The object of research, development or design (in Russian) : Основными объектами исследования являются биологические образцы (слюна, кал, плазма крови) респондентов и содержащиеся в них микробные сообщества, иммунологические маркеры и специфические белки.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеудің негізгі нысандары болып респонденттердің биологиялық үлгілері (сілекей, нәжіс, қан плазмасы) және олардың құрамындағы микробтық қауымдастықтар, иммунологиялық маркерлер мен арнайы ақуыздар табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта: Выявить новые биомаркеры атеросклероза на основе изучения взаимодействия микробиома ротовой полости и кишечника, иммунологического профиля, клинических проявлений и специфических белков семейств АРО и SESN.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты: Ауыз қуысы мен ішек микробиомының өзара байланысын, иммунологиялық профилін, клиникалық көріністері мен АРО және SESN ақуыздар топтарының ерекшеліктерін зерттеу негізінде атеросклероздың жаңа биомаркерлерін анықтау

Методы исследования (на русском) : Изучение микробиома ротовой полости и кишечника проводилось с соблюдением стандартов GLP. Биообразцы были доставлены в лабораторию микробиома ЧУ «National Laboratory Astana» и сохранены по протоколам ZYMO RESEARCH. ДНК выделялась с использованием набора ZymoBIOMICS DNA Microprep Kit (Cat# D4301), качество и количество определялись с помощью Nanodrop и электрофореза. Микробиом ротовой полости исследовался методом 16S рРНК секвенирования (регион V3–V4), а микробиом кишечника — методом Shotgun метагеномного секвенирования на платформе NovaSeq 6000 (Illumina), частично — в Novogene (Китай). Shotgun-секвенирование позволило провести таксономический, функциональный и метаболический анализ, включая профилирование генов устойчивости к антибиотикам. Уровни цитокинов и белков APO определялись методом мультиплексного анализа на системе Luminex FlexMap 3D с использованием панелей MAP Human Cytokine/Chemokine и Bio-Plex Pro, а белки SESN — методом ИФА.

Методы исследования (на казахском) : Ауыз қуысы мен ішек микробиомының зерттелуі жақсы зертханалық тәжірибе (GLP) стандарттарына сәйкес жүргізілді. Биологиялық үлгілер «National Laboratory Astana» микробиом зертханасына жеткізіліп, ZYMO RESEARCH хаттамаларына сай сақталды. ДНҚ ZymoBIOMICS DNA Microprep Kit (Cat# D4301) жиынтығы арқылы бөлініп, сапасы мен мөлшері Nanodrop спектрофотометрі және электрофорез әдісімен анықталды. Ауыз қуысы микробиомы 16S рРНҚ секвенирлеу әдісімен (V3–V4 аймағы), ал ішек микробиомы Shotgun метагеномдық секвенирлеу әдісімен NovaSeq 6000 (Illumina) платформасында зерттелді, ішінара зерттеу Novogene (Қытай) зертханасында жүргізілді. Shotgun секвенирлеу арқылы таксономиялық, функционалдық және метаболикалық талдау, сонымен қатар антибиотиктерге төзімділік гендерінің профилін анықтау жүзеге асырылды. APO ақуыздары мен цитокин деңгейлері Luminex FlexMap 3D жүйесінде MAP Human Cytokine/Chemokine және Bio-Plex Pro панельдері арқылы мультиплекстік талдау әдісімен анықталды, ал SESN ақуыздары ИФТ (иммуноферменттік талдау) әдісімен зерттелді

