The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является анализ институциональных факторов, влияющих на академическую адаптацию и удержание первокурсников в университете. В рамках этапов 1.1–1.4 были изучены мнения ключевых заинтересованных сторон (преподавателей, координаторов и администраторов) посредством интервью и анкетирования, а также проведён анализ академических документов, таких как учебные планы и программы. На основе собранных данных были выявлены тенденции и несоответствия между практикой и ожиданиями участников образовательного процесса. Итогом стала разработка основных направлений программы профессионального развития, направленной на повышение качества академической поддержки и снижение уровня отсева студентов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – университеттегі бірінші курс студенттерінің бейімделуіне және оларды оқуда ұстап қалуға әсер ететін институционалдық факторларды талдау. 1.1–1.4 кезеңдерінде негізгі мүдделі тараптардың (оқытушылар, үйлестірушілер, әкімшілік өкілдері) пікірлері сұхбаттар мен сауалнамалар арқылы зерттеліп, оқу жоспарлары мен бағдарламалар сияқты академиялық құжаттар талданды. Жиналған деректер негізінде білім беру тәжірибесі мен қатысушылардың күтуі арасындағы айырмашылықтар мен үрдістер айқындалды. Нәтижесінде академиялық қолдаудың сапасын арттыруға және студенттердің оқудан шығу деңгейін төмендетуге бағытталған кәсіби даму бағдарламасының негізгі бағыттары әзірленді.

Aim of work (in Russian) : Целью данного проекта является выявление институциональных факторов, способствующих отсеву студентов первого курса в частных вузах Казахстана, и разработка программы профессионального развития для преподавателей и сотрудников, направленной на улучшение удержания преподавателей и сотрудников путем решения академических проблем и совершенствования систем поддержки студентов первого курса.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл жобаның мақсаты Қазақстанның жеке жоғары оқу орындарында бірінші курс студенттерін тастап кетуге ықпал ететін институционалдық факторларды анықтау және академиялық мәселелерді шешу және бірінші курс студенттерін қолдау жүйелерін жетілдіру арқылы оқытушылар мен қызметкерлерді ұстап қалуды жақсартуға бағытталған оқытушылар мен қызметкерлер үшін кәсіби даму бағдарламасын әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : В ходе исследования использовались качественные методы, направленные на комплексное изучение мнений и практик университетских стейкхолдеров. На этапе 1.1 были проведены полуструктурированные интервью и анкетирование преподавателей, академических координаторов и администраторов. На этапе 1.2 осуществлялось кодирование и анализ собранных данных с применением тематического анализа. В рамках этапа 1.3 проводился контент-анализ академических документов (учебных планов, программ, регламентов) для выявления совпадений и расхождений с мнениями респондентов. На заключительном этапе 1.4 была проведена синтезация результатов и формулировка основных направлений программы профессионального развития. Такой подход позволил объединить эмпирические данные с документальным анализом для получения целостной картины институциональных факторов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу барысында университет стейкхолдерлерінің көзқарастары мен тәжірибелерін жан-жақты зерделеуге бағытталған сапалық әдістер қолданылды. 1.1 кезеңінде оқытушылармен, академиялық үйлестірушілермен және әкімшілік қызметкерлермен жартылай құрылымдалған сұхбаттар мен сауалнама жүргізілді. 1.2 кезеңінде жиналған деректер тақырыптық талдау әдісі арқылы кодталып, өңделді. 