The object of research, development or design (in Russian) : ломкоколосник ситниковый Psathyrostachys juncea, молекулярные маркеры, кремний, гены-кандидаты

The object of research, development or design (in Kazakh) : Psathyrostachys juncea, молекулалық маркерлер, кремний, кандидат гендер

Aim of work (in Russian) : Изучить генетическую коллекцию и гибридные популяции Psathyrostachys juncea и выявить генотипы с низким содержанием кремния и высоким качеством кормовой массы. Разработать и использовать молекулярные маркеры для проведения генотипирования изучения образцов ломкоколосника по аллелям потенциального гена, контролирующего запасание и транспортировку кремния.

Aim of work (in Kazakh) : Psathyrostachys juncea генетикалық коллекциясы мен гибридті популяциясын зерттеп, кремнийі аз және мал азықтық сапасы жоғары генотиптерді анықтау. Psathyrostachys juncea өсімдіктерінің жасыл массасында кремнийдің сақталуын және тасымалдануын бақылайтын потенциалды геннің аллельдері бойынша үлгілерді зерттеу үшін генотиптеу үшін молекулалық маркерлерді әзірлеу және пайдалану.

Методы исследования (на русском) : Полевые и лабораторные опыты. В полевых условиях заложены питомники гибридизации и поликросса Psathyrostachys juncea. Биохимические, спектрофометрические методы определения показателей качества. Капиллярный электрофорез. Для проведения молекулярно-генетических исследований и использовали методы биоинформационного анализа. По Базам данных SNP 'GenomeNet' провели поиск и выделили нуклеотидные последовательности. Секвенирование последовательности геномной ДНК гена проводили методом Sanger.

Методы исследования (на казахском) : Далалық және зертханалық тәжірибелер. Далада Psathyrostachys juncea тұқымын будандастыру және поликроссинг бойынша питомниктер құрылды. Сапа көрсеткіштерін анықтаудың биохимиялық, спектрометриялық әдістері. Капиллярлық электрофорез. Молекулалық-генетикалық зерттеулер жүргізу үшін және биоақпараттық талдау әдістерін қолданды. SNP 'GenomeNet' мәліметтер базасы бойынша іздеу жүргізіліп, нуклеотидтер тізбегі оқшауланды. Геннің геномдық ДНҚ тізбегінің реттілігі Sanger әдісімен жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Всего изучен по химическому составу 231 образец пастбищной массы Psathyrostachys juncea первого и последующих годов жизни. Содержание кремния в пастбищной массе растений варьировало от 1,22% до 4,39%. Выделены 13 низкокремниевых форм. По комплексу хозяйственно-ценных признаков и низкому содержанию кремния выделены следующие перспективные генотипы: К-1684, Казахстан (содержание кремния 1,73%, урожайность пастбищной массы за три укоса 646,5 г/м 2), К-1716, СССР (соответственно 1,85% и 693,5 г/м2), К-1731, Россия (1,86% и 706,3 г/м 2). Аминокислотный скор 7 образцов составлял по лизину: 90%-103%, фенилаланину+тирозину 165%-176%, лейцину+изолейцину 98%-114%, валину 105%-120%, треонину 174%-215%. Впервые проведено генотипирование 75 образцов коллекции с помощью разработанного и проверенного молекулярного SNP-маркера ASQ TaLsi2-SNP1 по гену Lsi2, контролирующему транспорт кремния в растении. Выявлено распределение аллелей SNP1 среди 23 образцов Psathyrostachys juncea и установлены сорта, в которых присутствует аллель А гена Lsi2, который связан с низким содержанием кремния. Высокий уровень соответствия между проведенным генотипированием по гену TaLsi с помощью молекулярного ASQ маркера TaLsi1-SNP2-F3-F4-R и уровнем накопления кремния подтверждает эффективность использования разработанных SNP маркеров. Создано 55 новых гибридов, родительские формы которых характеризовались низким содержанием кремния.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Psathyrostachys juncea тіршілігінің бірінші және кейінгі жылдарындағы жайылым массасының барлығы 231 үлгісі химиялық құрамы бойынша зерттелді. Өсімдіктердің жайылым массасындағы кремний мөлшері 1,22%-дан 4,39%-ға дейін өзгерді. Он үш кремний мөлшері аз форма бөлініп алынды. Экономикалық тұрғыдан құнды белгілер жиынтығы мен кремний мөлшерінің төмендігіне байланысты келесі перспективалы генотиптер таңдалды: K-1684, Қазақстан (кремний мөлшері 1,73%, үш шламдағы жайылым массасының өнімділігі 646,5 г/м2), K-1716, КСРО (сәйкесінше 1,85% және 693,5 г/м2), K-1731, Ресей (1,86% және 706,3 г/м2). 7 үлгінің аминқышқылдық көрсеткіштері келесідей болды: лизин: 90%-103%, фенилаланин + тирозин 165%-176%, лейцин + изолейцин 98%-114%, валин 105%-120% және треонин 174%-215%. Коллекциядан алынған 75 үлгінің генотиптелуі алғаш рет өсімдіктердегі кремний тасымалын басқаратын Lsi2 гені үшін жасалған және валидацияланған ASQ TaLsi2-SNP1 молекулалық SNP маркерін пайдаланып жүргізілді. 23 Psathyrostachys juncea үлгілері арасындағы SNP1 аллельдерінің таралуы анықталды және кремний мөлшерінің төмендігімен байланысты Lsi2 генінің А аллелі бар сорттар анықталды. TaLsi1-SNP2-F3-F4-R молекулалық ASQ маркерін пайдаланып TaLsi генінің генотиптеуінің және кремнийдің жинақталу деңгейі арасындағы жоғары деңгейдегі сәйкестік әзірленген SNP маркерлерінің тиімділігін растайды. Елу бес жаңа будандар жасалды, олардың ата-аналық формалары кремнийдің төмен мөлшерімен сипатталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Созданы новые гибридные формы Psathyrostachys juncea с низким содержанием кремния. В результате генотипирования выявлено распределение аллелей SNP1 среди 23 образцов ломкоколосника и обнаружены сорта, в которых присутствует аллель А гена Lsi2, который связан с низким содержанием кремния в растениях ломкоколосника.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Кремний мөлшері төмен Psathyrostachys juncea жаңа гибридті формалары жасалды. Генотиптеу 23 Psathyrostachys juncea үлгілері арасында SNP1 аллельдерінің таралуын анықтады және Psathyrostachys juncea өсімдіктерінде кремний мөлшерінің төмендігімен байланысты Lsi2 генінің А аллелі бар сорттарды анықтады.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Будет создан новый селекционный материал ломкоколосника ситникового Psathyrostachys juncea с низким содержанием кремния, на основе которого будут созданы новые безопасные для животных сорта.

Efficiency (in Kazakh) : Құрамында кремнийі аз Psathyrostachys juncea шөбінің жаңа тұқымдық материалы жасалады, оның негізінде жануарларға қауіпсіз жаңа сорттар жасалады.

Field of application (in Russian) : Биотехнология, селекция, кормопроизводство, сельское хозяйство, государственное сортоиспытание сельскохозяйственных культур

Field of application (in Kazakh) : Биотехнология, селекция, жем өндірісі, ауыл шаруашылығы, ауыл шаруашылығы дақылдарының мемлекеттік сорт сынағы