The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является взрослое население Республики Казахстан в возрасте от 20 до 65 лет, являющееся активными пользователями цифровых технологий. Исследуемая совокупность структурирована как репрезентативная выборка объемом 4000 респондентов, стратифицированная по ключевым социально-демографическим и географическим признакам для обеспечения репрезентативности и возможности сравнительного анализа: • География: Выборка пропорционально распределена по 5 регионам, охватывающим южный, северный, центральный регионы страны, а также городские и сельские локации (г. Алматы, Алматинская обл., с. Нарынкол, г. Астана, Акмолинская обл., с. Бурабай, г. Шымкент). • Тип населенного пункта: 70% городских и 30% сельских жителей (соответствует демографической структуре РК). • Возрастные группы: 20–29 лет (35%), 30–49 лет (45%), 50–65 лет (20%). • Пол: равное соотношение мужчин и женщин (50/50). Данный подход позволяет изучать влияние цифровых технологий на здоровье с учетом региональных различий в уровне цифровизации, урбанизации и социально-экономического развития, а также выявлять цифровое неравенство.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны — цифрлық технологияларды белсенді пайдаланатын, жасы 65-ке дейінгі (20 жастан бастап) Қазақстан Республикасының ересек тұрғындары болып табылады. Зерттеу жиынтығы өкілділігін және салыстырмалы талдау мүмкіндігін қамтамасыз ету үшін негізгі әлеуметтік-демографиялық және географиялық белгілер бойынша стратификацияланған, көлемі 4000 респондентті құрайтын өкілдік іріктеме ретінде құрылған: География: Іріктеме оңтүстік, солтүстік, орталық аймақтарды, сондай-ақ қалалық және ауылдық жерлерді қамтитын елдің 5 аймағына пропорционалды түрде бөлінген (Алматы қ., Алматы облысы, Нарынқол ауылы, Астана қ., Ақмола облысы, Бурабай ауылы, Шымкент қ.). Елді мекен түрі: Қала тұрғындарының 70% және ауыл тұрғындарының 30% (бұл ҚР-дың демографиялық құрылымына сәйкес келеді). Жас топтары: 20–29 жас (35%), 30–49 жас (45%), 50–65 жас (20%). Жыныс: ерлер мен әйелдердің тең қатынасы (50/50). Бұл тәсіл цифрландыру, урбандану және әлеуметтік-экономикалық даму деңгейіндегі аймақтық айырмашылықтарды ескере отырып, цифрлық технологиялардың денсаулыққа әсерін зерттеуге, сондай-ақ цифрлық теңсіздікті анықтауға мүмкіндік береді.

Aim of work (in Russian) : Изучить влияние цифровых технологий на здоровье и поведение в отношении здоровья среди взрослого населения Республики Казахстан и разработать рекомендации по безопасному использованию для здоровья

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының ересек адамдар арасында цифрлық технологиялардың денсаулыққа және денсаулыққа қатысты мінез-құлыққа әсерін зерттеу және физикалық және психикалық денсаулыққа ықтимал қауіптерді азайту бойынша ұсыныстар әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования включают комплексный подход, сочетающий количественные и качественные методики для сбора и анализа данных: Социологический опрос (анкетирование): Анонимное анкетирование 4000 респондентов (75% онлайн, 25% офлайн) для изучения цифровых привычек, состояния здоровья и их взаимосвязи. Глубинные интервью: Проведение 100 структурированных интервью для детального изучения опыта и восприятия участников. Фокус-группы: Организация 20 фокус-групп для выявления коллективных мнений и поведенческих паттернов. Статистический анализ: Обработка данных с использованием программных комплексов SPSS и R (многофакторная регрессия, кластерный анализ) для выявления значимых корреляций и закономерностей. Качественный анализ: Тематическое кодирование транскриптов интервью и фокус-групп в программе NVivo для выявления основных тем и тенденций. Сравнительный анализ: Сравнение данных между различными subgroups (регионы, возраст, пол, тип населенного пункта).