1.3 кезеңінде академиялық құжаттар (оқу жоспарлары, бағдарламалар, ережелер) мазмұндық талдаудан өтіп, респонденттердің пікірлерімен сәйкестіктер мен айырмашылықтар анықталды. Соңғы 1.4 кезеңінде алынған нәтижелер біріктіріліп, кәсіби даму бағдарламасының негізгі бағыттары айқындалды. Мұндай тәсіл эмпирикалық және құжаттық деректерді біріктіріп, институционалдық факторлардың толық көрінісін алуға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате выполнения этапов 1.1–1.4 были собраны и проанализированы данные, отражающие мнения преподавателей, академических координаторов и администраторов относительно проблем адаптации первокурсников. Проведено не менее 15 интервью, собрано и обработано 50 анкет, а также проанализировано 30–40 академических документов. На основе сравнительного анализа выявлены ключевые несоответствия между институциональными практиками и ожиданиями участников образовательного процесса. Итогом стало формирование списка приоритетных направлений для программы профессионального развития преподавателей и сотрудников. Научная новизна работы заключается в акценте на институциональных, а не индивидуальных факторах отсева студентов, что позволило предложить практические меры по улучшению академической поддержки и снижению уровня отчислений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1.1–1.4 кезеңдерінің нәтижесінде оқытушылардың, академиялық үйлестірушілер мен әкімшілік қызметкерлердің бірінші курс студенттерінің бейімделу мәселелеріне қатысты пікірлері жиналып, талданды. Кемінде 15 сұхбат жүргізіліп, 50 сауалнама өңделді және 30–40 академиялық құжат қарастырылды. Салыстырмалы талдау нәтижесінде институционалдық тәжірибелер мен білім алушыларды қолдауға қатысты күтулер арасындағы негізгі айырмашылықтар анықталды. Нәтижесінде оқытушылар мен қызметкерлерге арналған кәсіби даму бағдарламасының басым бағыттары айқындалды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы — студенттердің жеке сипаттамаларынан гөрі, университеттің институционалдық факторларына назар аударуында. Бұл тәсіл академиялық қолдауды жетілдіруге және студенттердің оқудан шығу деңгейін төмендетуге бағытталған нақты шешімдерді ұсынуға мүмкіндік берді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проект реализовывался в течение одного года (январь – ноябрь 2025 года) и включал четыре основных этапа исследований (1.1–1.4). В ходе реализации проведено не менее 15 интервью с ключевыми заинтересованными сторонами, собрано и обработано 50 анкет, проанализировано 30–40 академических документов. Общий объём выполненных работ соответствует плану и срокам, установленным проектом. По результатам анализа были подготовлены отчёты, сравнительные таблицы и разработан перечень направлений для программы профессионального развития. Финансовые ресурсы использовались рационально в пределах утверждённого бюджета, что обеспечило достижение всех запланированных показателей. Полученные результаты имеют прикладной характер и могут быть использованы для совершенствования политики поддержки первокурсников и повышения эффективности образовательных процессов в университетах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба бір жыл ішінде (2025 жылғы қаңтар – қараша аралығында) жүзеге асырылып, төрт негізгі зерттеу кезеңін (1.1–1.4) қамтыды. Жүзеге асыру барысында негізгі мүдделі тараптармен кемінде 15 сұхбат жүргізіліп, 50 сауалнама жиналып және өңделді, сондай-ақ 30–40 академиялық құжат талданды. Барлық жұмыстар жоба жоспары мен мерзімдеріне сәйкес орындалды. Талдау нәтижесінде есептер, салыстырмалы кестелер дайындалып, кәсіби даму бағдарламасының бағыттары айқындалды. Қаржылық ресурстар бекітілген бюджет шегінде тиімді пайдаланылып, барлық жоспарланған көрсеткіштерге қол жеткізілді. Алынған нәтижелер қолданбалы сипатқа ие және университеттерде бірінші курс студенттерін қолдау саясатын жетілдіру мен білім беру үдерістерінің тиімділігін арттыруда пайдаланылуы мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : На данном этапе результаты анализа интервью, анкетирования и академических документов послужили основой для определения ключевых факторов и компонентов, необходимых для разработки программы профессионального развития преподавателей и сотрудников университета. Внедрение ещё не осуществлено, однако подготовительный этап завершён: выделены основные направления, которые будут представлены руководству университета для обсуждения и дальнейшего утверждения. Следующим шагом станет проектирование содержания программы, основанной на выявленных институциональных барьерах и потребностях участников образовательного процесса. Таким образом, полученные результаты создают основу для последующего внедрения программы профессионального развития, направленной на повышение академической поддержки и удержание первокурсников.

