The object of research, development or design (in Russian) : В качестве объекта исследований был использован растительный материал эндемичного, исчезающего вида A. ledebouriana (однолетние побеги, плоды).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі ретінде эндемикалық, жойылып бара жатқан A. ledebouriana түрінің (біржылдық өркен, жемістер) өсімдік материалы пайдаланылды.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка технологий микроклонального размножения, среднесрочного хранения и криосохранения эндемичного, исчезающего вида миндаля Ледебура (Amygdalus ledebouriana) на основе биотехнологии для сохранения биоразнообразия.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты биоалуантүрлілікті сақтау үшін эндемикалық, жойылып бара жатқан Ледебур бадамының (Amygdalus ledebouriana) биотехнологияға негізделген микроклональды көбейту, орта мерзімді сақтау және криоконсервациялау технологияларын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Современные ботанические и биотехнологические методы для разработки технологии микроклонального размножения, среднесрочного хранения и криосохранения A. ledebouriana.

Методы исследования (на казахском) : A. ledebouriana микроклональды көбейту, орта мерзімді сақтау және криоконсервациялау технологиясын жасаудың заманауи ботаникалық және биотехнологиялық әдістері.

Obtained results and novelty (in Russian) : 1.Разработана впервые технология микроклонального размножения A.ledebouriana. Проведен поиск и сбор 12 природных популяций A. ledebouriana в ГНПП «Тарбагатай». 2.Подобраны оптимальные условия для мультипликаций и укоренения A.ledebouriana in vitro. Эффективной средой для микроклонального размножения является QL с БАП 0,25 мг/л, где образовано 7,24 шт новых побега на эксплант. 3. Оптимальными условиями для укоренения микропобегов миндаля Ледебура in vitro являются 10-дневное культивирование в темноте на среде ½ QL с 1,0 мг/л ИМК с последующим переносом на безгормональную среду. 4. Осуществлено микроклональное размножение A.ledebouriana, получено 2960 клонов, укоренены 537 клонов на оптимизированных средах. 5.Разработана впервые технология среднесрочного хранения in vitro побегов A.ledebouriana. На основе разработанной технологии среднесрочного хранения in vitro создана коллеция из 273 клонов A.ledebouriana для сохранения биоразнообразия. 6.Cочетание пониженной температуры (+4°C) и темноты является ключевым фактором успешного замедления роста побегов A. ledebouriana. Наиболее эффективными для среднесрочного хранения определены варианты с АБК 2,0 г/л и сахарозы 1,5 %. 7.Подобран состав среды для жизнеспособности побегов после среднесрочного хранения in vitro. На варианте с добавлением БАП 0,25 мг/л, ГК 1,0 мг/л и ИМК 0,01 мг/л прирост по высоте побегов существенно был выше — около 2,5 см, количество побегов составило 4,7 шт. Процент жизнеспособности составил 83%.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1. Алғаш рет A. ledebouriana микрокөбейту технологиясы жасалды. «Тарбағатай» МҰТП-де A. ledebouriana түрлерінің 12 табиғи популяциясын іздеу және жинау жүргізілді. 2. In vitro жағдайында A. ledebouriana көбеюі мен тамырлануының оңтайлы жағдайлары таңдалды. Микрокөбейту үшін тиімді орта - 0,25 мг/л БАП қосылған QL, нәтижесінде әр экплантта 7,24 жаңа өскін пайда болды. 3. In vitro жағдайында Ледебур бадамы микроөркендерінің тамырлануының оңтайлы жағдайлары - қараңғыда 1,0 мг/л ИМҚ бар ½ QL ортасында 10 күн культивирлеу, кейін гормонсыз ортаға ауыстыру. 4. A. ledebouriana түріне микрокөбейту жүргізілді, нәтижесінде 2960 клон алынды, оңтайландырылған қоректік ортада 537 клон тамырланды. 5. Алғаш рет A. ledebouriana микроөркендерін орта мерзімді in vitro сақтау технологиясы жасалды. Осы орта мерзімді in vitro сақтау технологиясына сүйене отырып, биоалуантүрлілікті сақтау үшін 273 A. ledebouriana клондарының жинағы жасалды. 6. Төмен температура (+4°C) мен қараңғылықтың үйлесімі A. ledebouriana өскінінің өсуін сәтті тежеудегі негізгі фактор екені анықталды. 2,0 г/л АБҚ және 1,5% сахарозасы бар нұсқалар орта мерзімді сақтау үшін ең тиімді деп танылды. 7. Орта мерзімді in vitro сақтаудан кейін өскіннің тіршілік етуін қамтамасыз ету үшін қоректік орта құрамы таңдалды. 0,25 мг/л БАП, 1,0 мг/л ГҚ және 0,01 мг/л ИМҚ қосылған нұсқада өркен биіктігінің өсуі айтарлықтай жоғары болды - шамамен 2,5 см - және өскіндер саны 4,7 болды. Тіршілік ету пайызы 83% құрады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработана технология микроклонального размножения исчезающего вида Amygdalus ledebouriana, в результате которого получено 2960 клонов, предназначенных для среднесрочного хранения и криоконсервации. Успешное укоренения в условиях in vitro отмечено у 537 клонов. На основе разработанной технологии среднесрочного хранения in vitro создана коллеция из 273 клонов A.ledebouriana для сохранения биоразнообразия.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жойылып бара жатқан Amygdalus ledebouriana түрлерін микрокөбейту технологиясы жасалды, нәтижесінде орташа мерзімді сақтау және криоконсервациялауға жарамды 2960 клон алынды. 537 клонда in vitro тамырлану сәтті болды. Орта мерзімді in vitro сақтау технологиясын қолдана отырып, биоәртүрлілікті сақтау үшін 273 A. ledebouriana клондарының коллекциясы жасалды.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : жүзеге асырылмаған

Efficiency (in Russian) : Разработана впервые технология микроклонального размножения и среднесрочного хранения in vitro эндемичного, исчезающего вида миндаля Ледебура (Amygdalus ledebouriana) на основе биотехнологии для сохранения биоразнообразия.

Efficiency (in Kazakh) : Биоалуантүрлілікті сақтау үшін биотехнологияны қолдана отырып, алғаш рет эндемикалық, жойылып бара жатқан Ледебур бадамын (Amygdalus ledebouriana) микроклондық көбейту және орта мерзімді in vitro сақтау технологиясы жасалды.

Field of application (in Russian) : НИО, природоохранные ведомства Казахстана для сохранения и восстановления биоразнообразия, селекционеры, озеленители, питомники.

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу институттары, Қазақстанның биоәртүрлілігін сақтау және қалпына келтіру жөніндегі қоршаған ортаны қорғау агенттіктері, селекционерлер, ландшафт дизайнерлері, питомниктер.