The object of research, development or design (in Russian) : Поселение бронзового века Карсак I

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қола дәуірінің қонысы Карсак I

Aim of work (in Russian) : Всестороннее изучение социально-экологической системы поселения бронзового века Карсак I через анализ взаимодействия антропогенных и природных факторов, особенностей хозяйственной деятельности, организации жизненного пространства и адаптационных механизмов с применением естественнонаучных методов для реконструкции жизни его обитателей

Aim of work (in Kazakh) : Қола дәуірінің қоныстануының әлеуметтік-экологиялық жүйесін жан-жақты зерттеу Карсак I антропогендік және табиғи факторлардың өзара әрекеттесуін, экономикалық қызметтің ерекшеліктерін, өмір сүру кеңістігін ұйымдастыруды және оның тұрғындарының өмірін қайта құру үшін жаратылыстану әдістерін қолдана отырып бейімделу механизмдерін талдау арқылы

Методы исследования (на русском) : Среди методов и подходов нами выделяется два ключевых направления, формирующих вектор исследовательской стратегии: 1) общенаучные методы и классические археологические методы (сюда включены данные дистанционного зондирования); 2) естественнонаучные методы и междисциплинарные подходы. ‒ Общенаучные методы, методы классической археологии, геоинформационные системы и дистанционное зондирование. Полевая работа будет вестись с применением следующего набора методов: 1) раскопки как основной метод археологии; 2) стратиграфический метод для определения хронологии находок, основанной на их расположении в слоях, а также при реконструкции архитектурных деталей жилищ; 3) типологический метод для классификации обнаруженного материала по типам, формам и функциям на этапе первичной обработки; 4) контекстный анализ для исследования взаимного расположения артефактов и их связей с окружающей средой; 5) методы дистанционного зондирования – с применением БПЛА и лазерного тахеометра будет проведена первичная фиксация памятника, его топографии и осуществлена разметка для закладывания раскопа, а также осуществлено картографирование памятника с целью систематизации данных об артефактах.

Методы исследования (на казахском) : Әдістер мен тәсілдердің ішінде біз зерттеу стратегиясының векторын қалыптастыратын екі негізгі бағытты бөліп көрсетеміз: 1) жалпы ғылыми әдістер және классикалық археологиялық әдістер (мұнда қашықтықтан зондтау деректері енгізілген); 2) жаратылыстану әдістері мен пәнаралық тәсілдер. - Жалпы ғылыми әдістер, классикалық археология әдістері, геоақпараттық жүйелер және қашықтықтан зондтау. Далалық жұмыс келесі әдістер жиынтығын қолдана отырып жүргізіледі: 1) археологияның негізгі әдісі ретінде қазба жұмыстары; 2) табылған заттардың қабаттарда орналасуына, сондай-ақ тұрғын үйлердің архитектуралық бөлшектерін реконструкциялауға негізделген хронологиясын анықтауға арналған стратиграфиялық әдіс; 3) табылған материалды бастапқы өңдеу кезеңінде түрлері, формалары мен функциялары бойынша жіктеуге арналған типологиялық әдіс; 4) артефактілердің өзара орналасуын зерттеуге арналған контекстік талдау және олардың қоршаған ортамен байланысы; 5) қашықтықтан зондтау әдістері – ҰҰА және лазерлік тахеометрді қолдана отырып, ескерткішті, оның топографиясын бастапқы тіркеу жүргізіледі және қазба салу үшін таңбалау жүзеге асырылады, сондай-ақ артефактілер туралы деректерді жүйелеу мақсатында ескерткішті картаға түсіру жүзеге асырылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна проекта связана с включением в процедуру изучения экологического фактора с целью рассмотрения культуры природопользования и закономерностей расселения населения эпохи бронзы в зерендинской историко-культурной провинции. В исследовании поселения обязательным условием является применение современных естественнонаучных методов (активное внедрение в этап раскопок методов ГИС-технологии, радиоуглеродный, палеопочвоведческий, археозоологический и биохимические анализы), этап лабораторных работ – рассмотрение в едином культурном пространстве материалов поселений Шагалалы II и Карсак I, сравнительный анализ по отдельным компонентам системы жизнеобеспечения.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның ғылыми жаңалығы Зеренді тарихи-мәдени провинциясында табиғатты пайдалану мәдениетін және қола дәуіріндегі халықты қоныстандыру заңдылықтарын қарастыру мақсатында экологиялық факторды зерттеу рәсіміне енгізумен байланысты. Қонысты зерттеуде қазіргі заманғы жаратылыстану-ғылыми әдістерді қолдану (қазба кезеңіне ГАЖ әдістерін – технологияларды, радиокөміртекті, палеоплевтикалық, археозоологиялық және биохимиялық талдауларды белсенді енгізу), зертханалық жұмыстар кезеңі-Шағалалы II және қарсақ i елді мекендерінің материалдарын бірыңғай мәдени кеңістікте қарау, тіршілікті қамтамасыз ету жүйесінің жекелеген компоненттері бойынша салыстырмалы талдау міндетті шарт болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Опубликованы 3 статьи в международных научно-практических конференциях и получено 1 авторское свидетельство.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Халықаралық ғылыми-практикалық конференцияларда 3 мақала жарияланды және 1 авторлық куәлік алынды.

