The object of research, development or design (in Russian) : Золотоордынские мавзолеи Сарысу–Тенгизского водораздела

The object of research, development or design (in Kazakh) : Сарысу–Теңіз бөлінісінің Алтын Орда кесенелері

Aim of work (in Russian) : Исследование золотоордынских мавзолеев Сарысу–Тенгизского водораздела как объектов элитарного культового зодчества с применением комплекса междисциплинарных методов.

Aim of work (in Kazakh) : Сарысу–Теңіз бөлінісінің Алтын Орда кесенелерін пәнаралық әдістер кешенін қолдана отырып, элиталық ғибадат сәулетінің объектілері ретінде зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Для достижения целей проекта, направленных на изучение культовых мемориалов эпохи Улуса Джучи и Казахского ханства, а также определение региона как этнического центра казахской государственности, будет использован комплекс археологических и междисциплинарных методов. Эти методы включают картографические, геофизические, дистанционного зондирования, компьютерного моделирования и естественнонаучные подходы. Они тесно взаимосвязаны между собой и соответствуют целям и задачам проекта, обеспечивая максимальную точность и полноту получаемых данных. На первом этапе перед началом раскопок будет выполнена съемка подробного топографического плана памятника. Этот этап является важным для определения пространственной структуры некрополя, так как позволяет выявить взаимосвязь между объектами, их относительную последовательность и хронологию возведения. С помощью инструментов лазерного сканирования (например, тахеометра) и технологий ГИС будет создан цифровой план территории, на основе которого можно будет провести дальнейший пространственный анализ.

Методы исследования (на казахском) : Жошы Ұлысы мен Қазақ хандығы дәуіріндегі ғибадат ескерткіштерін зерделеуге, сондай-ақ өңірді қазақ мемлекеттілігінің этникалық орталығы ретінде айқындауға бағытталған жобаның мақсаттарына қол жеткізу үшін археологиялық және пәнаралық әдістер кешені пайдаланылатын болады. Бұл әдістерге картографиялық, геофизикалық, қашықтықтан зондтау, компьютерлік модельдеу және жаратылыстану тәсілдері жатады. Олар бір-бірімен тығыз байланысты және Жобаның мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес келеді, алынған мәліметтердің максималды дәлдігі мен толықтығын қамтамасыз етеді. Бірінші кезеңде қазба басталғанға дейін ескерткіштің егжей-тегжейлі топографиялық жоспары түсіріледі. Бұл кезең некрополистің кеңістіктік құрылымын анықтау үшін маңызды, өйткені ол объектілер арасындағы байланысты, олардың салыстырмалы реттілігін және құрылыстың хронологиясын анықтауға мүмкіндік береді. Лазерлік сканерлеу құралдары (мысалы, тахеометр) және ГАЖ технологиялары арқылы аумақтың сандық жоспары құрылады, оның негізінде одан әрі кеңістіктік талдау жүргізуге болады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена археологическая разведка вдоль р. Куланотпес и ее притока р. Кон. Подготовлены ортофотоплан и топоплан местности, картографический материал р. Кон. Опубликованы 2 статьи и получено 1 авторское свидетельство.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Күланөтпес өзені мен оның саласы Қон өзенінің бойында археологиялық барлау жұмыстары жүргізілді. Жердің ортофотожоспары мен топожоспары, сондай-ақ Қон өзеніне қатысты картографиялық материал әзірленді. Екі мақала жарияланып, бір авторлық куәлік алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : По результатам 2025 г. опубликованы 1 статья в журнале "Bylye gody" (Scopus, процентиль - 84), 1 статья в Трудах археологического съезда и получено 1 авторское свидетельство.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 2025 жылдың нәтижелері бойынша "Bylye gody" журналында 1 мақала (Scopus, процентиль - 84), археологиялық съезд еңбектерінде 1 мақала жарияланды және 1 авторлық куәлік алынды.

Level of implementation (in Russian) : По проекту закреплена и утверждена тема диссертации докторанта 2 курса Дукомбайева А.Т. «Трансформация архитектурных традиций культового зодчества Сарыарки от Улуса Джучи до Нового времени».

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба аясында 2-курс докторанты Дукомбайев А.Т.-ның «Жошы Ұлыс заманынан қазіргі заманға дейін Сарыарқаның ғұрыптық сәулет өнерінің архитектуралық дәстүрлерінің трансформациялануы» атты диссертациялық тақырыбы бекітіліп, мақұлданды.

Efficiency (in Russian) : Научные результаты, полученные в ходе выполнения этого проекта, будут иметь важное значение для решения наиболее актуальных проблем. Реализация проекта будет способствовать углублению взаимодействия и интеграции естественных, гуманитарных и технических наук. Результаты исследований в рамках данного исследования могут быть полезными при создании научных работ, специализированных курсов в вузах и учебников по истории архитектуры, археологии Золотой Орды. Подготовка 1 (одного) доктора философии (PhD).

Efficiency (in Kazakh) : Бұл жобаны жүзеге асыру барысында алынған ғылыми нәтижелер ең өзекті мәселелерді шешуде маңызды мәнге ие болады. Жобаны іске асыру жаратылыстану, гуманитарлық және техникалық ғылымдар арасындағы өзара іс-қимылды және интеграцияны тереңдетуге ықпал етеді. Осы зерттеу шеңберінде алынған нәтижелер ғылыми еңбектерді, жоғары оқу орындарындағы арнайы курстарды және сәулет тарихы мен Алтын Орда археологиясы бойынша оқулықтарды әзірлеуде пайдалы болуы мүмкін. 1 (бір) философия докторы (PhD) даярлау көзделеді.

Field of application (in Russian) : Государственные управления по вопросам культуры, сохранения памятников и объектов историко-культурного наследия, местные исполнительные органы, научно-исследовательские институты, музеи, центры, ВУЗы, где ведется подготовка специалистов по образовательным программам «Археология и этнология», «Сохранение историко-культурного наследия», «История», «Музейное дело и охрана памятников», «Искусствоведение», «Архитектура», «Туризм».

Field of application (in Kazakh) : Мәдениет, ескерткіштер мен тарихи-мәдени мұра нысандарын сақтау мәселелері жөніндегі мемлекеттік басқармалар, жергілікті атқарушы органдар, ғылыми-зерттеу институттары, мұражайлар, орталықтар, сондай-ақ «Археология және этнология», «Тарихи-мәдени мұраны сақтау», «Тарих», «Музей ісі және ескерткіштерді қорғау», «Өнертану», «Сәулет», «Туризм» сияқты білім беру бағдарламалары бойынша мамандар даярлайтын жоғары оқу орындары.