание или межкультурное участие гидронимов. Анализ этнолингвистического, лингвокультурологического, лингвокогнитивного характера гидронимов Западного Казахстана позволяет выявить стереотипы в системе ценностей казахского народа.

Методы исследования (на казахском) : Бұл жобаның әдіснамалық негізін жалпылингвистикалық әдістер кешені құрайды, соның ішінде зерттеу мәселесіне қатысты ұғымдар мен бағыттарды айқындау үшін еңбектерді талдау, сараптау, көзделген аймақтың гидронимдерін жаппай жинақтау, жіктеу, топтастыру, жинақталған деректерге анализ және синтез жасау, когнитивтік талдау әдістері, статистикалық лингвистика әдістері қолданылады. Когнитивті-семантикалық талдау әдісі арқылы гидронимдердің когнитивтік-семантикалық, ұлттық таным немесе мәдениетаралық қатысым тұрғысынан анықталады. Батыс Қазақстан гидронимдеріндегі этнолингвистикалық, лингвомәдениеттанымдық, лингвокогнитивтік сипатын талдау барысында қазақ халқының құндылықтар жүйесіндегі стереотиптерді айқындауға мүмкіндік береді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты проделанной работы по плану на 2025 год опубликованы в отечественных и международных изданиях. Также в открытую энциклопедию Википедии была загружена беспрецедентная информация, касающаяся изучаемых гидронимов региона. Открытое представление общественности гидронимической информации в рамках проекта-способствовало превращению результатов традиционных ономастических исследований в массово доступный цифровой продукт. Собранные данные были популяризированы широкой публикой как специальный фонд для гидронимов Западного Казахстана.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2025 жылға арналған жоспар бойынша атқарылған жұмыстардың нәтижесі отандық және халықаралық басылымдарда мақала болып жарияланды. Сонымен қатар Уикипедия ашық энциклопедиясына зерттеліп отырған өңір гидронимдеріне қатысты бұрын соңды болмаған ақпараттар жүктелді. Жоба аясындағы гидронимдік ақпаратты қоғамға ашық ұсыну – дәстүрлі ономастикалық зерттеулердің нәтижесін жаппай қолжетімді цифрлық өнімге айналдыру бағытында зор үлесін қосты. Жинақталған мәліметтер Батыс Қазақстан гидронимдеріне арналған арнайы қор ретінде қалың көпшілікке насихатталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В соответствии с основными конструктивными и технико-экономическими показателями опубликованы статьи в отечественных и международных изданиях.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Негізгі сындарлы және техникалық экономикалық көрсеткіштерге сәйкес отандық және халықаралық басылымдарда мақала жарияланды.

Level of implementation (in Russian) : Результаты проекта были введены в научный оборот через отечественные и международные научные журналы. В открытую энциклопедию Википедии через пополнение открытого образовательного пространства по национальной ономастике был популяризирован познавательный материал о гидронимах родного края.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба нәтижелері отандық және халықаралық ғылыми журналдар арқылы ғылыми айналымға енгізілді. Уикипедия ашық энциклопедиясына ұлттық ономастика бойынша ашық білім кеңістігін толықтыру арқылы туған өлке гидронимдері туралы танымдық материал қолжетімділігі насихатталды.

Efficiency (in Russian) : В рамках проекта собирается систематическая, лингвокогнитивная база данных по Западно-Казахстанской гидронимии. В соответствии с планом работы изучен национальный, культурный, этноязычный код в гидронимах данного региона, рассмотрены исследования отечественных ономастических ученых, включая ономастические словари, этимологические справочники с целью раскрытия языкознательного характера. Были проведены исследования историко-культурной памяти, мировоззрения и этноязыкового кода казахского народа, включая деятельность по обозначению географических объектов макро-и микрогидронимов Западно-Казахстанского региона (Жайық, Еділ, Сағыз, Жем, Ойыл, Қобда, Үлкен және Кіші Өзен и др.). Исследования в рамках проекта расширяют эффективность казахской ономастики в теоретическом пополнении.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба аясында Батыс Қазақстан гидронимиясы бойынша жүйелі, лингвокогнитивтік дерекқор жинақталуда. Жұмыс жоспарына сәйкес аталмыш өңір гидронимдеріндегі ұлттық, мәдени, этнотілдік код зерттеліп, тілтанымдық сипатын ашу мақсатында ономастикалық сөздіктер, этимологиялық анықтамалықтармен қоса отандық ономаст ғалымдардың зерттеулері қарастырылды. Батыс Қазақстан аймағындағы макро және микрогидронимдердің (Жайық, Еділ, Сағыз, Жем, Ойыл, Қобда, Үлкен және Кіші Өзен т.б.) географиялық нысандарды белгілеу қызметімен қоса, қазақ халқының тарихи-мәдени жадын, дүниетанымын және этнотілдік кодына қатысты зерттеулер жасалды. Жоба аясындағы зерттеулер қазақ ономастикасының теориялық тұрғыда толықтырылуындағы тиімділігін кеңейтеді.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы учеными-корреспондентами, широкой публикой. Задачи, поставленные в рамках проекта, станут источником для докторантов PhD и магистрантов, привлеченных к научной работе по данному направлению проекта. Также могут воспользоваться местные жители, школьники, краеведы, интересующиеся историей родного края. Областные управления ономастики (по регулированию наименований, разъяснению, модернизации) также станут источником необходимой информации для работы.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеудің нәтижелерін тілші ғалымдар, жалпы көпшілік қолдана алады. Жоба аясында қойылған міндеттер осы жоба бағыты бойынша ғылыми жұмыстарға тартылған PhD докторанттар мен магистранттар үшін дереккөз болмақ. Сонымен қатар туған өлке тарихына қызығатын жергілікті тұрғындар, мектеп оқушылары, өлкетанушылар да қолдана алады. Облыстық ономастика басқармалары (атауларды реттеу, түсіндіру, жаңғыртуда) жұмысына да қажетті ақпарат көзі болады.