The object of research, development or design (in Russian) : Вирус нодулярного дерматита КРС

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ірі қара малдың түйінді дерматит вирусы

Aim of work (in Russian) : Проведение комплексных серологических, молекулярно-генетических и морфологических исследований для оценки эпидемиологической ситуации и распространенности нодулярного дерматита (НД) среди крупного рогатого скота в западных регионах Казахстана. Изучение видов и распространенности кровососущих насекомых (Stomoxys spp.) и клещей (Ixodes spp.), как возможных переносчиков инфекции, с целью разработки рекомендаций по профилактике и мониторингу заболевания.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстанның батыс өңірлерінде ірі қара мал арасында эпидемиологиялық жағдайды және нодулярлық дерматиттің таралуын бағалау үшін кешенді серологиялық, молекулалық-генетикалық және морфологиялық зерттеулер жүргізу. Аурудың алдын алу және мониторинг жүргізу бойынша ұсыныстар әзірлеу мақсатында ауру таратушылар ретінде қан сорғыш жәндіктердің (Stomoxys sp.) және кенелердің (Ixodes spp.) түрлері мен таралуын зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Комплексные серологические, молекулярно-генетические и морфологические исследования, включая ПЦР и ИФА тесты для выявления ДНК вируса НД, морфологическую идентификацию насекомых и клещей, а также полевые и лабораторные методы для анализа проб и идентификации видов переносчиков.

Методы исследования (на казахском) : Кешенді серологиялық, молекулалық-генетикалық және морфологиялық зерттеулер, оның ішінде НД вирусының ДНҚ-сын анықтауға арналған ПТР және ИФА тестілері, жәндіктер мен кенелердің морфологиялық идентификациясы, сондай-ақ сынамаларды талдау және тасымалдаушы түрлерін анықтау үшін далалық және зертханалық әдістер.

Obtained results and novelty (in Russian) : В работе реализован комплексный подход к изучению нодулярного дерматита крупного рогатого скота (КРС), сочетающий полевые и лабораторные методы для получения разносторонней оценки эпидемиологической обстановки. Отбор проб крови и сыворотки весной и осенью позволил проследить возможные сезонные колебания распространения вируса и выявить потенциальные пути его передачи на территории Казахстана, особенно в регионах, относящихся к зоне повышенного риска. Применение современных молекулярно-генетических технологий в мониторинге вируса нодулярного дерматита (НД) — таких как полимеразная цепная реакция (ПЦР) и иммуноферментный анализ (ИФА, ELISA) — обеспечило высокую точность выявления ДНК вируса и антител у КРС. Полученные результаты, указывающие на отсутствие ДНК вируса и антител в исследованных пробах, представляют собой важный показатель эпидемиологического благополучия региона и свидетельствуют об отсутствии циркуляции вируса среди животных. Кроме того, проведено полевое исследование кровососущих насекомых — возможных переносчиков вируса НД. Морфологическая и генетическая идентификация отловленных особей в западных и северных областях Казахстана позволила уточнить их видовой состав и оценить потенциальную роль отдельных видов в передаче вируса.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Бұл жұмыста ірі қара малдың түйінді дерматитін (ТД) зерттеуде кешенді тәсіл қолданылды, ол далалық және зертханалық әдістерді біріктіре отырып, эпидемиологиялық жағдайды жан-жақты бағалауға мүмкіндік берді. Көктемгі және күзгі маусымдарда қан мен сарысу үлгілерін алу вирустың таралуындағы маусымдық өзгерістерді бақылауға және оның таралуының ықтимал жолдарын анықтауға жағдай жасады, әсіресе жоғары жұқтыру қаупі бар аймақтарда. Түйінді дерматит вирусын (ТДВ) мониторингтеудің заманауи молекулалық-генетикалық әдістерін — полимеразды тізбекті реакция (ПТР) және иммуноферменттік талдау (ИФТ, ELISA) — пайдалану вирустың ДНҚ-сын және антиденелерін дәл анықтауға мүмкіндік берді. Зерттелген үлгілерде вирус ДНҚ-сы мен антиденелердің болмауы аймақтың эпидемиологиялық тұрғыдан қолайлы екенін және вирус айналымының жоқтығын дәлелдейді. Сонымен қатар, қансорғыш жәндіктердің — түйінді дерматит вирусының ықтимал тасымалдаушыларының — далалық зерттеулері жүргізілді. Батыс және Солтүстік Қазақстан облыстарында ауланған жәндіктердің морфологиялық және генетикалық сәйкестендірілуі олардың түрлік құрамын нақтылауға және жекелеген түрлердің вирусты тасымалдаудағы ықтимал рөлін бағалауға мүмкіндік берді. .

