The object of research, development or design (in Russian) : Полимерные ионообменные сорбенты на основе эпоксидных соединений.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Эпоксидті қосылыстар негізіндегі полимерлі ионалмастырғыш сорбенттер.

Aim of work (in Russian) : Разработка и оптимизация методов синтеза ионообменников с улучшенными сорбционными свойствами для применения в технологиях очистки сточных вод.

Aim of work (in Kazakh) : Ионалмастырғыштардың сорбциялық қасиеттері жақсартылған жаңа материалдарын синтездеу әдістерін әзірлеу және оңтайландыру, оларды сарқынды суларды тазарту технологияларында қолдануға бейімдеу.

Методы исследования (на русском) : Химический синтез, ИК-спектроскопия, СЭМ, гравиметрические методы, элементный анализ и др.

Методы исследования (на казахском) : Химиялық синтез, ИҚ-спектроскопия, СЭМ, гравиметриялық талдау, элементтік талдау және басқа да тәсілдер.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые синтезированы полифункциональные эпоксидные сорбенты с улучшенными свойствами; установлены зависимости между составом мономеров и сорбционной ёмкостью. Разработаны оптимальные условия синтеза для дальнейшего масштабирования.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет жақсартылған қасиеттері бар полифункционалды эпоксидті сорбенттер синтезделді; мономер құрамының сорбциялық сыйымдылыққа әсер ететін заңдылықтары анықталды. Масштабтауға жарамды синтездің оңтайлы шарттары әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Синтезированные ионообменные материалы характеризуются стабильной сетчатой структурой с пористостью 35–40 %, плотностью 1,12–1,18 г/см³ и температурой деструкции 240–300 °С. Средняя ионообменная ёмкость по иону Cu²⁺ достигает 2,3 ммоль/г. Материалы демонстрируют стойкость при многократных циклах сорбции-десорбции без потери механической целостности. Разработанный лабораторный процесс синтеза не требует дорогостоящего оборудования, проводится при умеренных температурах (до 120 °С) и допускает масштабирование в полупромышленные условия. Расход реагентов и энергоёмкость снижаются на 20–25 % по сравнению с аналогами, что делает технологию экономически оправданной. Применение распространённого сырья и растворителей позволяет снизить себестоимость готового сорбента до 70–80 % от стоимости импортных аналогов.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Синтезделген ионалмастырғыш материалдар 35–40 % кеуектілікке, 1,12–1,18 г/см³ тығыздыққа және 240–300 °C аралығындағы термиялық деструкция температурасына ие тұрақты торлы құрылыммен сипатталады. Cu²⁺ ионы бойынша орташа ионалмастыру сыйымдылығы 2,3 ммоль/г дейін жетеді. Материалдар көп мәртелік сорбция-десорбция циклдерінен кейін де механикалық тұтастығын сақтайды. Әзірленген зертханалық синтез процесі қымбат жабдықты қажет етпейді, 120 °C-қа дейінгі қалыпты температураларда өтеді және жартылай өнеркәсіптік деңгейге дейін масштабтауға қолайлы. Реагент шығыны мен энергия тұтыну көрсеткіштері ұқсас технологиялармен салыстырғанда 20–25 % төмен. Жиі қолданылатын шикізат пен еріткіштерді пайдалану дайын сорбенттің өзіндік құнын импорттық баламаларының 70–80 % деңгейіне дейін азайтуға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Частичное внедрение. Лабораторный этап завершён, результаты частично подготовлены. По завершению полного изучения он будет готов к использованию в лабораторных и малосерийных производствах.

Level of implementation (in Kazakh) : Жартылай енгізу. Зертханалық кезең толық аяқталды, нәтижелердің бір бөлігі рәсімделді. Толық зерттеу аяқталғаннан кейін материалдар зертханалық және шағын сериялы өндірістік деңгейде қолдануға дайын болады.

Efficiency (in Russian) : Полученные материалы демонстрируют перспективные показатели сорбционной активности, что подтверждает целесообразность дальнейших исследований.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған материалдар жоғары сорбциялық белсенділік көрсетеді, бұл одан әрі ғылыми және технологиялық зерттеулердің орындылығын дәлелдейді.

Field of application (in Russian) : Разработанные ионообменные сорбенты предназначены для очистки сточных и природных вод от ионов тяжёлых металлов, радионуклидов и органических загрязнителей. Материалы могут использоваться в системах водоподготовки, на предприятиях химической, фармацевтической и металлургической отраслей, а также в лабораторных и пилотных установках для экологически устойчивых технологий и процессов ресурсосбережения.

Field of application (in Kazakh) : Дайындалған ионалмастырғыш сорбенттер ауыр металдар, радионуклидтер және органикалық ластағыштар иондарынан тұрмыстық, өнеркәсіптік және табиғи суларды тазартуға арналған. Материалдар су дайындау жүйелерінде, химия, фармацевтика және металлургия кәсіпорындарында, сондай-ақ экологиялық тұрақты технологиялар мен ресурс үнемдеу процестеріне бағытталған зертханалық және пилоттық қондырғыларда қолданылуы мүмкін.