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые для казахстанской популяции проведена комплексная характеристика микробиом-опосредованных взаимодействий при атеросклерозе с применением передовых технологий метагеномного Shotgun-секвенирования кишечного микробиома и секвенирования 16S рРНК микробиома ротовой полости. Выполнен мультиплексный анализ 41 воспалительного цитокина и хемокина, 9 классов аполипопротеинов на платформе Luminex FlexMap 3D, а также определены уровни белков семейства сестринов (SESN 1, 2, 3) методом ИФА. Идентифицированы потенциальные микробиом-ассоциированные биомаркеры атеросклероза, что создает научную основу для разработки персонализированных стратегий профилактики и терапии сердечно-сосудистых заболеваний. Результаты опубликованы в высокорейтинговом журнале Journal of Clinical Medicine (Q1, 86 процентиль Scopus) и представлены на международном конгрессе в Гонконге. Получены три свидетельства об авторском праве на научные произведения, подтверждающие приоритет и новизну проведенных исследований в области изучения микробиома, белков SESN и иммунологического профиля при атеросклерозе.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Қазақстандық популяция үшін алғаш рет ішек микробиомын метагеномдық Shotgun-секвенирлеу және ауыз қуысы микробиомын 16S рРНҚ секвенирлеу сияқты алдыңғы қатарлы технологияларды қолдана отырып, атеросклероз кезіндегі микробиом-делдалдық өзара әрекеттесулердің кешенді сипаттамасы жүргізілді. Luminex FlexMap 3D платформасында 41 қабыну цитокині мен хемокинінің мультиплексті талдауы орындалды, сондай-ақ сестрин туысының ақуыздарының (SESN 1, 2, 3) деңгейлері ИФА әдісімен анықталды. Атеросклероздың микробиом-ассоциацияланған әлеуетті биомаркерлері анықталды, бұл жүрек-қан тамырлары ауруларын профилактикалау мен емдеудің жекелендірілген стратегияларын әзірлеу үшін ғылыми негіз жасайды. Нәтижелер жоғары рейтингті Journal of Clinical Medicine журналында (Q1, Scopus бойынша 86 процентиль) жарияланды және Гонконгтегі халықаралық конгресте ұсынылды. Микробиомды, SESN ақуыздарын және атеросклероз кезіндегі иммунологиялық профильді зерттеу саласында жүргізілген зерттеулердің басымдығы мен жаңалығын растайтын ғылыми туындыларға авторлық құқық туралы үш куәлік алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В рамках проекта проведено комплексное исследование микробиома ротовой полости и кишечника, иммунологического профиля и специфических белков семейств APO и SESN у респондентов. Выполнено выделение геномной ДНК из биообразцов (слюна, кал) с использованием набора ZymoBIOMICS DNA Microprep Kit и проведен контроль качества с помощью спектрофотометра NanoDrop и электрофореза. Изучение микробиома ротовой полости осуществлено методом секвенирования гена 16S рРНК (V3–V4), микробиома кишечника — методом Shotgun-секвенирования на платформе NovaSeq 6000 (Illumina). Проведен анализ иммунологического профиля респондентов методом мультиплексного анализа на платформе Luminex FlexMap 3D с определением уровней 41 цитокинов и хемокинов. Уровни белков семейства SESN 1–3 определялись методом ИФА с использованием коммерческих наборов Cloud-Clone на приборе Synergy H1. Получены три свидетельства об авторском праве, опубликованы две научные статьи (включая одну в журнале Q1), результаты представлены на международном конгрессе.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба шеңберінде респонденттердің ауыз қуысы мен ішек микробиомына, иммунологиялық профиліне және APO және SESN отбасыларының спецификалық ақуыздарына кешенді зерттеу жүргізілді. Биологиялық үлгілерден (сілекей, нәжіс) геномдық ДНҚ-ны ZymoBIOMICS DNA Microprep Kit жинағын қолдана отырып бөліп алу орындалды және NanoDrop спектрофотометрі мен электрофорез арқылы сапа бақылауы жүргізілді. Ауыз қуысы микробиомын зерттеу 16S рРНҚ генін (V3–V4) секвенирлеу әдісімен, ішек микробиомын NovaSeq 6000 (Illumina) платформасындағы Shotgun-секвенирлеу әдісімен жүзеге асырылды. Респонденттердің иммунологиялық профиліне Luminex FlexMap 3D платформасында мультиплексті талдау әдісімен 41 цитокин мен хемокиннің деңгейлерін анықтай отырып талдау жүргізілді. SESN 1–3 отбасы ақуыздарының деңгейлері Synergy H1 аспабында Cloud-Clone коммерциялық жинақтарын қолдана отырып ИФА әдісімен анықталды. Авторлық құқық туралы үш куәлік алынды, екі ғылыми мақала жарияланды (оның ішінде Q1 журналында бір мақала), нәтижелер халықаралық конгресте ұсынылды

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : нет

Efficiency (in Russian) : Создана высокопроизводительная методологическая платформа комплексного анализа микробиома, иммунологических и биохимических биомаркеров атеросклероза. Идентифицированы микробиом-ассоциированные биомаркеры для казахстанской популяции. Опубликовано 2 научные статьи (1 - Q1 Web of Science с 86 процентилем Scopus). Получено 3 свидетельства об авторском праве. Результаты представлены на международном конгрессе. Созданы научные основы для разработки персонализированных стратегий профилактики и терапии сердечно-сосудистых заболеваний. Потенциальное снижение экономического бремени кардиоваскулярных патологий через раннюю диагностику и таргетную терапию. Формирование компетенций в области метагеномных исследований и мультиплексного анализа биомаркеров

Efficiency (in Kazakh) : Микробиомды, иммунологиялық және биохимиялық атеросклероз биомаркерлерін кешенді талдаудың жоғары өнімді әдіснамалық платформасы құрылды. Қазақстандық популяция үшін микробиом-ассоциацияланған биомаркерлер анықталды. 2 ғылыми мақала жарияланды (1 - Web of Science Q1, Scopus бойынша 86 процентиль). 3 авторлық құқық туралы куәлік алынды. Нәтижелер халықаралық конгресте ұсынылды. Жүрек-қан тамырлары ауруларын профилактикалау мен емдеудің жекелендірілген стратегияларын әзірлеу үшін ғылыми негіздер жасалды. Ерте диагностика және таргетті терапия арқылы кардиоваскулярлық патологиялардың экономикалық ауыртпалығын әлеуетті төмендету. Метагеномдық зерттеулер және биомаркерлерді мультиплексті талдау саласында құзыреттіліктің қалыптасуы

Field of application (in Russian) : Клиническая медицина, кардиология, профилактическая медицина, персонализированная медицина, диагностика сердечно-сосудistых заболеваний, стратификация риска атеросклероза, мониторинг терапии, фармацевтическая промышленность, биотехнология, разработка таргетных препаратов, пробиотики, функциональное питание, научные исследования микробиома, иммунология, молекулярная биология, система здравоохранения Республики Казахстан.

Field of application (in Kazakh) : Клиникалық медицина, кардиология, профилактикалық медицина, жекелендірілген медицина, жүрек-қан тамырлары ауруларын диагностикалау, атеросклероз тәуекелін стратификациялау, терапияны мониторингтеу, фармацевтикалық өнеркәсіп, биотехнология, таргетті препараттарды әзірлеу, пробиотиктер, функционалдық тамақтану, микробиомды ғылыми зерттеулер, иммунология, молекулалық биология, Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау жүйесі