The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования, разработки и проектирования является шнековое прессовое оборудование, предназначенное для прессования сафлоровых семян с целью получения растительного масла

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу, әзірлеу және жобалау нысаны – мақсары тұқымдарын өңдеуге арналған қысым реттегіш механизмі бар шнекті пресс жабдығы.

Aim of work (in Russian) : Совершенствование прессового оборудования путем оснащения специальным механизмом регулирования давления с целью повышения эффективности производства сафлорового масла

Aim of work (in Kazakh) : Мақсары майын өндіру тиімділігін жоғарылату мақсатында пресс жабдығын арнайы қысымды реттеу механизммен жабдықтау арқылы жетілдіру

Методы исследования (на русском) : В процессе прессования конструктивно-механические свойства продукта (предельное напряжение сдвига, пластическая вязкость, эффективная вязкость) зависимость температуры прессования и остаточной жирности экспериментально использовался прибор «Структурометр СТ-2» для твердых и пластических материалов. Тестирование и анализ результатов проводится автоматически на компьютере с помощью специального программного обеспечения, которое управляет структурометром СТ-2.

Методы исследования (на казахском) : Престеу процесі кезінде өнімнің құрылымдық-механикалық қасиеттері (шектік ығысу кернеуі, пластикалық тұтқырлық, тиімді тұтқырлық) престеу температурасы мен қалдық майлылыққа тәуелділігі тәжірибе жүзінде қатты және пластикалық материалдарға арналған «Структурометр СТ-2» аспабы пайдаланылды. Нәтижелерді тестілеу және талдау автоматты түрде компьютерде, СТ-2 структурометрді басқаратын арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету көмегімен жүргізіледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Путём совершенствования прессового оборудования с использованием оптимального механизма регулирования давления была разработана система математического моделирования, описывающая взаимосвязь между производительностью и давлением прессования для эффективного отделения масла. Система анализа математического моделирования, выполненного для шнековых устройств, позволяет определить изменения производительности и давления при эффективном выделении масла в зависимости от скорости вращения и размеров формирующего зазора в прессовом оборудовании. В ходе проведённых экспериментов для определения структурно-механических свойств сафлорового продукта использовался прибор «Структурометр СТ-2», предназначенный для твёрдых и пластичных материалов. В процессе прессования экспериментально исследована зависимость структурно-механических свойств продукта от температуры прессования и остаточного содержания масла. По результатам исследований была опубликована 1 статья в журнале, входящем в базу данных Web of Science и Scopus, с CiteScore 87 процентиля в первых трёх квартилях, а также 2 статьи — в рецензируемых отечественных изданиях, рекомендованных КОКСНВОС МНВО РК. Эти показатели подтверждают высокий научный уровень исследования и его соответствие международным требованиям. Опубликованная статья подчёркивает актуальность, научную новизну и практическую значимость исследований, направленных на совершенствование технологий переработки пищевого сырья и повышение качества готовой продукции.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Оңтайлы қысым реттегіш механизм арқылы престеу жабдығын жетілдіруде өнімділік пен престеу қысымның үйлесімді өзара қатынастарында майды тиімді бөлудің математикалық модельдеу жүйесі жасалды. Шнек құрылғыларына жасалған математикалық моделдеудің сараптама жүйесі, пресс жабдығының белгілі бір шеңбердегі жылдамдықтар мен қалыптаушы саңылау арасындағы байланысынан майдың тиімді бөлінуі кезіндегі өнімділік пен қысымның өзгерісін анықтауға көмектеседі. Жүргізілген тәжірибеде мақсары өнімінің құрылымды-механикалық қасиеттерін анықтауға қатты және пластикалық материалдарға арналған «Структурометр СТ-2» аспабы пайдаланылды. Престеу процесі кезінде өнімнің құрылымдық-механикалық қаситтерінің (тиімді тұтқырлық) престеу температурасы мен қалдық майлылыққа тәуелділігі тәжірибе жүзінде зерттелді. Зерттеулердің нәтижелері бойынша Web of Science дерекқорындағы импакт-факторы бойынша және Scopus дерекқорында 87 CiteScore процентиліне ие алғашқы үш квартильдегі журналда 1 мақала жарияланды. ҒжЖБССҚК ұсынған рецензияланған отандық басылымдарда 2 (екі) мақала жарияланды. Бұл көрсеткіш зерттеу нәтижелерінің жоғары ғылыми деңгейін және халықаралық талаптарға сәйкестігін дәлелдейді. Жарияланған мақала тамақ шикізатын өңдеу технологияларын жетілдіру мен дайын өнім сапасын арттыруға бағытталған зерттеу жұмыстарының өзектілігін, ғылыми жаңалығын және практикалық маңыздылығын айқындайды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана математическая модель распределения давления в шнековом канале, обеспечивающая оптимальный режим прессования. Повышена эффективность отделения масла за счёт равномерного распределения давления. Снижено энергопотребление и трудоёмкость процесса. Создано оборудование, удовлетворяющее санитарно-техническим требованиям пищевой промышленности. Усовершенствованное прессовое оборудование отличается наличием регулируемого механизма давления, что обеспечивает рост производительности до 60 кг/ч, повышение выхода масла на 20–25 %, снижение энергозатрат на 30 % и сокращение срока окупаемости модернизации до 1,5 лет.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Шнек арнасындағы қысымның таралуын сипаттайтын математикалық модель жасалып, престеудің оңтайлы режимін қамтамасыз етуге мүмкіндік берілді. Қысымның біркелкі таралуы есебінен майды бөлу тиімділігі арттырылды. Энергия тұтыну мен еңбек сыйымдылығы төмендетілді. Азық-түлік өнеркәсібінің санитарлық-техникалық талаптарына сай жабдық әзірленді. Жетілдірілген пресс жабдығы қысымды реттеу механизмімен ерекшеленеді, бұл оның өнімділігін 60 кг/сағ дейін арттыруға, май шығымын 20–25 % көбейтуге, энергия шығынын 30 % азайтуға және жаңғыртудың өтелу мерзімін 1,5 жылға дейін қысқартуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) :

Level of implementation (in Kazakh) :

Efficiency (in Russian) :

Efficiency (in Kazakh) :

Field of application (in Russian) : Пищевая и перерабатывающая промышленность

Field of application (in Kazakh) : Тамақ және өңдеу өнеркәсібі