The object of research, development or design (in Russian) : Образцы сульфатов и фосфатов (CaSO_4, BaSO_4, Сa_2P_2 O_7) активированные редкоземелными и переходными ионами

The object of research, development or design (in Kazakh) : Сирек жер және өтпелі иондармен белсендірілген сульфаттар мен фосфаттардың үлгілері (CaSO_4, BaSO_4, Ca_2P_2 O_7)

Aim of work (in Russian) : Обнаружение комбинированных излучательных электронных состояний собственного и примесного электронных-дырочных излучательных состояний центров захвата для предачи энергии из матрицы к излучателям. Уточнить ширину запрешенной зоны и механизмов создания центров захвата при локализации электронно-дырочных пар в сульфатах и ортофосфатах.

Aim of work (in Kazakh) : Энергияны матрицадан эмитенттерге беруде қармау орталықтарының меншікті және қоспалы электрон-кемтікті радиациялық күйлерінен тұратын біріктірілген электронды сәулелену күйлерін анықтау. Сульфаттар мен ортофосфаттарда тыйым салынған аймақтың енің және электронды-кемтікті жұптардың құрылу механизмдерін нақтылау

Методы исследования (на русском) : Исследования стационарного поглощения и транзитного поглощения в импульсном режиме; данные излучения и возбуждения в температурном интервале 15-300 К; кинетика затухания спектров излучения и возбуждения; кривые фосфоресценции; термолюминесценция (ТЛ); спектры создания пиков ТСЛ; микроскопические исследования структуры; выявление дефектов с использованием метода электронного парамагнитного резонанса; катодолюминесценция в температурном интервале 15-300 К.

Методы исследования (на казахском) : Импульстік режимдегі стационарлық сіңіру және транзиттік сіңіру зерттеулері; 15-300 к температуралық интервалда сәулелену және қозу деректері; сәулелену және қозу спектрлерінің ыдырау кинетикасы; фосфоресценция қисықтары; термолюминесценция (ТЛ); TSL шыңдарын құру спектрлері; құрылымды микроскопиялық зерттеу; электрондық парамагниттік резонанс әдісін қолдана отырып, ақауларды анықтау; 15-300 к температуралық аралықта катодолюминесценция; - кванттық-химиялық есептеулермен ақауларды модельдеу. - Рентген-ұнтақ дифракциясын өлшеу (XRD) - FTIR (Fourier Transform infrared) талдауын қолдана отырып, инфрақызыл спектрлік аймақта сіңіруді өлшеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Показано что, энергия от матрицы к примесям передаётся при распаде комбинированного электронного излучательного состояния с энергиями 2,95 и 3,1 эВ в сульфатах и фосфатах. Формирование этого комбинированного состояния связано со структурой запрещённой зоны и обусловлено переходом электрона из 2p-состояния кислорода валентной зоны на s- или 3d-состояния катионов (в том числе Са²⁺) в зоне проводимости.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Матрицадағы энергия қоспаларға сульфаттар мен фосфаттардағы 2,95 және 3,1 эВ энергиялары бар біріктірілген электрондық сәуле шығару күйінің ыдырауы кезінде беріледі. Осы біріктірілген күйдің түзілуі тыйым салынған аймақтың құрылымымен байланысты және валенттік аймақтағы оттегінің 2p-күйінен өткізгіштік аймағындағы катиондардың s- немесе 3d-күйлеріне (соның ішінде Са²⁺) электронның ауысуымен шартталады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка технологий получения новых дозиметрических кристаллов дает возможность увеличить базы данных применяемых дозиметрических кристаллов для практического применения.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жаңа дозиметриялық кристалдарды алу технологияларын әзірлеу практикалық қолдану үшін қолданылатын дозиметриялық кристалдардың дерекқорларын ұлғайтуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Реализация проекта эффективная, поскольку он направлен на решение ключевой, до сих пор не раскрытой проблемы – элементарных механизмов передачи энергии от матрицы к излучателям в сульфатах и фосфатах, что критично для повышения чувствительности дозиметров и сцинтилляторов

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асыру тиімді, өйткені ол сульфаттар мен фосфаттардағы матрицадан сәуле шығарғыштарға энергия берілуінің элементарлық механизмдері сияқты әлі толық ашылмаған негізгі мәселені шешуге бағытталған, бұл дозиметрлер мен сцинтилляторлардың сезімталдығын арттыру үшін аса маңызды.

Field of application (in Russian) : Физика конденсированного состояния, радиационное материаловедение, сцинтилляционные и дозиметрические материалы, люминафорыи функциональные материалы.

Field of application (in Kazakh) : Конденсирленген күй физикасы, радиациялық материалтану, сцинтилляциялық және дозиметриялық материалдар, люминафоралар және функционалды материалдар.