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Образцы: 500 образцов сыворотки от КРС для серологических исследований и 500 образцов крови для молекулярно-генетических исследований. Лабораторные тесты: 700 ПЦР из них 100 клещей и 100 мух и 500 ИФА тестов. Результаты молекулярно-генетических исследований указывает на отсутствие вируса среди исследуемых животных. Идентифицированы виды насекомых, способные быть потенциальными переносчиками вируса. Проект подтвердил отсутствие эпидемии, что позволяет уменьшить экономические потери в сельском хозяйстве, связанные с инфекциями среди КРС. Несмотря на затраты, проект помогает избежать больших экономических потерь, которые могли бы возникнуть в случае вспышки вируса НД среди скота. Проект успешно выполнил свои задачи в установленные сроки, обеспечив своевременную диагностику и мониторинг эпидемиологической ситуации. Все ключевые этапы, включая сбор образцов и лабораторные исследования, были завершены с отрицательными результатами по вирусу Нодулярного дерматита, что подтверждает стабильную эпидемиологическую ситуацию в исследуемых регионах Казахстана. Кроме того были опубликованы 2 статьи, 1 в международном рецензируемом издании (Q1) и 1 статья в отечественном журнале входящий рекомендованном КОКСНВО.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның аясында ірі қара малдан 500 сарысу үлгісі серологиялық зерттеулерге және 500 қан үлгісі молекулалық-генетикалық зерттеулерге алынды. Лабораториялық зерттеулер: Жалпы 700 ПТР талдау жүргізілді, оның ішінде 100 кене, 100 шыбын және 500 ИФТ (ELISA) тесті орындалды. Зерттелген аймақтарда эпидемиологиялық қауіпсіздік расталды, себебі алынған барлық үлгілерде вирус жұқпасының белгілері анықталмады. Сонымен қатар, түйінді дерматит вирусының ықтимал тасымалдаушылары болып табылатын жәндіктердің түрлері анықталды. Жоба эпидемияның жоқтығын дәлелдеді, бұл ІҚМ арасындағы инфекциялық аурулардан туындайтын ауыл шаруашылығындағы экономикалық шығындарды азайтуға мүмкіндік берді. Жоба өз міндеттерін белгіленген мерзімде толық орындады, эпидемиологиялық жағдайды уақытылы диагностикалау және мониторинг жүргізуді қамтамасыз етті. Барлық негізгі кезеңдер, соның ішінде биоматериалдарды жинау мен зертханалық талдаулар, түйінді дерматит вирусына теріс нәтижелермен аяқталды, бұл Қазақстанның зерттелген аймақтарында тұрақты эпидемиологиялық жағдайдың сақталғанын көрсетті. Сонымен қатар, жобаның нәтижелері бойынша 2 ғылыми мақала жарияланды: 1 мақала – халықаралық рецензияланатын басылымда (Q1 санатында); 1 мақала – ҚР БҒМ Білім және ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған отандық журналда.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : По завершении данного проекта успешно полученные результаты будут иметь значительное значение для ветеринарных органов в принятии необходимых мер по предотвращению дальнейшего распространения инфекции.

Efficiency (in Kazakh) : Аталған жоба аяқталғаннан кейін алынған нәтижелер ветеринариялық органдардың инфекцияның одан әрі таралуының алдын алу үшін қажетті шараларды қабылдауына елеулі үлес қосады.

Field of application (in Russian) : Ветеринария, Эпизоотология, Вирусология

Field of application (in Kazakh) : Ветеринария, Эпизоотология, Вирусология