Level of implementation (in Kazakh) : Қазіргі кезеңде сұхбаттар, сауалнамалар және академиялық құжаттар талдауының нәтижелері университет оқытушылары мен қызметкерлеріне арналған кәсіби даму бағдарламасын әзірлеу үшін қажетті негізгі факторлар мен компоненттерді айқындауға негіз болды. Бағдарлама әлі енгізілмеген, алайда дайындық кезеңі аяқталды: негізгі бағыттар анықталып, олар университет басшылығына қарастыру және талқылау үшін ұсынылады. Келесі кезеңде білім беру процесінің қатысушыларының қажеттіліктері мен институционалдық кедергілерге сүйене отырып, кәсіби даму бағдарламасының мазмұнын жобалау жүргізіледі. Осылайша, алынған нәтижелер бірінші курс студенттерін академиялық тұрғыдан қолдау мен оларды оқуда ұстап қалуға бағытталған кәсіби даму бағдарламасын одан әрі енгізуге негіз қалайды.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проведённых этапов 1.1–1.4 проявляется в достижении ключевой исследовательской цели — выявлении институциональных факторов, влияющих на адаптацию и удержание первокурсников. Анализ интервью, анкет и академических документов позволил сформировать комплексное представление о текущем состоянии академической поддержки и определить направления её совершенствования. Хотя программа профессионального развития ещё находится на стадии проектирования, уже полученные результаты имеют практическую ценность: они обеспечивают доказательную базу для разработки эффективных решений и обоснованных рекомендаций для университетского руководства. Таким образом, эффективность выражается в подготовке прочной аналитической основы для последующего внедрения и практического применения результатов исследования.

Efficiency (in Kazakh) : 1.1–1.4 кезеңдерінің тиімділігі бірінші курс студенттерінің бейімделуіне және оларды оқуда ұстап қалуға әсер ететін институционалдық факторларды анықтау арқылы көрініс тапты. Сұхбаттар, сауалнамалар мен академиялық құжаттарды талдау нәтижесінде академиялық қолдаудың қазіргі жағдайы туралы кешенді түсінік қалыптасып, оны жетілдіру бағыттары айқындалды. Кәсіби даму бағдарламасы әзірлеу сатысында болғанымен, алынған нәтижелердің практикалық маңызы зор – олар тиімді шешімдер мен университет басшылығына арналған негізделген ұсынымдарды әзірлеуге мүмкіндік береді. Осылайша, тиімділік зерттеу нәтижелерін одан әрі енгізуге және практикалық тұрғыдан қолдануға берік аналитикалық негіз дайындаумен қамтамасыз етіледі.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования и аналитические выводы по этапам 1.1–1.4 могут быть применены в системе управления качеством образования и профессионального развития персонала высших учебных заведений. Полученные данные послужат основой для разработки программы профессионального развития преподавателей и административных работников, направленной на улучшение академической поддержки первокурсников и снижение уровня их отсева. Материалы исследования могут быть использованы руководством университетов, отделами академической политики и департаментами по качеству образования при планировании стратегий адаптации студентов, а также при пересмотре учебных планов и внутренних регламентов. Кроме того, результаты могут служить базой для аналогичных инициатив в других вузах Казахстана.

Field of application (in Kazakh) : 1.1–1.4 кезеңдерінің нәтижелері мен талдау қорытындылары жоғары оқу орындарындағы білім сапасын басқару және персоналдың кәсіби дамуын жетілдіру жүйесінде қолдануға болады. Алынған деректер оқытушылар мен әкімшілік қызметкерлерге арналған кәсіби даму бағдарламасын әзірлеуге негіз болып, бірінші курс студенттеріне академиялық қолдауды жақсартуға және олардың оқудан шығу деңгейін төмендетуге бағытталады. Зерттеу материалдарын университет басшылығы, академиялық саясат бөлімдері мен білім сапасын қамтамасыз ету департаменттері студенттердің бейімделу стратегияларын жоспарлау кезінде, сондай-ақ оқу жоспарлары мен ішкі ережелерді қайта қарау барысында пайдалана алады. Сонымен қатар, бұл нәтижелер Қазақстанның басқа жоғары оқу орындарында да ұқсас бастамаларды жүзеге асыру үшін негіз бола алады.