Level of implementation (in Russian) : Полученные результаты будут внедрены в учебный процесс при подготовке квалифицированных специалистов-археологов. За докторантом Сапаровой К.С. утверждена тема диссертации: Поселения бронзового века бассейна р. Шагалалы: топография, планировка, особенности материальной культуры.

Level of implementation (in Kazakh) : Алынған нәтижелер білікті археолог-мамандарды даярлау кезінде оқу процесіне енгізілетін болады. Докторант К. С. Сапарова үшін диссертация тақырыбы бекітілді: Шағалалы өзені алабының қола дәуірінің қоныстары: топографиясы, планиграфиясы және материалдық мәдениетінің ерекшеліктері

Efficiency (in Russian) : Научные результаты, полученные в ходе выполнения этого проекта, будут иметь важное значение для решения наиболее актуальных проблем. Реализация проекта будет способствовать углублению взаимодействия и интеграции естественных, гуманитарных и технических наук.

Efficiency (in Kazakh) : Осы жобаны орындау барысында алынған ғылыми нәтижелер ең өзекті мәселелерді шешу үшін маңызды болады. Жобаны іске асыру жаратылыстану, гуманитарлық және техникалық ғылымдардың өзара іс-қимылы мен интеграциясын тереңдетуге ықпал ететін болады.

Field of application (in Russian) : В сфере науки. Полученные данные существенно повлияют на решение актуальных проблем, связанных с эпохой бронзы на территории евразийских степей. Внедрение современных технологий в процессе раскопок и анализа артефактов позволит повысить точность исследований и качество интерпретации находок, что создаст новые методологические подходы к изучению древних поселений. В сфере образования. Результаты исследования окажут поддержку в подготовке научных публикаций, разработке специализированных курсов для вузов и создании учебных пособий по истории и археологии Казахстана. Эти материалы будут особенно полезны для магистрантов и докторантов, вовлеченных в проект, при подготовке их научных работ. В сфере просвещения. Археологические находки, обнаруженные в ходе проекта, пополнят коллекции музеев Казахстана, повышая интерес населения и туристов к историческому наследию страны. Информирование международной аудитории через публикации, отчеты, СМИ и социальные сети поможет распространить результаты исследования среди ученых и широкой общественности, положительно влияя на научную репутацию страны. В сфере охраны культурного наследия и познавательного туризма. Изученные археологические памятники могут стать частью туристических маршрутов, что поможет в коммерциализации и популяризации результатов исследований. Это также способствует сохранению культурного наследия, привлечению туристов и дальнейшему экономическому развитию региона, где проводились исследования.

Field of application (in Kazakh) : ылым саласында. Алынған деректер Еуразиялық дала аумағындағы қола дәуірімен байланысты өзекті мәселелерді шешуге айтарлықтай әсер етеді. Артефактілерді қазу және талдау процесінде заманауи технологияларды енгізу зерттеулердің дәлдігін және табылған заттарды түсіндіру сапасын арттыруға мүмкіндік береді, бұл ежелгі қоныстарды зерттеудің жаңа әдіснамалық тәсілдерін жасайды. Білім беру саласында. Зерттеу нәтижелері ғылыми жарияланымдарды дайындауда, ЖОО-лар үшін мамандандырылған курстарды әзірлеуде және Қазақстан тарихы мен археологиясы бойынша оқу құралдарын жасауда қолдау көрсетеді. Бұл материалдар әсіресе жобаға қатысқан магистранттар мен докторанттар үшін олардың ғылыми жұмыстарын дайындауда пайдалы болады. Білім беру саласында. Жоба барысында табылған археологиялық олжалар халық пен туристердің елдің тарихи мұрасына деген қызығушылығын арттыра отырып, Қазақстан мұражайларының коллекцияларын толықтырады. Жарияланымдар, есептер, бұқаралық ақпарат құралдары және әлеуметтік желілер арқылы халықаралық аудиторияға хабарлау зерттеу нәтижелерін ғалымдар мен жалпы жұртшылыққа таратуға көмектеседі, бұл елдің ғылыми беделіне оң әсер етеді. Мәдени мұраны қорғау және танымдық туризм саласында. Зерттелген археологиялық орындар туристік маршруттардың бөлігі бола алады, бұл зерттеу нәтижелерін коммерцияландыруға және танымал етуге көмектеседі. Бұл сонымен қатар мәдени мұраны сақтауға, туристерді тартуға және зерттеу жүргізілген аймақтың одан әрі экономикалық дамуына ықпал етеді.