The object of research, development or design (in Russian) : Урансодержащие технологические растворы, маточник сорбции урана, ионообменная смола, химический адсорбент, Ультразвуковые технологии.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Уран құрамды технологиялық ерітінділер, уран сорбциясының ана ерітіндісі, ионалмастырғыш шайыр, химиялық адсорбент, ультрадыбыстық технологиялар.

Aim of work (in Russian) : Разработать экологически устойчивые методы повышения эффективности извлечения урана из урансодержащих растворов в процессе ионообменной сорбции на добывающих предприятиях Казахстана за счет эффективного снижения содержания кремнийсодержащих соединений.

Aim of work (in Kazakh) : Құрамында кремний бар қосылыстардың құрамын тиімді төмендету есебінен Қазақстанның өндіруші кәсіпорындарында ион алмасу сорбциясы процесінде құрамында ураны бар ерітінділерден уранды алу тиімділігін арттырудың экологиялық орнықты әдістерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования программы включают комплексный подход к изучению поведения кремния в сорбентах и разработку технологий для его эффективного удаления. Ключевые методы включают: • Химический анализ содержания кремния в анионитах на различных стадиях обработки; • Испытания на механическую прочность сорбентов для оценки их устойчивости к воздействию щелочных и фторидных реагентов; • Использование влияния ультразвуковых установок для очистки сорбентов от кремния, для определения возможности ускорить процессы десорбции и минимизировать использование химических реагентов; Разработка технологических режимов получения активного компонента и выбор оптимального состава для синтеза химических адсорбентов; Разработка технологических режимов синтеза химических адсорбентов; Изучение физико-химических и адсорбционных свойств полученных химических адсорбентов на кремнийсодержащих растворах. Используемые подходы обеспечивают достоверность и воспроизводимость полученных данных, что позволяет надежно оценивать эффективность предложенных решений. Методы включают химический анализ содержания кремния в анионитах, испытания на механическую прочность, использование ультразвуковых установок для очистки сорбента. Используемые подходы обеспечивают достоверность и воспроизводимость полученных данных.

Методы исследования (на казахском) : Бағдарламаның зерттеу әдістеріне сорбенттердегі кремнийдің мінез-құлқын зерттеуге және оны тиімді жою технологияларын әзірлеуге кешенді тәсіл кіреді. Негізгі әдістерге мыналар жатады: • Әртүрлі өңдеу кезеңдеріндегі анион алмасу шайырларындағы кремний мөлшерін химиялық талдау; • Сілтілі және фторлы реагенттерге төзімділігін бағалау үшін сорбенттердің механикалық беріктігін сынау; • Десорбция процестерін жеделдету және химиялық реагенттерді пайдалануды азайту мүмкіндігін анықтау үшін сорбенттерден кремнийді алу үшін ультрадыбыстық жүйелерді пайдалану; Белсенді компонентті алудың процесс режимдерін әзірлеу және химиялық адсорбенттерді синтездеу үшін оңтайлы құрамды таңдау; Химиялық адсорбенттерді синтездеу үшін процесс режимдерін әзірлеу; Кремний құрамдас ерітінділердегі алынған химиялық адсорбенттердің физика-химиялық және адсорбциялық қасиеттерін зерттеу. Қолданылатын тәсілдер алынған деректердің сенімділігі мен қайталануын қамтамасыз етеді, ұсынылған ерітінділердің тиімділігін сенімді бағалауға мүмкіндік береді. Әдістерге анион алмасу шайырларындағы кремний мөлшерін химиялық талдау, механикалық беріктікті сынау және сорбентті тазалау үшін ультрадыбыстық жүйелерді пайдалану кіреді. Қолданылатын әдістер алынған деректердің сенімділігі мен қайталануын қамтамасыз етеді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Полученные данные позволяют глубже понять процессы поведения кремния и урана на молекулярном уровне, что открывает новые перспективы для разработки эффективных сорбентов и улучшения технологий извлечения урана и очистки от кремниевых соединений. Научная новизна исследования заключается в комплексном изучении закономерностей распределения кремния в маточнике сорбции урана при химической адсорбции, что позволяет выявить зависимость между физико-химическими свойствами кремния и механизмами его адсорбции на урансодержащих сорбентах.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алынған деректер кремний мен уранның молекулалық деңгейдегі әрекетін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді, тиімді сорбенттерді әзірлеу және кремний қосылыстарынан уранды алу және тазартудың жетілдірілген технологияларын дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Бұл зерттеудің ғылыми жаңалығы химиялық адсорбция кезінде уран сорбциясының аналық ерітіндісіндегі кремнийдің таралу заңдылықтарын кешенді зерттеуде, кремнийдің физика-химиялық қасиеттері мен оның уран құрамдас сорбенттерге адсорбциялану механизмдері арасындағы байланысты ашуда жатыр.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В результате реализации научной работы будет разработана технология повышения извлечения урана из урансодержащих растворов за счёт эффективного снижения содержания кремниевых соединений с использованием синтетических химических адсорбентов, полученных из маточного раствора после сорбции урана.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ғылыми жұмыстың нәтижесінде уран сорбциясынан кейін аналық ерітіндіден алынған синтетикалық химиялық адсорбенттерді қолдана отырып, кремний қосылыстарының құрамын тиімді түрде азайту арқылы уран құрамдас ерітінділерден уранды алуды арттыру технологиясы әзірленеді.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Результаты, полученные при выполнении данного проекта, позволят создать модифицированные химические адсорбенты для очистки от примесей продуктивных растворов и маточника сорбции урана. Целевыми потребителями полученных результатов будут являться: все промышленные предприятия уранового производства, (ДЗО) НАК «Казатомпром».

Efficiency (in Kazakh) : Бұл жоба барысында алынған нәтижелер өнімді ерітінділерден және уран сорбциясының аналық ерітіндісінен қоспаларды кетіруге арналған модификацияланған химиялық адсорбенттерді әзірлеуге мүмкіндік береді. Бұл нәтижелердің мақсатты пайдаланушылары «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ-ның барлық өнеркәсіптік уран өндірісі кәсіпорындары (ӨӨК) болады.

Field of application (in Russian) : Урановое производство, переработка продуктивных урансодержащих растворов, технология получения химического концентрата природного урана, гидрометаллургия, химическая инженерия.

Field of application (in Kazakh) : Уран өндірісі, өнімді уран құрамды ерітінділерді қайта өңдеу, табиғи уранның химиялық концентратын алу технологиясы, гидрометаллургия, химиялық инженерия.