The object of research, development or design (in Russian) : Осадки сточных вод, пластик.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ағынды сулардың жауын-шашыны, пластик.

Aim of work (in Russian) : Исследовать потенциал интенсификации пиролитической переработки пластика в жидкие углеводороды с использованием каталитических материалов на основе осадков сточных вод из очистных сооружений и определение характеристик полученных жидких углеводородов и массового баланса процесса.

Aim of work (in Kazakh) : Тазарту құрылыстарынан ағынды сулардың жауын-шашынына негізделген каталитикалық материалдарды пайдалана отырып, пластмассаны сұйық көмірсутектерге пиролитикалық өңдеуді интенсивтендіру әлеуетін зерттеу және алынған сұйық көмірсутектердің сипаттамаларын және процестің массалық балансын анықтау.

Методы исследования (на русском) : ГОСТированные методики и современное аппаратурное обеспечение

Методы исследования (на казахском) : ГОСТ бойынша стандартталған әдістер және қазіргі заманғы аппаратура

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведён комплексный анализ пиролиза различных пластиков в присутствии трёх типов катализаторов, полученных из осадков сточных вод. Определены особенности термического разложения полимеров, состав газовых и жидких продуктов, а также влияние каталитических материалов на механизм и интенсивность пиролиза. Установлено, что катализаторы по-разному воздействуют на скорость разложения, характер фрагментации цепей и распределение углеводородов в продуктах. Исследования методом микропиролиза в сочетании с газовой хроматографией–масспектрометрией показали, что углеродистые и зольные катализаторы способны направлять процесс в сторону образования ценних углеводородов — олефинов, ароматических соединений или кислородсодержащих продуктов. Модифицированный железом катализатор усиливает дегидрогенизацию и формирование длинноцепочечных углеводородов, тогда как зольный материал способствует образованию кислородсодержащих фракций, а углеродистый — интенсифицирует радикальное расщепление полиолефинов. Научная новизна заключается в первом комплексном исследовании катализаторов, синтезированных из осадков сточных вод, применительно к пиролизу разных типов пластика с определением кинетики, продуктового распределения и каталитических эффектов. Показана возможность направленного управления составом пиролизных продуктов за счёт выбора типа катализатора, что открывает путь к созданию более эффективных и экологичных технологий переработки пластиковых отходов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Тұрмыстық ағынды сулардың тұнбасынан алынған үш түрлі катализаторды пайдалана отырып, әртүрлі пластиктердің пиролиз процестері кешенді түрде зерттелді. Полимерлердің термиялық ыдырау ерекшеліктері, газ және сұйық өнімдердің құрамы, сондай-ақ катализаторлардың пиролиз механизмдері мен қарқындылығына әсері анықталды. Әртүрлі каталитикалық материалдар полимер тізбектерінің үзілу сипатына, реакция жылдамдығына және алынатын көмірсутектердің таралуына әрқалай ықпал ететіні көрсетілді. Микропиролиз бен газдық хроматография–масс-спектрометрия әдістері катализаторлардың құнды көмірсутектердің түзілуін бағыттай алатынын дәлелдеді. Көміртекті және күлдік материалдар ароматты, олефинді немесе оттекті қосылыстардың түзілуін күшейтсе, темірмен модификацияланған катализатор ұзын тізбекті көмірсутектердің қалыптасуын қолдайды. Күлдік катализатор оттекті компоненттердің түзілуіне бейім, ал көміртекті материал полиолефиндердің радикалдық ыдырауын жеделдетеді. Ғылыми жаңашылдық — ағынды сулар тұнбасынан алынған катализаторларды пластиктердің әртүрлі түрлерінің пиролизінде алғаш рет кешенді зерттеу. Жұмыста пиролиз кинетикасы, өнімдердің таралуы және каталитикалық әсерлер айқындалды. Әртүрлі катализаторларды таңдау арқылы пиролиз өнімдерінің құрамын мақсатты түрде реттеуге болатыны дәлелденіп, пластикалық қалдықтарды тиімді әрі экологиялық жағынан қауіпсіз қайта өңдеу технологияларын дамытуға негіз жасалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные результаты позволяют начать отработку технологических режимов на лабораторной пиролизной печи

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған нәтижелер зертханалық пиролиз пешінде технологиялық режимдерді пысықтауды бастауға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Орындалмаған

Efficiency (in Russian) : На стадии разработки

Efficiency (in Kazakh) : Әзірлеу үстінде

Field of application (in Russian) : Каталитические технологии, переработка ТБО.

Field of application (in Kazakh) : Каталитикалық технологиялар, ҚТҚ өңдеу.