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері деректерді жинау және талдау үшін сандық және сапалық әдістерді біріктіретін кешенді тәсілді қамтиды: Социологиялық сауалнама (анкеталау): Цифрлық әдеттерді, денсаулық жағдайын және олардың өзара байланысын зерттеу үшін 4000 респондентті анонимдік анкеталау (75% онлайн, 25% офлайн). Тереңдетілген сұхбаттар: Қатысушылардың тәжірибесі мен түсініктерін егжей-тегжейлі зерттеу үшін 100 құрылымдалған сұхбат жүргізу. Фокус-топтар: Ұжымдық пікірлер мен мінез-құлық үлгілерін анықтау үшін 20 фокус-топтар ұйымдастыру. Статистикалық талдау: Маңызды корреляциялар мен заңдылықтарды анықтау үшін SPSS және R бағдарламалық кешендерін қолданып, деректерді өңдеу (көпфакторлы регрессия, кластерлік талдау). Сапалық талдау: Негізгі тақырыптар мен тенденцияларды анықтау үшін NVivo бағдарламасында сұхбаттар мен фокус-топтар транскрипттерін тақырыптық кодтау. Салыстырмалы талдау: Түрлі ішкі топтар арасындағы (аймақ, жас, жыныс, елді мекен түрі) деректерді салыстыру.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые в Казахстане реализуется комплексное лонгитюдное исследование влияния цифровых технологий на здоровье взрослого населения с репрезентативной выборкой 4000 человек. Научная новизна заключается в: • разработке интегративной методологии оценки цифрового поведения • выявлении специфических для РК факторов риска • создании системы мониторинга цифрового здоровья • установлении базовых показателей для дальнейшего лонгитюдного анализа Статус проекта: Исследование проводится в 2025-2027 гг., представленные результаты отражают начальный этап исследовательской работы.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстанда тұңғыш рет ересек халықтың денсаулығына цифрлық технологиялардың әсерін 4000 адамдық өкілдік іріктемемен зерттейтін кешенді лонгитюдтік зерттеу жүргізілуде. Ғылыми жаналық: • цифрлық мінез-құлықты бағалаудың интегративті әдіснамасын әзірлеу • ҚР үшін тән тәуекел факторларын анықтау • цифрлық денсаулықты мониторингілеу жүйесін құру • әрі қарай лонгитюдтік талдау жүргізу үшін негізгі көрсеткіштерді белгілеу Проект статусы: Зерттеу 2025-2027 жж. жүргізілуде, ұсынылған нәтижелер іздеу жұмысының бастапқы кезеңін білдіреді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : • Рост заболеваемости (2019-2023 гг.): o Психоэмоциональные расстройства: +70% o Нарушения сна: +62% o Миопия и зрительное утомление: +36% o Остеохондроз: +19% o Ожирение и гипертензия: +14% • Ключевой драйвер: Корреляция с ростом среднего экранного времени до 6-8 часов/сутки при проникновении интернета свыше 92%. 2. Технико-экономические показатели (Эффективность решений): • Цель мер: Снижение темпов роста заболеваемости и связанных с этим экономических затрат. • Направления оптимизации: o Внедрение программ digital health literacy (цифровой грамотности о здоровье). o Развитие скрининговых программ в первичном звене здравоохранения. o Внедрение национальных программ цифрового здоровья и цифровых детокс-практик.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 1. Конструктивтік көрсеткіштер (Талдау нәтижелері): Аурушаңдықтың өсуі (2019-2023 жж.): Психоэмоционалдық бұзылыстар: +70% Ұйқы бұзылыстары: +62% *Миопия және көру шаршауы: +36% Остеохондроз: +19% Семіздік және гипертензия: +14% Негізгі себеп: Күнделікті экран алдында өткізетін уақыттың 6-8 сағатқа жетуі және интернеттің таралу деңгейінің 92%-дан асуы. 2. Техникалық-экономикалық көрсеткіштер (Шешімдер тиімділігі): Шаралар мақсаты: Аурушаңдықтың өсу үдерісін және оған байланысты экономикалық шығындарды азайту. Оңтайландыру бағыттары: Digital health literacy (денсаулық туралы цифрлық сауаттылық) бағдарламаларын енгізу. Бірінші деңгейдегі денсаулық сақтау жүйесінде скринингтік бағдарламаларды дамыту. Цифрлық денсаулық бойынша ұлттық бағдарламалар мен цифрлық детокс-тәжірибелерді енгізу.

Level of implementation (in Russian) : Опубликована статья на тему: DIGITAL BEHAVIOR AND SELF-RATED HEALTH AMONG ADULTS IN KAZAKHSTAN: A CROSS-SECTIONAL SURVEY

Level of implementation (in Kazakh) : DIGITAL BEHAVIOR AND SELF-RATED HEALTH AMONG ADULTS IN KAZAKHSTAN: A CROSS-SECTIONAL SURVEY мақаласы жарияланды

Efficiency (in Russian) : Запланирована на 3 год

Efficiency (in Kazakh) : Үшінші жылға жоспарланған

Field of application (in Russian) : 1.Система здравоохранения Разработка профилактических программ Создание скрининговых методик 2. Образовательные учреждения Программы цифровой гигиены 3. Государственное регулирование Нормативные документы по цифровому здоровью

Field of application (in Kazakh) : 1. Денсаулық сақтау жүйесі Алдын алу бағдарламаларын әзірлеу Скрининг әдістерін жасау 2. Білім беру мекемелері Цифрлық гигиена бағдарламалары 3. Мемлекеттік реттеу: Цифрлық денсаулық бойынша нормативтік құжаттар